Kaplica św. Anny (przed 1945 niem. St. Anna Kapelle, Annen Kapelle) – rzymskokatolicki kościół wotywny parafii Świętej Rodziny w Chełmsku Śląskim wzniesiony na górze Róg w ZaworachSłownik geografii turystycznej Sudetów, t. 8: Kotlina Kamiennogórska, Wzgórza Bramy Lubawskiej, Zawory, red. Marek Staffa, Wrocław 1997, s. 162. w diecezji legnickiej.

Położenie Znajduje się w południowo-zachodniej Polsce, w północnej części Gór Stołowych w Sudetach Środkowych w paśmie Zaworów na zachodnim zboczu góry Róg na wysokości 575 m n.p.m. w odległości 1,5 km od Chełmska Śląskiego.

Opis thumb|left|Nawa główna z prezbiterium Barokowa kaplica, z wydzielonym prezbiterium z 1785 r. Budynek prostokątny z kamienia i cegły, jednonawowy, na osi nawy posiada neogotycką wieżę z 1890 r. z wejściem w przyziemiu. Fasada podzielona gzymsami. Wejście do kościoła w bocznej ścianie nawy. Okna w ścianach nawy zamknięte od góry łagodnym łukiem w opasce. Prezbiterium zamknięte wielobocznie. Nawę pokrywa dach dwupołaciowy. We wnętrzu skromne wyposażenie, m.in. chrzcielnica i ławki oraz obrazy świętych. W prezbiterium znajduje się współczesny obraz przedstawiający św. Annę trzymającą w ramionach swoją córkę. Kaplicę otaczają stacje Drogi krzyżowej.

Historia thumb|left|Ksiądz kanonik Władysław Sługocki (1932–2018) Inicjatywa powstania pierwszej kapliczki związana jest z dziećmi, które zwróciły się 8 czerwca 1699 r. z prośbą do właściciela lasku, czy mogłyby w nim wybudować rodzaj kapliczki-pustelni na własne potrzebyPrzemysław Wiszewski, Świat na pograniczu. Dzieje Lubawki i okolic do 1810 r., Wrocław 2015, s. 245. Obiekt sakralny szybko stał się miejscem licznych pielgrzymek. Obecna kaplica pochodzi z 1722 r.Stanisław Książek, Kult św. Anny w Kamiennej Górze i okolicy, „Nowe Życie”, 1991, R. IX, nr 14 (208), s. 10., z zachowanym prezbiterium z 1785 r., została zbudowana w stylu barokowymSchematyzm diecezji legnickiej, Legnica 2002, s. 373. i była kilka razy remontowana, swój ostateczny kształt przybrała w 1890 r. Zaprojektował ją M. Jentsch, architekt pochodzący z Jawiszowa.

Historia kaplicy w dużej mierze związana jest z klasztorem w Krzeszowie, kiedy to klasztor propagował kult św. Anny. Kaplica została najprawdopodobniej zniszczona lub opuszczona podczas wojny trzydziestoletniej (1618–1648). Do 1810 r. należała do cystersów z Krzeszowa.

Nieistniejący od 1945 r. ołtarz główny świątyni wykonał pracujący dla krzeszowskiego opactwa Joseph Anton LachelRadosław Gliński, Agnieszka Patała, Krajobraz kulturowy gminy Lubawka, Wrocław 2017, s. 177. Po II wojnie światowej kaplica została całkowicie ograbiona i poważnie zdewastowana. Dzięki staraniom ks. Władysława Sługockiego – kapelana sióstr benedyktynek z Krzeszowa i zaangażowaniu wiernych z Chełmska Śląskiego, Olszyn oraz okolic, od 1986 r. kaplicę stopniowo odbudowywano. W niedzielę 5 lipca 1998 r. o godz. 17.00 podczas uroczystej liturgii bp Tadeusz Rybak dokonał poświęcenia odnowionej kaplicyAdam Antas, Sanktuarium św. Józefa, w: Niedziela legnicka, 2000, nr 36 (366), s. VII. Kaplica znowu żyje i staje się miejscem modlitwy oraz licznych pielgrzymek na szlakuBrygida Gucwa, Ekstremalne drogi krzyżowe, „Niedziela legnicka”, 2018, nr 12 (1281), s. IV-V..

Co roku w dzień odpustu św. Anny kaplica gromadzi wiernych z okolic oraz całej diecezji, a także Republiki Czeskiej. W sezonie letnim sprawowana jest w niej liturgia eucharystyczna.

Mała architektura sakralna thumb|Krzyż przed kaplicą Na tle kaplicy ustawiono w 1879 r. krzyż z piaskowca. Po latach został z niego oryginalny postument, do którego umocowano nowy prosty krzyż. Z przodu postumentu znajduje się wezwanie Zbawiciela skierowane do Ojca w języku niemieckim: „Ojcze, w ręce Twoje powierzam Ducha mego”. Na tylnej ściance podany fundator krzyża: „Ufundował Jan Reichelt w Chełmsku Śl. dnia 26 lipca 1879 r.”Stanisław Książek, Mała architektura sakralna kotliny kamiennogórskiej, Kamienna Góra 2001, s. 29.

Obok, na zewnątrz, wśród drzew, stoi kaplica Matki Boskiej Bolesnej z 1818 r., wzniesiona na 8-bocznym rzucie, nakryta namiotowym daszkiem. Naprzeciw kaplicy znajduje się domek pustelnika z 1818 r. Cały teren otoczony jest stacjami Drogi Krzyżowej. Droga procesyjna z Chełmska Śl. poprowadzona w XVIII w. Przy polnej drodze zaczynającej się w rejonie „7 Braci” ustawiono szereg smukłych kolumn na cokołach, zwieńczonych kapitelami. Na części zachowały się figury św. Anny i św. Anny z Matką Bożą i Chrystusem. Drogą procesyjną prowadzi niebieski szlak z Chełmska Śląskiego na Róg.

Źródełko św. Anny Źródełko św. Anny znajduje się w lesie około 100 metrów od kaplicy. Prowadzi do niego leśna ścieżka, która kończy się przed kamienną prostokątną cembrowiną. Na jej murku z dziubkiem znajdują się inicjały i cyfry FW 18 oraz AW 19, co daje rok 1819. Dalej jest źródło obmurowane kamiennymi blokami. Na kamieniu wyryte są inicjały i lata: HGN 1700 i MIPL 1857, (50°40’28.5″N, 16°5’31.5″E).

Galeria

Zobacz też Kaplica św. Anny na Górze Świętej Anny Kościół św. Anny w Lubawce

Przypisy

Bibliografia Jubileuszowy schematyzm diecezji legnickiej 1992–2017, Legnica 2017. Małgorzata Krzyżanowska-Witkowska, Łukasz Wyszomirski, Kościoły Diecezji Legnickiej: nasze dziedzictwo, t. 2, Bydgoszcz 2016. Stanisław Książek, Mała architektura sakralna kotliny kamiennogórskiej, Kamienna Góra 2001. Schematyzm diecezji legnickiej, Legnica 2002. Słownik geografii turystycznej Sudetów, t. 8: Kotlina Kamiennogórska, Wzgórza Bramy Lubawskiej, Zawory, red. Marek Staffa, Wrocław 1997. Przemysław Wiszewski, Świat na pograniczu. Dzieje Lubawki i okolic do 1810 r., Wrocław 2015. Radosław Gliński, Agnieszka Patała, Krajobraz kulturowy gminy Lubawka, Wrocław 2017.

Linki zewnętrzne Kaplica św. Anny z lotu ptaka Zdjęcie prezbiterium z 1. poł. XX w.

Kategoria:Architektura barokowa w województwie dolnośląskim Kategoria:Kaplice w województwie dolnośląskim Kategoria:Świątynie pod wezwaniem św. Anny Kategoria:Zabytkowe kościoły w powiecie kamiennogórskim Anny, Róg Kaplica św. Anny na Rogu w Zaworach