Samuel Chróścikowski (ur. 10 stycznia 1730 w Dworzyskach k. Krasnegostawu, zm. 16 października 1799 w Chełmie) – ksiądz ze zgromadzenia pijarów, nauczyciel filozofii oraz matematyki w Collegium Nobilium Konarskiego, autor podręczników. Autor polskiego podręcznika fizyki (Warszawa. 1764) oraz przeznaczonych dla młodzieży Powinności każdego człowieka, krótko zebranych (Warszawa. 1761).
Życiorys Urodził się 10 stycznia 1730 w Dworzyskach k. Krasnegostawu (tę miejscowość na podstawie własnych badań archiwalnych podaje Zygmunt GardzińskiZygmunt Gardziński: Chróścikowski Kasper Józef Samuel (biogram), w: Encyklopedia Chełma, t. I. Ludzie. Chełm – Lublin: Wydawnictwo Gaudium 2011, s. 41., tymczasem niektórzy biografowie wymieniają jako miejsce urodzin Chróścikowskiego pobliskie Piaski SzlacheckieKIerski 1923, s. 46). Pochodził z rodziny niezamożnej szlachty h. Bończa. W wieku 15 lat wstąpił do zakonu pijarskiego, potem rozpoczął studia humanistyczne w kolegium pijarów w Rzeszowie, następnie (1749–1750) podjął studia filozoficzne w kolegium pijarów w Międzyrzecu Koreckim (wieś na Ukrainie w obwodzie rówieńskim). W latach 1754–1756 studiował w Rzymie w Collegium Calasantinum. W roku 1751 podjął pracę nauczyciela gramatyki i katechezy w szkołach pijarskich w Warszawie i Warężu. 6 lat później został nauczycielem humanistyki w Collegium Nobilium na Żoliborzu w Warszawie. Potem w kolegiach pijarów w Międzyrzecu i w Warszawie wykładał logikę, fizykę i matematykę. W Warszawie pozostał prawdopodobnie do roku 1772, w Collegium Nobilium kierował czasowo katedrą filozofii. W latach 1772–1780 podjął pracę w Chełmie, był tam rektorem miejscowego kolegium pijarskiego. W Chełmie nadzorował prace związane z wyposażeniem kościoła pw. Rozesłania św. Apostołów. W latach 1781–1784 przebywał we Lwowie, gdzie był wicerektorem kolegium pijarów. W 1785 roku powrócił do Chełma. Jak pisze Zygmunt Gardziński, Chróścikowski spędził w Chełmie łącznie ok. 22 lat, w Warszawie ok. 18 lat, a we Lwowie 4 lata. Zmarł 16.X.1799 w Chełmie. Pochowany został przypuszczalnie na cmentarzu przy kościele Rozesłania św. ApostołówZ. Gardziński, op. cit., s. 42..
Przypisy
Bibliografia
Zygmunt Gardziński: Chróścikowski Kasper Józef Samuel (biogram), w: Encyklopedia Chełma, t. I. Ludzie. Chełm – Lublin: Wydawnictwo Gaudium 2011. Zygmunt Gardziński: Józef Samuel Chróścikowski (1730 –1799), ksiądz, pijar, pedagog, [w:] "Scientific Bulletin of Chełm" nr 1, 2011, s.199 –201.
Kategoria:Polscy nauczyciele matematyki Kategoria:Polscy katecheci rzymskokatoliccy Kategoria:Urodzeni w 1730 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Collegium Nobilium pijarów w Warszawie Kategoria:Zmarli w 1799 Kategoria:Ludzie związani z Chełmem Kategoria:Ludzie związani ze Lwowem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Polscy nauczyciele fizyki Kategoria:Ludzie związani z Warszawą Kategoria:Polscy autorzy podręczników szkolnych Kategoria:Pochowani w Chełmie