Godło wymowne („mówiące”) (fr. type parlant) – w numizmatyce antycznej rodzaj wizerunkowego oznaczenia stemplem wskazujący domyślnie emitenta monety. mały|Przykład godła wymownego: moneta sycylijskiego Selinuntu z wyobrażeniem liścia selera (gr. selinon) mały|Moneta Trapezuntu z symbolicznym stołem Stosowane głównie w starożytnym mennictwie greckim, wyrażało się w skojarzeniach rzeczowych mających wskazywać miejsce emitowania monet opatrzonych odpowiednim wyobrażeniem. Wykorzystywało przy tym analogie odnoszące się do nazwy miasta-polis wypuszczającego monetę i często łączyło się z jego nazwą na zasadzie gry słów. Dodatkowo mogło zawierać skojarzenia ekonomiczne (np. Rodos, Trapezunt) lub odnoszące się do patronującego i lokalnie czczonego bóstwa. Godło tego rodzaju określane było przez Greków jako parásemon (παράσημον).
Do wyróżniających się w tej kategorii należały: Ankona – z wyobrażeniem łokcia (ankon), jako nawiązanie do miejscowego załomu morskiego wybrzeża Fokaja – z podobizną foki (phoke), częstej w pobliskim akwenie morskim Himera – z wizerunkiem koguta zwiastującego pianiem początek dnia (himera) Klazomenaj – z wyobrażeniem łabędzia zamieszkującego okoliczne bagna, przez nawiązanie do jego okrzyku (klazo) Leontini – z wyobrażeniem głowy lwa (leon), atrybutu patronującego miastu Apollina Melos – z podobizną melona (melon), rozpowszechnionej uprawy miejscowej Posejdonia – z wyobrażeniem postaci Posejdona jako bóstwa patronującego Rodos – z wyobrażeniem kwiatu róży (rodion) uprawianej masowo jako ceniony artykuł eksportowy (olejek) Samos – z wizerunkiem dziobu miejscowego typu galery (samaina) Selinunt – z podobizną liścia dzikiego selera (selinon), rośliny porastającej malaryczne mokradła rzeki Selinus Side – z wyobrażeniem owocu granatu (side), typowego dla okolic miasta Trapezunt – z wyobrażeniem stołu (trapezous), nawiązującego do kształtu pobliskiej góry lub do działalności miejscowych bankierów (trapezytów)
Osobną grupę godeł wymownych stanowiły emblematy nie nawiązujące domyślnie, lecz przedstawiające bóstwo, które wprost łączyło się imiennie z nazwą miejscową. Oprócz Posejdonii były typowe dla: lukańskiej Heraklei – z przedstawieniem Heraklesa duszącego lwa nemejskiego; sycylijskiej Kamariny – z wyobrażeniem unoszonej przez łabędzia nimfy Kamariny; krymskiego Pantikapajonu – z podobizną głowy Pana; bruttyjskiej Teriny – z wizerunkiem głowy miejscowej boginki Teriny.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Godła i herby państwowe Kategoria:Numizmatyka