Plecturocebus – rodzaj ssaków z podrodziny titi (Callicebinae) w obrębie rodziny sakowatych (Pitheciidae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w zachodniej, środkowej i wschodniej Ameryce Południowej.
Morfologia Długość ciała (bez ogona) 27–43,4 cm, długość ogona 36–55 cm; masa ciała 700–1400 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 2016 roku międzynarodowy zespół zoologów (Brytyjczycy Hazel Byrne, Anthony Brome Rylands, Colin Peter Groves i Jean Philippe Boubli, Brazylijczycy Jeferson C. Carneiro, Fabricio Bertuol, Maria Nazareth Ferreira da Silva, Mariluce Messias, Izeni Farias, Horacio Schneider i Iracilda Sampaio, Amerykanie Jessica Lynch Alfaro i Russell Alan Mittermeier oraz Czech Tomáš Hrbek) w opublikowanym w czasopiśmie „Frontiers in Zoology” artykule zatytułowanym Powiązania filogenetyczne w obrębie rodzaju Callicebus wraz z pierwszą oceną taksonomii opartej na dowodach molekularnych. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie oryginalne) titi czerwony (P. moloch).
Etymologia Plecturocebus (Plectorocebus): plektos ‘pleciony, kręcony’, od πλεκω plekō ‘pleść’; ουρα oura ‘ogon’; κηβος kēbos ‘długoogoniasta małpa’.
Podział systematyczny Takson wyodrębniony na podstawie danych molekularnych z Callicebus. Do rodzaju należą następujące gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxPlecturocebus donacophilus(d’Orbigny, 1836)titi białouchygatunek monotypowypółnocno-wschodnia Boliwia (nizina na wschód od rzeki Manique) i zachodnia Brazylia (południowa Rondônia przynajmniej do na zachód od górnego biegu rzeki Jí-Paraná); południowe i wschodnie granice zasięgu niejasne DC: 28–42 cmDO: 37–46 cmMC: około 800 gcentruj|100pxPlecturocebus pallescens(O. Thomas, 1907)titi białopłaszczowygatunek monotypowypołudniowo-wschodnia Boliwia, północny Paragwaj i południowo-zachodnia Brazylia (Pantanal w Mato Grosso do Sul); granice zasięgu niejasne ze względu na bardzo małą liczbę potwierdzonych lokalizacjiDC: 31–36 cmDO: 39–42 cmMC: około 800 gcentruj|150pxPlecturocebus oenanthe(O. Thomas, 1924)titi moczarowygatunek monotypowyendemit Peru: San Martín (głównie dolina górnego biegu rzeki Mayo, ale rozciągający się na południe, prawdopodobnie aż do rzeki Huayabamba); zakres wysokości: 750–950 m n.p.m.DC: 30–32 cmDO: 36–40 cmMC: około 800 gPlecturocebus olallae(Lönnberg, 1939)titi samotnygatunek monotypowyendemit Boliwii: południowo-zachodnie Beni (najwyraźniej ograniczony do lasów galeriowych nad rzeką Yacuma i rzeką Manique); zakres wysokości: do 400 m n.p.m.DC: około 32 cmWymiary tylko dla samców (u samic nieznane). DO: około 42 cmMC: około 800 gPlecturocebus modestus(Lönnberg, 1939)titi skromnygatunek monotypowyendemit Boliwii: południowo-zachodnie Bani (najwyraźniej ograniczony do doliny rzeki Beni, na wschód od rzeki Beni, na zachód do rzeki Manique); zakres wysokości: do 400 m n.p.m.DC: około 31 cmDO: około 40 cmMC: około 800 gcentruj|120pxPlecturocebus urubambensis(Vermeer & Tello-Alvarado, 2015)gatunek monotypowyendemit Peru: między rzeką Tambo a rzeką Urubamba i między rzeką Manu a górnym biegiem rzeki Madre de Diosbrak danychcentruj|150pxPlecturocebus vieirai(Gualda-Barros, Nascimento & Amaral, 2012)titi siworękigatunek monotypowyendemit Brazylii: Pará i Mato Grosso – na południe od rzeki Amazonka, pomiędzy rzeką Xingu a rzeką IririDC: 30–35 cmDO: 41–51 cmMC: około 960 gMasa ciała dla samców (u samic nieznana).centruj|110pxPlecturocebus moloch(von Hoffmannsegg, 1807)titi czerwonygatunek monotypowyendemit Brazylii : Pará i Mato Grooso (na południe od rzeki Amazonka, rzeki Tapajós i Juruena na wschód do rzek Tocantins i Araguaia; południowe granice zasięgu niejasne); zakres wysokości: 0–300 m n.p.m.DC: 27–43 cmDO: 35–55 cmMC: 700–1200 gcentruj|150pxPlecturocebus grovesiBoubli, Byrne, M.N.F. Silva, Silva-Júnior, Araújo, Bertuol, J. Gongalves, de Melo, Rylands, Mittermeier, F.E. Silva, Nash, Canale, Alencar, R.V. Rossi, Carneiro, Sampaio, Farias, Schneider & Hrbek, 2019gatunek monotypowyendemit Brazylii: Mato Grosso (rzeki Juruena i Arinos na wschód do rzeki Teles Pires; południowa granica zasięgu prawdopodobnie do amazońskiego ekotonu leśnego/cerradobrak danychPlecturocebus bernhardi(M.G.M. van Roosmalen, van Roosmalen & Mittermeier, 2002)titi książęcygatunek monotypowyendemit Brazylii: na południe od rzeki Madeira, od dolengo biegu rzeki Ji-Paraná, na wschód do rzeki Aripuanã i rzeki Roosevelt; południowe granice zasięgu niejasneDC: 36–38 cmDO: około 55 cmMC: 700–1200 gPlecturocebus miltoni(Dalponte, F.E. Silva & J.S. Silva, 2016)gatunek monotypowyendemit Brazylii: Mato Grosso i Amazonas (międzyrzecze w obszarze rzek Roosevelt i AripuanãDC: brak danychDO: brak danychMC: brak danychPlecturocebus parecisGusmão, Messias, Cameiro, Schneider, Alencar, Calouro, Dalponte, Mattos, Ferrari, Buss, Azevedo, E.M. Santos, Nash, Ryland & Barnett, 2019gatunek monotypowyendemit Brazylii: południowa Rondônia i zachodnie Mato Grosso (obszar ekotonu Mata Atlântica/cerrado, włącznie z Wyżyną Parecis)DC: brak danychDO: brak danychMC: brak danychcentruj|80pxPlecturocebus cinerascens(von Spix, 1823)titi popielatygatunek monotypowyendemit Brazylii: na południe od rzeki Madeira, na zachód do rzeki Aripuanã i rzeki Roosevelt, na wschód do rzeki Tapajós i rzeki Juruena, na południe prawdopodobnie do wschodniej części rzeki GuaporéDC: 32–40 cmDO: 39–48 cmMC: 740–950 gPlecturocebus hoffmannsi(O. Thomas, 1908)titi leśnygatunek monotypowyendemit Brazylii: międzyrzecze rzek Amazonka/Tapajós, na południe od kanałów Canumã, Urariá i Ramos („paranás”); na zachód do rzeki AbacaxisDC: 27–36 cmDO: 40–53 cmMC: 920–1100 gcentruj|80pxPlecturocebus baptista(Lönnberg, 1939)titi amazońskigatunek monotypowyendemit Brazylii: na południe od systemu rzecznego rzek Amazonka/Madeira, na północ od kanałów Canumã, Urariá i Ramos („paranás”)DC: 30–41 cmDO: 42–50 cmMC: 930–1400 gcentruj|150pxPlecturocebus cupreus(von Spix, 1823)titi miedzianygatunek monotypowywschodnie Peru (na południe od rzek Marañón/Solimóes, na wschód od rzeki Ukajali) i zachodnia Brazylia (na zachód od rzeki Purús); południową granicę zasięgu stanowią prawdopodobnie podnóża Andów; zakres wysokości: 100–300 m n.p.m.DC: 27–41 cmDO: 39–48 cmMC: 1–1,2 kgcentruj|80pxPlecturocebus leucometopus(Cabrera, 1900) titi białoogonowygatunek monotypowypołudniowa Kolumbia (na południe od rzeki Guamués), wschodni Ekwador (na wschód od podnóży Andów) i Peru (pomiędzy rzeką Napo i rzeką Santiago, wzdłuż rzeki Huallaga); zakres wysokości: 100–800 m n.p.m.DC: 28–34 cmDO: 38–51 cmMC: 850–1080 gcentruj|150pxPlecturocebus ornatus(J.E. Gray, 1866)titi ozdobnygatunek monotypowyendemit Kolumbii: Cundinamarca (na północ do dorzecza dolnego biegu rzek Upia/Meta) i Meta (Sierra de la Macarena do rzek Guayabera i Guaviare); zakres wysokości: 100–1000 m n.p.m.DC: 30–36 cmDO: 38–45 cmMC: 1,1–1,2 kgcentruj|100pxPlecturocebus coquetensis(Defler, Bueno & J. García, 2010)titi rudobrodygatunek monotypowyendemit Kolumbii: Caquetá (tylko między rzeką Japurá i rzeką Orteguaza, na zachód do podnóża Andów; zakres wysokości: 190–260 m n.p.m.DC: około 35 cmWymiary tylko dla samic (u samców nieznane).DO: brak danychMC: brak danychcentruj|150pxPlecturocebus brunneus(J.A. Wagner, 1842)titi brunatnygatunek monotypowyendemit Brazylii: Rondônia (międzyrzecze rzek Mamoré/Madeira/Jí-Paraná, ograniczony od południa częściowo przez Serra dos Pacaás Novos); zakres wysokości: 100–400 m n.p.m.DC: 30–40 cmDO: 37–44 cmMC: około 850 gcentruj|150pxPlecturocebus toppini(O. Thomas, 1914)titi złotogłowygatunek monotypowypołudniowo-zachodnia Brazylia, południowo-wschodnie Peru oraz zachodnia i północno-zachodnia Boliwia (na południe od rzeki Purús, na północ od rzeki Madre de Dios, na zachód do rzeki Ukajali, na wschód do rzeki Ituxi); zakres wysokości: 100–500 m n.p.m.DC: 27–41 cmDO: 39–52 cmMC: 0,9–1,2 kgcentruj|150pxPlecturocebus caligatus(J.A. Wagner, 1842)titi kasztanowobrzuchy2 podgatunkiendemit Brazylii: na południe od rzeki Amazonka, w międzyrzeczu rzek Purús/Madeira, południowa i zachodnia granica zasięgu nieznana, prawdopodobnie na południe od rzeki Ituxi; zakres wysokości: 100–200 m n.p.m.DC: 27–41 cmDO: 38–48 cmMC: około 780–800 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek bliski zagrożenia, – gatunek narażony, – gatunek zagrożony, – gatunek krytycznie zagrożony, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia.
Uwagi
Przypisy Nazwy polskie za:
Kategoria:Sakowate