Słowackie monety obiegowe – seria ośmiu monet o siedmiu nominałach – od 10 halerzy do 10 koron – emitowanych przez Narodowy Bank Słowacji, spośród których większość pozostawała w obiegu od 1993 aż do początku roku 2009, kiedy to zostały zastąpione przez monety euro.

Historia Po rozpadzie Czechosłowacji i ogłoszeniu 1 stycznia 1993 r. niepodległości przez Republikę Czeską oraz Republikę Słowacką kraje te tymczasowo zachowały unię monetarną. Trwała ona do 7 lutego 1993 r. – kolejnego dnia oficjalną walutą Słowacji została korona słowacka. W związku z tym w młodym państwie opracowano serię monet o nominałach 10 Sk, 5 Sk, 2 Sk, 1 Sk, 50 h, 20 h oraz 10 h, które były następnie sukcesywnie wprowadzane do obiegu, rozpoczynając od największego, a na najmniejszym nominale kończąc. Autorem wzoru wszystkich monet był Drahomír Zobek, którego inicjał „Z” widniał na awersie i rewersie każdej z nich. Wszystkie monety dzieliły wspólny awers, na który składał się herb kraju, poniżej w polu inskrypcja „SLOVENSKÁ / REPUBLIKA” oraz rok bicia. Były one wytwarzane w mennicy w Kremnicy – co do zasady corocznie, przez cały czas pozostawania monet danego wzoru w obiegu (część roczników występowała jednak wyłącznie w formie zestawów kolekcjonerskich i nie trafiła do obiegu).

Jako pierwszą wyemitowano monetę o nominale 10 koron, która trafiła do obiegu w dniu ustanowienia nowej waluty. Bita z brązalowych (CuAl6Ni2) krążków miała średnicę 26,5 mm. Na rewersie prócz nominału (10 Sk) zawierała przedstawienie brązowego krzyża z X–XI wieku odnalezionego na stanowisku archeologicznym we wsi Veľká Mača w powiecie Galanta w południowo-zachodniej części kraju.

Następnie 30 kwietnia 1993 r. do obiegu trafiły monety o nominałach 5 Sk, 2 Sk i 1 Sk. Dwie pierwsze z wymienionych monet bite były z niklowanej stali niskowęglowej, zaś stalowe krążki przeznaczone do wytwarzania monet jednokoronowych w procesie galwanizacji powlekano brązem (CuSn12,5). Monety o nominałach 5 i 1 Sk miały ząbkowany rant, zaś obrzeże dwóch koron posiadało wklęsły ornament. Na rewersie monety o nominale 5 Sk znalazł się rewers celtyckiej monety Biatec – tetradrachmy typu bratysławskiego datowanej na I wiek p.n.e. – przedstawiającej jeźdźca na koniu. Rewers monety dwukoronowej zawierał rysunek glinianej figurki Wenus pochodzącej z IV tysiąclecia p.n.e., którą odnaleziono na stanowisku Zámeček w Nitrianskim Hrádku. Moneta o nominale 1 korony na rewersie zdobiona była postacią Madonny z dzieciątkiem stojącej na półksiężycu, co jest odzwierciedleniem rzeźby z ok. 1490–1500 roku pochodzącej z Kremnicy a znajdującej się w Słowackiej Galerii Narodowej.

Dwa miesiące później, 30 czerwca 1993 r. wyemitowano monetę 50-halerzową (50 h). Bito ją z aluminiowych (AlMg2) krążków o średnicy 22 mm. Na rewersie obok nominału widniała stojąca na skale u ujścia Morawy do Dunaju wieloboczna renesansowa baszta na zamku Devín (Panenská veža) wraz z fragmentem murów. Po kolejnych dwóch miesiącach do obiegu trafiła aluminiowa (AlMg4) moneta o nominale 20 halerzy na rewersie przedstawiająca sylwetkę tatrzańskiego szczytu Krywań. Jako ostatnia z podstawowej serii wyemitowana została moneta o nominale 10 halerzy, także bita w aluminium (AlMg2). Trafiła do obiegu 29 października 1993 r. Głównym elementem rewersu był wizerunek drewnianej dzwonnicy o ośmiospadowym dachu. Wzniesiony w XIX wieku obiekt znajduje się w Muzeum Wschodniosłowackim w Koszycach. Zarządzenie słowackiego banku centralnego wskazywało, że budowla pochodzi z terenu słowackiego Zemplina. Niemniej choć stanowi ona część ekspozycji miniskansenu, którego głównym elementem jest cerkiew z zemplińskiej wsi Kožuchovce, to jednak sama dzwonnica została w 1928 roku przeniesiona ze wsi Tysaaszwań – wówczas znajdującej się w granicach Czechosłowacji, jednak w momencie emisji monet położonej na ukraińskim Zakarpaciu.

W 1996 roku nastąpiła zmiana parametrów fizycznych monety o nominale 50 halerzy, przy jednoczesnym pozostawieniu jej dotychczasowego wzoru. Monety nowej serii trafiły do obiegu 30 kwietnia 1996 r. Wytwarzane były z miedziowanej stali niskowęglowej, zaś monety miały średnicę 18,75 mm. Ostatnią z różnic w porównaniu z monetami wzoru z 1993 roku był rant naprzemiennie gładki i karbowany (poprzednio gładki).

Wraz z końcem roku 2003 wycofane zostały monety o dwóch najmniejszych nominałach – 10 i 20 halerzy. Pozostałe nominały uległy demonetyzacji dopiero po przyjęciu przez Słowację 1 stycznia 2009 r. waluty euro. Formalnie monety i banknoty słowackiej waluty narodowej utraciły przymiot oficjalnego środka płatniczego z końcem 16 stycznia 2009 r., po upływie 16-dniowego okresu przejściowego zapisanego w ustawie o przyjęciu euro.

Szczegóły nominałemisjawycofaniestopśrednica [mm]masa [g]rantrocznikiprzypisy19932003aluminium170,72gładki1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 200319932003aluminium19,50,95ząbkowany1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 200319932009aluminium221,2gładki1993, 1994, 199519962009stal miedziowana18,752,8naprzemiennie gładki i karbowany1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 200819932009stal powlekana brązem213,85ząbkowany1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 200819932009stal niklowana224,4zdobiony1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 200819932009stal niklowana24,755,4ząbkowany1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 200819932009brązal266,6zdobiony1993, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008

Zobacz też

korona słowacka słowackie monety obiegowe z okresu drugiej wojny światowej czechosłowackie monety obiegowe

Przypisy

Bibliografia

Monety obiegowe 1993 Kategoria:Słowackie monety