María Izquierdo (ur. 30 października 1902 w San Juan de los Lagos, zm. 2 grudnia 1955 w Meksyku) – meksykańska malarka. Jest znana z tego, że jest pierwszą meksykańską kobietą, której prace zostały wystawione w Stanach ZjednoczonychFerrer, Elizabeth (1997). The true poetry: the art of María Izquierdo. New York: Americas Society.. Swoje życie i karierę poświęciła malarstwu. Dzięki temu pojawiła się wśród znanych meksykańskich artystów: Diego Rivera, José Clemente Orozco i Davida Alfaro Siqueirosa.
Wczesne lata María Cenobia Izquierdo Gutiérrez urodziła się w San Juan de los Lagos, Jalisco w Meksyku. Po śmierci ojca, w wieku pięciu lat przeprowadziła się z matką do Torreón. Jej matka wyszła za mąż później za dr Nicanora Valdes Rodrígueza. W tym samym czasie Izquierdo była wychowywana przez dziadków i krewnych w północnym Meksyku. Zarówno jej babcia, jak i ciotka były gorliwymi katoliczkami, więc większość jej wychowania obracała się wokół tradycji katolickich.
Zawsze interesująca się sztuką Izquierdo spędzała większość czasu sama, ucząc się nowych technik artystycznych. W 1923 r. wraz z rodziną przeniosła się do Meksyku, gdzie mogła studiować sztukę i stać się w późniejszych latach zawodową artystką.
Wykształcenie Izquierdo rozpoczęła studia w styczniu 1928 roku w Escuela Nacional de Bellas Artes (Akademia Sztuk Pięknych). Przeprowadzka do Meksyku w latach dwudziestych XX wieku skłoniła ją do zgłębienia swojej rosnącej pasji do sztuki. Działo się to w czasie rewolucji. Gdy rewolucja meksykańska dobiegła końca, nastąpiła zmiana wyznawanych wartości w Meksyku. Prezydent Álvaro Obregón zainicjował wiele nowych politycznych reform, wzywając do stworzenia większej liczby instytucji społecznych i edukacyjnych, które podtrzymywałyby tradycyjne meksykańskie wierzenia i kulturę. Te ideały zachęcały Izquierdo do uczęszczania na zajęcia w akademii.
Przed reformami Obregóna sztuka europejska służyła jako model w instytucjach artystycznych. Nowe reformy przyciągnęły wielu utalentowanych meksykańskich artystów. Zlecono im stworzenie murali przedstawiających tradycyjne meksykańskie wartości. Murale zostały namalowane zarówno na szkołach, jak i budynkach rządowych. Uczęszczając do Akademii Sztuk Pięknych, Izquierdo trafiła na Rufino Tamayo, Manuela Rodrígueza Lozano i niemieckiego Gedoviusa, którzy byli jej opiekunami. Duży wpływ na nią wywarł także Diego Rivera, który w 1929 r. był dyrektorem Akademii Sztuk Pięknych, w następnych latach stał się kluczową osobą w rozpoczęciu kariery Izquierdo.
Izquierdo uznana została za jednego z ulubionych uczniów Rivery. Pochwały, które od niego otrzymywała doprowadziły do wrogości ze strony rówieśników. W lutym 1931 roku Izquierdo opuściła Akademię Sztuk Pięknych z powodu odtrącenia jej przez kolegów z klasy i frustracji z powodu rosnącej koncentracji szkoły na sztuce służącej jedynie jako katalizator zmian politycznych. Na początku lat dwudziestych krąg młodych pisarzy i artystów, w tym Maria Izquierdo, opublikował czasopismo Contemporáneos. W następnych latach grupa przyjęła taką samą nazwę. Izquierdo, wraz z Manuelem Rodríguezem Lozano, Rufino Tamayo i Julio Castellanosem, była związana z Movimiento Pro-Arte Mexicano, założonym przez Adolfo Best Maugarda. Dla Contemporáneos Meksyk był centrum ewoluującej nowoczesności. Grupa przyjęła ideę uniwersalnego kosmopolityzmu i wierzyła, że kultura meksykańska powinna pozostać otwarta na wpływy międzynarodowe i głos miejskich intelektualistówCastro, Mark (2016). Paint the Revolution: Mexican Modernism 1910-1950. Philadelphia Museum of Art..
Instruktorem, który pełnił funkcję mentora nawet po opuszczeniu Akademii Sztuk Pięknych, był Rufino Tamayo. Mówiono, że jest kochankiem Izquierdo.
Izquierdo dzieliła studio przez cztery lata z Tamayo. Przez ten czas mężczyzna wywarł głęboki wpływ na wczesny rozwój artystyczny Izquierdo. Oboje uważali, że sztuka powinna służyć jako ujście poetyckie niż polityczne. Wraz z rozwojem ich relacji zawodowych, rozwinęły się też i romantyczne.
Izquierdo stała się aktywną częścią Liga de Escritres y Artistas Revoluctionaros (LEAR; League of Revolutionary Writers and Artists) w 1934 roku. Stworzyła także własny styl artystyczny wykorzystując techniki, które pomógł rozwinąć jej Tamayo.
Początkowa kariera i wystawy Na początku lat dwudziestych Izquierdo zaczęła kojarzyć się ludziom z Movimiento Pro-Arte Mexicano i Contemporáneos. Jedna z jej koleżanek i bliska przyjaciółka, Lola Álvarez Bravo, wspomina ją jako „bardzo wesołą kobietę o złym duchu… jak dzban pełen czystej, świeżej wody… Skłonność Marii do folkloru nie była zdystansowana, wydawała się raczej osobą wtajemniczoną, niczym pojedynczy element ludowy”Lozano, Luis-Martin (1996). María Izquierdo: 1902-1955. Chicago: Mexican Fine Arts Center Museum..
W ciągu pierwszego roku na Akademii Sztuk Pięknych Izquierdo wzięła udział w czterech wystawach sztuki. Pierwsza wystawa została otwarta 19 listopada 1928 roku i została zorganizowana przez związek studentów Akademii, prezentując jej trzy obrazy: „Marina” (Seacape), „El juicio de Toral” (Proces Torala) i „Cámara con gallo" (Kamera z Kogutem). Na wystawę licznie przybyli ci, którzy pełnili w Akademii prestiżowe role. Zdobyła uznanie od liderów akademii sztuki, takich jak Moisés Sáenz, którzy był asystentem sekretarza edukacji. Tłum odwiedzający wystawę był pod wrażeniem jej talentu. Zdobywając rozgłos w świecie sztuki, imię Izquierdo nadal rozprzestrzeniało się w kolejnych latach. Diego Rivera opisał ją na swojej pierwszej indywidualnej wystawie jako „jedną z najbardziej atrakcyjnych postaci na scenie artystycznej w Meksyku”. Często opisywał ją jako „jedną z najlepszych w akademii”. Wiele publikacji recenzowało wystawę indywidualną z 1929 roku, podkreślając zdanie Rivery, że Izquierdo „była jedyną prawdziwą artystką, która uzyskała sukces” (w Akademii).
Sztuka Izquierdo zyskała międzynarodowe uznanie w 1930 roku, kiedy jako pierwsza Meksykanka miała indywidualną wystawę w Stanach Zjednoczonych. Wystawa była ufundowana i zorganizowana przez Frances Flynn Paine, a prace Izquierdo były prezentowane w Art Center w Nowym Jorku. Podczas gdy prace Izquierdo były wystawiane w Nowym Jorku, dwa inne jej obrazy były częścią objazdowej wystawy René d 'Harnoncourt. Obrazy te przez 5 lat były częścią obszernej wystawy w Centrum Sztuki przy 56. ulicyStewart, Virginia. 45 Contemporary Mexican Artists.. Jej sztuka była wystawiana w nowojorskim Museum of Modern Art w 1940 r. i w tym samym roku była również wystawiana w ParyżuBenson, Elizabeth. 2,000 Years of Latin American Portraits. San Antonio Museum of Art..
Szybko stając się artystką znaną na całym świecie, Izquierdo osiągnęła szczyt swojej kariery na początku lat czterdziestych. W maju 1944 r. zaczęła pracować jako ambasador kultury Meksyku i podróżowała do krajów Ameryki Południowej do końca września. Jednak jej kariera przeżyła trudny okres zarówno pod względem finansowym, jak i artystycznym w połowie lat czterdziestych, ponieważ wtedy miała swój pierwszy udar. W tym samym roku straciła zlecenie na namalowanie cyklu malowideł ściennych w Palacio del Departamento del Distrito Federal (Departament Federalny Dystryktu) do „Los Tres Grandes”. Meksykańscy muraliści Diego Rivera, Jose Orozco i David Siquerios stwierdzili, że brakuje jej talentu i doświadczenia, aby ukończyć tak duży projekt. Diego Rivera, człowiek, który niegdyś był jej zwolennikiem, przeszkodził jej w karierze. Izquierdo jest dobrze znana z obalania działań meksykańskich muralistów swoim słynnym cytatem: „urodzić się kobietą i mieć talent jest przestępstwem”.
Wystawa, która odbyła się we Frankfurcie, Wiedniu i Dallas w latach 1987–1988, pokazała obrazy Izquierdo, które ogłosiły nie-meksykańskiej publiczności obecność innego malarza o niemal równej randze i oryginalnościSullivan, Edward J. (1989). „María Izquierdo. Mexico City”. The Burlington Magazine. 131 (1032): 247.. Kariera artystki była tematem przełomowej wystawy zorganizowanej przez Centro Cultural / Arte Contemporaneo w Meksyku.
Dzieła Izquierdo mają wiele tych samych tematów i zainteresowań, co prace Kahlo. Jej obrazy często odwołują się do tragicznych elementów jej życia i zawierają w sobie rodzaj marzycielskich fantazji, które można spotkać w twórczości artystów Szkoły Meksykańskiej. Wystawa obejmowała 160 prac. Doskonały katalog wystawy zawiera pięć esejów biograficznych i interpretacyjnych wraz z pełną bibliografią, chronologią i historią wystawy. Ogromny zbiór fotografii artystki i jej prac daje wizualny repertuar praktycznie każdego znanego malarstwa, rysunku i druku. Jest istotnym uzupełnieniem bibliografii współczesnego malarstwa meksykańskiego.
Styl Sklasyfikowana przez niektórych jako malarka surrealistyczna, María Izquierdo nigdy nie identyfikowała się jako surrealistka. Zamiast tego identyfikowała się z Contemporáneos, którzy wierzyli, że kultura meksykańska powinna być postrzegana jako istotna część dominującej kultury zachodniej. Nie bała przeciwstawić się popularnym meksykańskim ruchom artystycznym i podążać za własnym stylem malowania. Jej kultura metyska była istotną częścią jej stylu artystycznego i tematów jej pracDeffebach, Nancy (2015). María Izquierdo et Frida Kahlo: challenging visions in modern Mexican art. University of Texas Press.. Izquierdo była uznawana za artystkę z prawdziwym zrozumieniem tradycji tubylczych i wiejskich, a jej obrazy ołtarzowe uznano w tamtym czasie za „zachwycającą miejscową pomysłowość”. Jej technika, mająca na celu przywołanie ludowego malarstwa regionalnych rzemieślników potęgowała efekt. Mimo to wiele jej obrazów zawiera nietypowe tematy i ciekawe zestawienia. Osobliwe włączenie Izquierdo do meksykańskiego dyskursu nacjonalistycznego sugeruje sposoby łączenia kilku zestawów dyskursów zbyt często oddzielanych: tych z Ameryki Łacińskiej, feminizmu, modernizmu i nacjonalizmu. Znana z używania odważnych, bogatych i jasnych kolorów, większość obrazów Izquierdo została wykonana przy użyciu farb olejnych lub akwareli. Chociaż była i nadal jest często porównywana do Fridy Kahlo, ponieważ obie kobiety rozpoczęły swoją karierę w podobnym czasie, to mają bardzo indywidualne style. Na początku malowała martwe natury i portrety. Eksperymentowała z wieloma różnymi stylami i technikami: takie jak malarstwo olejne, akwarela i pejzażClara Database of Women Artist. National Museum of Women in the Arts..
Kiedy była najlepszą uczennicą Diego Rivery, ten opisał jej prace jako „dumne, ale skromne”. Portrety Izquierdo są dojrzałymi interpretacjami, bardzo kobiece stylistycznie i niewątpliwie meksykańskieCraven, David (2006). Mexican Modern: Masters of the 20th Century. Santa Fe: Museum of New Mexico Press.. W 1937 roku w recenzjach jej prac zaczęto używać słów pejoratywnych i określać ją jako prymitywną i prostą. Izquierdo namalowała znaczną liczbę dzieł o tematyce religijnej, które należą do kategorii obrazów o ludowym katolicyzmie lub sztuce popularnej. Niektóre przedstawienia pobożności ludowej mogą być interpretowane jako tematy religijne lub jako hołd dla ludowych i rzemieślniczych tradycji, zwłaszcza wiejskich, Meksyku. Przykładem jest „Calvario” (Kalwarii) Marii Izquierdo z 1933 roku.
Izquierdo namalowała większość swoich obrazów z pamięci. Jej przyjaciółka, poetka Margarita Michelena wspominała, że często razem jeździły na wieś, a Izquierdo poświęcała czas tylko patrzeniu i oglądaniu. Izquierdo tworzyła w swoich pracach poczucie minionego czasu. Przed 1940 rokiem wykonywała luźne pociągnięcia pędzlem i unikała szczegółów. Przez całe życie tworzyła obrazy pozbawione ukierunkowanego światła i cieni, które sugerowałyby określoną porę dnia. Po 1940 roku przedstawiała tradycyjne aspekty kultury meksykańskiej, które zanikały, takie jak spichlerze i ołtarze Matki Boskiej Bolesnej. Tradycja wykonywania ołtarzy Viernes de Dolores zaczęła zanikać w latach czterdziestych XX wieku. Dokładnie w tej dekadzie Izquierdo namalowała serię ołtarzy właśnie z Viernes de Dolores.