Ziarnojadek płowy (Sporophila hypoxantha) – gatunek małego ptaka z rodziny tanagrowatych (Thraupidae), występujący we wschodnio-środkowej Ameryce Południowej. W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski.
Systematyka Pierwszego naukowego opisu gatunku dokonał niemiecki ornitolog Jean Cabanis w 1851 roku. Holotyp pochodził z Montevideo w Urugwaju. Ziarnojadek płowy jest gatunkiem monotypowym.
Morfologia Mały ptak o cechach typowych dla rodzaju Sporophila, o charakterystycznym małym, grubym i zaokrąglonym dziobie koloru czarnoszarego u samców i oliwkowobrązowego u samic. Samce mają szarą czapkę na głowie do linii oka, szary grzbiet i ogon. Szaroczarne nogi. Skrzydła są szaroczarne z niewielką białą plamką na środku. Gardło, policzki, brzuch i kuper w kolorze rudym. Gardło, policzki i szyja w lekko jaśniejszym odcieniu. Tęczówki czarne z szarymi powiekami. Samica jest oliwkowobrązowa, z nieco jaśniejszym brzuchem i czarniawymi skrzydłami, z brązowymi obrzeżami lotek. Skrzydła ciemnooliwkowe z białą plamką na środku. Samicę bardzo łatwo pomylić z samicą ziarnojadka rdzaworzytnego. Oba gatunki są sympatryczne – obszary ich występowania w sporej części się pokrywają. Młode osobniki są podobne do samic. Długość ciała 10 cm, masa ciała 10,5 g.
Zasięg występowania Ziarnojadek płowy występuje na terenach położonych od poziomu morza do wysokości 1100 m n.p.m. Występuje w północnej, wschodniej i zachodniej Boliwii (w departamentach La Paz, Santa Cruz i wschodniej części Beni), w Brazylii na południe od dorzecza Amazonki (w stanie Goiás, południowej części Mato Grosso, zachodnim Minas Gerais oraz na południe po zachodnią i północną część Rio Grande do Sul). Występuje także w północno-zachodniej i północno-wschodniej części Argentyny (w prowincji Salta na południe po północną część prowincji Tucumán i północną Córdobę, ponadto od prowincji Formosa i Misiones na południe po Entre Ríos, Santa Fe i Corrientes). Spotykany jest także w zachodnim Urugwaju. Jest gatunkiem w większości migrującym, chociaż populacje w prowincjach Formosa i Entre Ríos w Argentynie mogą być częściowo osiadłe. W okresie zimowym prawdopodobnie migruje na tereny Cerrado w środkowej Brazylii. Zasięg występowania według szacunków organizacji BirdLife International zajmuje około 3,1 mln km².
Ekologia Jego głównym habitatem są otwarte przestrzenie z wysokimi trawami, na zboczach wzgórz, często w pobliżu terenów podmokłych w sąsiedztwie użytków zielonych. Żywi się głównie ziarnami traw, które wyjada bezpośrednio z kłosów. Żeruje w małych grupach oraz stadach z innymi gatunkami ziarnojadków.
Rozmnażanie Okres lęgowy trwa od października/listopada do lutego, lokalnie do kwietnia. Gniazda są umieszczone dosyć blisko ziemi, najczęściej poniżej 45 cm, a czasami do 1 metra. Są budowane wyłącznie przez samice. W czasie lęgu samica składa 2–3 jaja, które potem sama wysiaduje. Czas inkubacji jaj to 11–12 dni. W początkowym okresie życia pisklęta są karmione wyłącznie przez samicę, dopiero po 5 dniach dołącza do niej samiec. Młode są w pełni opierzone i opuszczają gniazdo po około 9–10 dniach od wyklucia.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN ziarnojadek płowy od 1994 roku jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten opisywany jest jako pospolity. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny.
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ziarnojadki Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Taksony opisane przez Jeana Cabanisa Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1851 roku Kategoria:Fauna Argentyny Kategoria:Fauna Boliwii Kategoria:Fauna Brazylii Kategoria:Fauna Paragwaju Kategoria:Fauna Urugwaju