Piotr Tryjanowski (ur. 9 lipca 1970 w Wolsztynie) – polski biolog, ornitolog, specjalista z ekologii behawioralnej, wpływu klimatu, ptaków krajobrazu rolniczego i ekologii miast, profesor na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu, laureat Pokojowej Nagrody Nobla 2007 (jako współautor czwartego raportu IPCC).

Działalność naukowa Absolwent profilu biologiczno-chemicznego w liceum ogólnokształcącym w Wolsztynie. Karierę naukową rozwijał na Wydziale Biologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie w 1995 ukończył studia biologiczne, a 18 grudnia 1998 na podstawie napisanej pod kierunkiem Jana Bednorza dysertacji pt. Dynamika zgrupowania ptaków lęgowych na intensywnie użytkowanych terenach rolniczych w zachodniej Wielkopolsce otrzymał stopień doktora nauk biologicznych. Tam też habilitował się 27 października 2003 z pracy pt. Ekologia gąsiorka Lanius collurio w zachodniej Palearktyce. W dniu 22 października 2007 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej dr hab. Lech Kaczyński nadał mu tytuł profesora nauk biologicznychPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 października 2007 r. nr 115-7-07 o nadaniu tytułu profesora ()..

W latach 1995–2010 był związany z Instytutem Biologii Środowiska na Wydziale Biologii Uniwersytetu Adama Mickiewicza, pracując w Zakładzie Biologii i Ekologii Ptaków (1995–2003) i Zakładzie Ekologii Behawioralnej (2004–2010). W latach 2008–2009 równolegle pracował w w Katedrze Ochrony Przyrody na Wydziale Biologii Uniwersytetu Zielonogórskiego. Od 2009 jest profesorem na Wydziale Medycyny Weterynaryjnej i Nauk o Zwierzętach Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu, gdzie początkowo był dyrektorem Instytutu Zoologii, a od 2020 jest kierownikiem Katedry Zoologii oraz Pracowni Zoologii.

Był stypendystą m.in. Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, Fundacji Tygodnika „Polityka” i Uniwersytetu Technicznego w Monachium (Hans Fischer Senior Fellowship, Niemcy). W 2003 wyjechał na kolejne stypendium Fundacji na rzecz Nauki Polskiej do Cambridge w Wielkiej Brytanii. Będąc w Wielkiej Brytanii rozpoczął współpracę z Międzynarodowym Panelem do spraw Zmian Klimatu (IPCC). Był jednym z ponad 450 autorów wiodących Working Group II tzw. czwartego raportu (AR4) IPCC na temat zmian klimatu, za który IPCC w 2007 dostał Pokojową Nagrodę Nobla. Trzykrotnie odbywał dłuższe zagraniczne wyjazdy naukowe (Izrael, Republika Czeska, Wielka Brytania), a dwukrotnie był profesorem wizytującym na uczelniach (Czeski Uniwersytet Rolniczy w Pradze, 2019–2021; Uniwersytet Techniczny w Monachium, od 2022).

Działa w międzynarodowych, unijnych i krajowych zespołach badawczych. Uczestniczył jako główny wykonawca w międzynarodowych projektach prowadzonych przez innych naukowców z Wielkiej Brytanii, Norwegii, Słowacji, Republiki Czeskiej, Izraela czy Australii. Prowadzi szeroko zakrojoną działalność organizacyjno-naukową i wspierającą naukę, m.in. jako członek rady Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBR), członek zarządu Fundacji Natura International Polska, członek rad naukowych 3 instytutów badawczych PAN i przewodniczący rady naukowej Wielkopolskiego Parku Narodowego (2009–2020), członek komitetów redakcyjnych kilku czasopism naukowych czy recenzent w postępowaniach awansowych naukowców, grantów i publikacji naukowych. Ponadto jest redaktorem naczelnym czasopisma „European Journal of Ecology” (Uniwersytet w Preszowie, Słowacja).

Wypromował dotąd 8 doktorów: Jakub Kosicki (2008) Zbigniew Kwieciński (2010) Anna Ekner-Grzyb (2012) Zuzanna Rosin (2013) (2013) Marcin Tobółka (2015) Krzysztof Dudek (2018) Stanisław Świtek (2020)

Publikacje (wybór) Autor ponad 250 publikacji międzynarodowych i kilku książek‪Piotr Tryjanowski‬ – ‪Google Scholar..

Artykuły naukowe Parry, Martin, et al., eds. Climate change 2007-impacts, adaptation and vulnerability: Working group II contribution to the fourth assessment report of the IPCC. Vol. 4. Cambridge University Press, 2007 Rosenzweig, Cynthia, et al. „Attributing physical and biological impacts to anthropogenic climate change.” Nature 453.7193 (2008): 353–357 Rosenzweig, Cynthia, et al. „Assessment of observed changes and responses in natural and managed systems.” (2007): 79–131 Tryjanowski, Piotr, et al. „Conservation of farmland birds faces different challenges in Western and Central-Eastern Europe.” Acta Ornithologica 46.1 (2011): 1–12 Tryjanowski, Piotr, Stanisław Kuźniak, and Tim Sparks. „Earlier arrival of some farmland migrants in western Poland.” Ibis 144.1 (2002): 62–68

Książki Zwierzęta konfliktowe w miastach, Regoionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Gorzowie Wielkopolskim, 2016 (wraz z Krzysztofem Dudkiem i Leszkiem Jerzakiem) Rozum z ptakami odlatuje, Lanius, 2018 Wino i ptaki, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2018 Ornitologia terapeutyczna, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2021 (wraz ze Sławomirem Murawcem) Bocian. Biografia nieautoryzowana, Paśny Buriat, 2022 Który tak śpiewa?, Universitas, 2023 (wraz z Jakubem Kornhauserem, Marcinem Polakiem, Aleksandrem Wójtowiczem)

Członkostwa towarzystw i komitetów naukowych Międzynarodowe Academia Europaea (członek zwyczajny od 2022, Ecology and Evolution Section) European Ornithologists’ Union Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) (Contributor, Lead Author of AR4)

Krajowe Polska Akademia Nauk (członek korespondent od 2025) Komitet do spraw Kryzysu Klimatycznego Prezydium Polskiej Akademii Nauk (obecnie) Komitet Narodowy do spraw Współpracy z Naukową Radą Doradczą Akademii Europejskich (EASAC) Prezydium Polskiej Akademii Nauk (obecnie) Komitet Zoologii Wydziału II Nauk Biologicznych i Rolniczych PAN (2005–2014) Komitet Ekologii Wydziału II Nauk Biologicznych i Rolniczych PAN (2007–2016) Komitet Biologii Ewolucyjnej Wydziału II Nauk Biologicznych i Rolniczych PAN (2007–2016) Polskie Towarzystwo Ekologiczne Polskie Towarzystwo Zoologiczne Uhonorowania

ZagraniczneUwzględniono wyłącznie dane potwierdzone w źródłach zewnętrznych (poza starą i nową stroną pracownika UPP). Pokojowa Nagroda Nobla 2007 (12 października 2007) – jako autor wiodący czwartego raportu Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (ang. Intergovernmental Panel on Climate Change, IPCC) Doktor honoris causa Czeskiego Uniwersytetu Rolniczego w Pradze (cz. Česká zemědělská univerzita v Praze, 21 października 2019)

Krajowe Nagroda Naukowa Miasta Poznania (2016)

Kontrowersje Zamek w Stobnicy (w Puszczy Noteckiej – obszar ptasi Natura 2000) – Piotr Tryjanowski odpowiadał za przygotowanie prognozy oddziaływania na środowisko oraz dokumentacji środowiskowej, które zezwalały na budowę zamku. Twierdził natomiast, że nie otrzymywał wynagrodzenia ani za sporządzanie raportów, ani za zasiadanie w radzie fundacji Fauna Polska, której fundatorem był inwestor zamku.

Uwagi

Przypisy

Kategoria:Absolwenci Wydziału Biologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Nobliści – nagroda pokojowa Kategoria:Polscy doktorzy honoris causa uczelni w Czechach Kategoria:Członkowie Academia Europaea Kategoria:Członkowie korespondenci PAN Kategoria:Członkowie komitetów naukowych PAN Kategoria:Ludzie urodzeni w Wolsztynie Kategoria:Ludzie związani z Wolsztynem Kategoria:Polscy ornitolodzy Kategoria:Polscy ekolodzy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Biologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Stypendyści Polityki Kategoria:Urodzeni w 1970