Pomniki przyrody w gminie Zabierzów – lista pomników przyrody znajdujących się w granicach gminy Zabierzów.

Na terenie gminy Zabierzów znajduje się 69 pomników przyrody: 3 źródła – w Bolechowicach, Brzoskwinii, Kobylanach; 1 skała – w Balicach; 65 drzew różnych gatunków – dąb szypułkowy (21 szt.), lipa drobnolistna (13 szt.) oraz buk pospolity (7 szt.), lipa szerokolistna (4 szt.), klon pospolity (3 szt.), platan klonolistny (2 szt.), jesion wyniosły (2 szt.), modrzew europejski (2 szt.), tulipanowiec amerykański (2 szt.), cyprysik groszkowy (1 szt.), wiąz szypułkowy (1 szt.), platan wschodni (1 szt.), grab zwyczajny (1 szt.), dereń jadalny (1 szt.), kasztanowiec zwyczajny (1 szt.), iglicznia trójcierniowa (1 szt.), klon jawor (1 szt.) i choina kanadyjska (1 szt.).

Wykaz pomników przyrody na terenie gminy Zabierzów (stan na 2022 rok) L.p. Nazwa / gatunek Lokalizacja /Numer INSPIRE w Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody Obwód pnia(cm) Wysokość(m) Ilustracja 1 Lipa drobnolistna Bolechowiceteren kościoła Św. Piotra i Pawła 434 31 100px 2 Lipa drobnolistna Bolechowiceteren kościoła Św. Piotra i Pawła 262,5 i 261 27 100px 3 Źródło Bolechowice, przy ścieżce w kierunku Bramy Bolechowickiej 4 Lipa drobnolistna Bolechowicew parku powyżej dworu, teren prywatny 354 27,5 5 Cyprysik groszkowy Bolechowicenad stawem, teren prywatny 180,5 23 6 Wiąz szypułkowy Niegoszowiceprzy drodze do pałacu, teren prywatny 470 35 7 Lipa drobnolistna Niegoszowiceteren prywatny 363,5 16,5 8 Tulipanowiec amerykański Niegoszowicena poł. od dworu, teren prywatny 385 37,5 9 Dąb szypułkowy Niegoszowicena poł. od dworu, teren prywatny 397 30 10 Lipa szerokolistna Rudawateren kościoła pw. Wszystkich Świętych 397 30 11 Lipa szerokolistna Rudawa teren kościoła 312 18,6 100px 12 Platan wschodni Rząskateren zabudowań Zgromadzenia Sióstr Albertynek 377 26,2 100px 13 Klon pospolity Więckowiceteren Domu Pomocy Społecznej 427 26,2 14 Lipa szerokolistna Więckowiceteren Domu Pomocy Społecznej 357 i 383 30,3 15 Dereń jadalny Więckowiceteren Domu Pomocy Społecznej 254 6 16 Dąb szypułkowy Zabierzów, teren prywatny 409 20,7 100px 17 Lipa drobnolistna BurówNadleśnictwo Krzeszowiceleśnictwo Zabierzów 365 19,3 100px 18 Lipa drobnolistna BurówNadleśnictwo Krzeszowiceleśnictwo Zabierzów 305 29,6 100px 19 Lipa drobnolistna BurówNadleśnictwo Krzeszowiceleśnictwo Zabierzów 466 21 100px 20 Dąb szypułkowy Pisaryw parku, teren prywatny 360 20,3 21 Dąb szypułkowy Pisary 443 29,7 22 Dąb szypułkowy Pisary 401,5 26,5 23 Dąb szypułkowy Pisary 473 28,2 24 Dąb szypułkowy Pisarydrzewo stanowi złom 523 4,8 25 Dąb szypułkowy Pisary 421 26,8 26 Dąb szypułkowy Pisary 458 33 27 Dąb szypułkowy Pisarydrzewo stanowi wykrót 6,2 28 Dąb szypułkowy Aleksandrowiceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 479 22,8 29 Dąb szypułkowy Aleksandrowiceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 551 27,5 100px 30 Dąb szypułkowy Aleksandrowiceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 483 27,6 31 Klon pospolity Aleksandrowiceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 375 27,4 100px 32 Skałka „Nad Jackiem” BaliceNadleśnictwo Krzeszowiceleśnictwo Zabierzów 100px 33 Źródło Brzoskwiniaw pobliżu ujęcia wody dla wsi 100px 34 Dąb szypułkowy AleksandrowiceNadleśnictwo Krzeszowiceleśnictwo Zabierzów 515,5 28,5 100px 35 Kasztanowiec zwyczajny Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 374 22,7 36 Klon pospolity Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 472 30 100px 37 Iglicznia trójcierniowa Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 394 22,3 100px 38 Tulipanowiec amerykański Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 269 28,6 39 Klon jawor Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 306 24,7 40 Platan klonolistny Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 503 29,8 41 Platan klonolistny Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 451 31,2 42 Lipa szerokolistna Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 489 31,6 43 Jesion wyniosły Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 348 30,8 100px 44 Lipa drobnolistna Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 416 20,3 100px 45 Choina kanadyjska Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 233 26,1 100px 46 Lipa drobnolistna Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 409 26,1 100px 47 Jesion wyniosły Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 373 29,6 48 Dąb szypułkowy Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 370 32,5 49 Modrzew europejski Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 256 26,6 100px 50 Modrzew europejski Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 288 30 100px 51 Dąb szypułkowy Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 326 36,6 52 Dąb szypułkowy Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 274 31 53 Dąb szypułkowy Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 306 32,1 54 Dąb szypułkowy Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 293 21,5 100px 55 Dąb szypułkowyFastigiata Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 402 25,7 56 Lipa drobnolistna Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 367 32,5 100px 57 Lipa drobnolistna Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 517 36,1 100px 58 Lipa drobnolistna Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 359 26,3 59 Grab zwyczajny Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 301 13,8 100px 60 Lipa drobnolistna Baliceteren Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy 23,3 100px 61 Dąb szypułkowy Rząskateren prywatny 391 26,3 100px 62 Kobylany „Źródło św. Antoniego” na lewym brzegu Kobylankiu wylotu Doliny Kobylańskiej 100px 63 Buk pospolity KleszczówNadleśnictwo Krzeszowiceleśnictwo Zabierzów 325 33,6 64 Buk pospolity KleszczówNadleśnictwo Krzeszowiceleśnictwo Zabierzów 320 35 100px 65 Buk pospolity KleszczówNadleśnictwo Krzeszowiceleśnictwo Zabierzów 336 37 100px 66 Buk pospolity KleszczówNadleśnictwo Krzeszowiceleśnictwo Zabierzów 340 39 100px 67 Buk pospolity KleszczówNadleśnictwo Krzeszowiceleśnictwo Zabierzów 324 29,5 100px 68 Buk pospolity KleszczówNadleśnictwo Krzeszowiceleśnictwo Zabierzów 325 36,8 100px 69 Buk pospolity NielepiceNadleśnictwo Krzeszowiceleśnictwo Kopce 336 33,5

170px|prawo|Aktualny wzór oznaczenia pomnika przyrody w Polsce () 170px|prawo|Poprzedni wzór oznaczenia pomnika przyrody w Polsce Pomnikami przyrody są pojedyncze drzewa, krzewy lub ich grupy, a także inne twory przyrody nieożywionej jak: źródła, wodospady, wywierzyska, skałki, jary, głazy narzutowe oraz jaskinie, które wyróżniają się okazałymi rozmiarami, mają szczególne wartości krajobrazowe, naukowe, kulturowe lub historyczne. Decyzję w sprawie wpisania na listę pomników przyrody jak i wykreślenia z niej podejmuje Rada Gminy w drodze uchwały. Celem ustanowienia pomników przyrody jest ich ochrona. W stosunku do pomników przyrody, które są oznakowane tabliczkami prowadzony jest monitoring ich stanu zdrowotnego i wykonywane są wszelkie zabiegi niezbędne do zachowania dobrego ich stanu. Jednocześnie obiektów tych dotyczą zakazy ich uszkadzania, przekształcania, umieszczania tablic reklamowych itp. W 2021 roku wymieniono tablice na pomnikach przyrody i dokonano pomiarów obwodów i wysokości. Pierwsze wpisy na listę pomników przyrody miały miejsce w 1947 roku, później kolejno w 1964, 1967, 1968, 1969, 1971, 1997, 2002, 2004, 2020 roku.

Najwięcej pomników przyrody (27 szt.) występuje w parku przy pałacu w Balicach, w którym ma swoją siedzibę Instytutu Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy. Przeważają tu dęby szypułkowe (7 szt.) i lipy drobnolistne (5 szt.). Pomnikowe drzewa mają także miejscowości: Bolechowice (4), Niegoszowice (4), Rudawa (2), Rząska (2), Więckowice (3), Burów (3), Pisary (8), Aleksandrowice (5), Kleszczów (6), Nielepice (1), Zabierzów (1). Wiele drzew pomnikowych występuje na terenach osób prywatnych: w Bolechowicach, Niegoszowicach, Pisarach i Rząsce. Kolejną grupę pomników stanowią obiekty na terenie Nadleśnictwa Krzeszowice w leśnictwie Zabierzów w obrębach: Burów (3 lipy drobnolistne), Balice (Skała „Nad Jackiem”), Kleszczów (6 buków pospolitych), oraz w leśnictwie Kopce, w obrębie Nielepice (1 buk pospolity).

Drzewa żyjące o największych obwodach w pierśnicy to lipy drobnolistne (517 i 518 cm) rosnące na terenie parku w Balicach, dęby szypułkowe (551 i 515,5 cm) w Aleksandrowicach oraz platan klonolistny 503 cm w Balicach. Najwyższe drzewa mają ponad 30 m wysokości. Są to: wiąz szypułkowy w Niegoszowicach – 35 m, tulipanowiec amerykański w Niegoszowicach – 37,5 m, dąb szypułkowy w Pisarach – 33 m, dąb szypułkowy w Balicach – 36,6 m, lipa drobnolistna w Balicach – 36,1 m, buki w Kleszczowie – 39 m, 37 m, 36,8 m. W Pisarach pomnikiem przyrody jest dalej dąb szypułkowy, mimo że drzewo stanowi złom, a także dąb szypułkowy, który stanowi wykrót.

Przypisy

Kategoria:Pomniki przyrody w województwie małopolskim Kategoria:Zabierzów (gmina)