Lili Ország (ur. 8 sierpnia 1926 w Użhorodzie, zm. 1 października 1978 w Budapeszcie) – węgierska malarka, graficzka i projektantka lalek.
Życiorys W 1937 r. zdecydowała, że będzie malarką. Uczyła się rysunku u Miklósa Rosenberga. Wykonywała rysunki węglem, martwe natury i rzeźby. Lato spędziła z babcią w Wenecji. Wujek, który był lekarzem, fascynował się mistycyzmem i wywarł na nią wielki wpływ. W 1944 r. zdała maturę w rodzinnym mieście. Oprócz węgierskiego mówiła i czytała po czesku, słowacku, niemiecku, angielsku, włosku i hebrajsku.
W 1945 r. została przyjęta na Węgierski Uniwersytet Sztuk Pięknych w Budapeszcie, gdzie jej mistrzami byli István Szőnyi, Róbert Berény i Lajos Szentiványi. Zaprzyjaźniła się tam z poetą Jánosem Pilinszkym. W 1948 r. zmadziaryzowała swoje nazwisko na Ország.
Po ukończeniu uczelni trafiła do Budapeszteńskiego Teatru Lalek (Budapest Bábszínház), gdzie malowała scenografie w latach 1950–1954. 20 maja 1950 r. zawarła małżeństwo z Györgyem Majláthem, pedagogiem specjalnym. Lato 1956 r. spędziła w Bułgarii. Widziane tam ikony prawosławne wywarły wielki wpływ na jej malarstwo.
Pomiędzy rokiem 1954 a 1960 nie miała stałego zatrudnienia. Ilustrowała czasopisma dla dzieci, książki z bajkami i powieści młodzieżowe, tworzyła projekty lalek i scenografii. Od roku 1960 do śmierci była scenografką i kostiumografką oraz kierowniczką pracowni malarskiej Budapeszteńskiego Teatru Lalek. Współpracowała tam z Verą Bródy i Ivánem Koósem.
W latach 1968–1974 wielokrotnie podróżowała do Neapolu i Pompejów.
W czerwcu 1978 r. wprowadziła się do nowego mieszkania połączonego z pracownią artystyczną mieszczącą się na Zamku Królewskim w Budapeszcie. Tam też po czterech miesiącach, 1 października 1978, spotkała ją śmierć.
Twórczość Wczesnymi pracami były głównie akwarele, będące odbiciem wpływu Istvána Szőnyiego (Baromfiudvar, 1948; Falusi temető, 1949). Obrazy malowane w latach 1952–1957 powstawały pod wpływem surrealistów René Magritte’a i Giorgio de Chirico (Kislány fal előtt, 1955; Szorongás, 1955; Nő fal előtt, 1956). Jako wstępne studium tych prac wykonywała szereg papierowych kolaży. Metoda ta towarzyszyła całej jej twórczości malarskiej.
W latach 1957–1959 pod wpływem podróży do Bułgarii malowała tzw. obrazy ikoniczne (Bizánci ikon, 1958). Twórczość malarska Ország zbliżyła się do świata wizualnego Lajosa Vajdy i jego kręgu, a jej barwna i promieniująca transcendencją sztuka przeszła od surrealistycznych prac z realistycznymi przedstawieniami do surowych, konstruktywnych przedstawień, których głównymi tematami były miejskie pejzaże, rzuty budynków i mury miejskie. W pracach tych świadomie i jednoznacznie utrwalana jest przeszłość starożytnych miast, jako znak przestrogi (Jeruzsálem fala, 1966; Persepolis, 1965; Requiem hét táblán elpusztult városok és emberek emlékére, 1963).
Po podróży do Pragi nowym tematem jej malarstwa, zainspirowanym przez nagrobki widziane na żydowskim cmentarzu, stały się stylizowane litery alfabetu hebrajskiego, które na starych nagrobkach zostały w różny sposób przekształcone przez czas (Exodus, 1963; Írás a falon, 1967; Ima a halottakért, 1967).
W latach 1973–1978 namalowała swoje główne dzieło, podsumowujące jej twórczość, serię 48 tablic pod wspólnym tytułem Labirintus, na których, korzystając ze stosowanych wcześniej technik i motywów, udowadnia, że starożytne mity są obecne we współczesności, przedstawiając jednocześnie ponadczasowość historii i sztuki (Kék tükrök háza I., 1974; Ikarosz, 1974; Várakozók, 1977; Fekete kép ősi jellel I., 1978).
Dzieła w zbiorach publicznych Ferenczy Múzeum, Szentendre Fővárosi Képtár, Budapeszt Herman Ottó Múzeum, Miszkolc Szent István Király Múzeum, Székesfehérvár Israel Museum, Jerozolima Pannonius Janus Múzeum, Pecz Laczkó D. Múzeum, Veszprém Magyar Nemzeti Galéria, Budapeszt Szombathelyi Képtár, Szombathely
Wystawy indywidualne 1957 – Fészek Művészklub, Budapeszt 1966 – Hadassa „K” Klatchkin Gallery, Tel Awiw-Jafa 1967 – István Király Múzeum, Székesfehérvár 1968 – Rákosligeti Művelődési Ház, Budapeszt 1969 – Galleria d’arte II Babuino, Rzym 1971 – Győri Műcsarnok, Győr 1972 – István Király Múzeum, Székesfehérvár •Diósgyőri vár rondellája, Diósgyőr (dzielnica Miszkolca) 1973 – Dunaújváros 1974 – Fészek Művészklub, Budapeszt 1976 – Atelier Mensch, Hamburg 1977 – Galleria d’arte moderna Viotti Torino • Műhely, Magyar Nemzeti Galéria, Budapeszt 1978 – Atelier Mensch, Hamburg 1979 – Műcsarnok, Budapest • Salzburger Kunstverein, Traklhaus, Salzburg 1980 – „Labirintus”, Budapesti Történeti Múzeum 1981 – Ország Lili festményei Vasilescu János és ifj, Vasilescu János gyűjteményében, Sárvári Művelődési Ház, Sárvár 1983 – „Kiáltás”, Fészek Klub, Herman Terem, Budapeszt 1986 – Művelődési Ház, Marcali 1987 – Ország Lili festményei a Kolozsvár-gyűjteményben, Tihanyi Múzeum 1988 – Grafikák, Somogyi Képtár, Kaposvár 1991 – Szolnoki Galéria • Móricz Zsigmond Színház, Nyíregyháza 1993 – Művészetek Háza, Pécs, Vasilescu-gyűjtemény • Szent István Király Múzeum, Székesfehérvár 1995 – Ország Lili művei a Kolozsváry-gyűjteményben, Nagy Gyula Galéria, Várpalota • Ország Lili kollázsai, Kassák Lajos Emlékmúzeum – Zichy-kastély, Budapeszt 1997 – Márki Sándor Múzeum, Sarkad 2016 – „Árny a kövön – Ország Lili művészete”, Magyar Nemzeti Galéria, Budapeszt
Przypisy
Kategoria:Węgierscy malarze Kategoria:Ludzie urodzeni w Użhorodzie Kategoria:Urodzeni w 1926 Kategoria:Zmarli w 1978