thumb|Comastoma nanum Comastoma Toyok. – rodzaj roślin zielnych z rodziny goryczkowatych. Obejmuje ok. 18–25 gatunków. Rośliny te występują w strefie okołobiegunowej i w klimacie umiarkowanym chłodnym półkuli północnej oraz dalej na południu na obszarach górskich sięgając po południowo-zachodnie Stany Zjednoczone, południową Europę i Maroko, Kaukaz i góry Azji Środkowej oraz Himalaje. W Azji rodzaj jest najbardziej zróżnicowany – tylko w Chinach rośnie jedenaście gatunków. Najszerzej rozprzestrzeniona jest goryczuszka lodnikowa Comastoma tenellum rosnąca na północy Ameryki Północnej, Europy i Azji oraz w górach dalej na południu. Jest to też jedyny przedstawiciel rodzaju we florze Polski.
Comastoma pedunlulatum jest ważną rośliną leczniczą w medycynie tybetańskiej.
Morfologia i biologia Pokrój Rośliny zielne, dwuletnie i byliny z krótkimi kłączami oraz rośliny roczne z korzeniami wiązkowymi. Pędy nagie, wzniesione, rozgałęziające się u nasady, rzadko pojedyncze. Liście Naprzeciwległe, rozmieszczone luźno wzdłuż łodygi lub skupione w rozetę przyziemną. Kwiaty Pojedyncze na szczycie pędu, szypułkowe, obupłciowe, cztero- lub rzadziej pięciokrotne. Kielich z działkami rozdzielonymi niemal do nasady, bez błony między działkami. Płatki korony zrośnięte dzwonkowato lub rzadziej rurkowato, różnie zabarwione – białe, czerwone, różowe, fioletowe i niebieskie, zawsze bez przydatków między płatkami. Gardziel korony przesłonięta licznymi, frędzlowatymi, niepodzielonymi wyrostkami nitkowatymi lub równowąskimi czy lancetowatymi. Pręciki przyrośnięte nasadami do płatków, u nasady korony obecne są miodniki – rozwijające się parami u nasady każdego płatka. Zalążnia górna, siedząca (brak gynoforu), jednokomorowa, z licznymi zalążkami, znamiona dwa, siedzące na szczycie zalążni lub na szyjce. Owoce Wielonasienne, pękające od góry torebki. Nasiona jasno- do ciemnobrązowych, kulistawe lub jajowate, zwykłe gładkie, rzadziej łupina siateczkowato urzeźbiona.
Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj z podplemienia Swertiinae, plemienia Gentianeae w obrębie rodziny goryczkowatych (Gentianaceae) z rzędu goryczkowców (Gentianales).
Gatunki tu zaliczane wyodrębniane były tradycyjnie w randze sekcji lub podrodzaju Comastoma w obrębie rodzajów goryczka Gentiana (w jego szerokim ujęciu), goryczuszka Gentianella i Lomatogonium. Relacje i w efekcie propozycje podziałów taksonomicznych w obrębie szeroko ujmowanych rodzajów Gentiana i Gentianella są przedmiotem licznych publikacji wydawanych w końcu XX wieku i pierwszych dekadach XXI. Analizy molekularne, morfologiczne i rozwoju embrionalnego wskazywały na monofiletyzm Comastoma, ale sytuowały rodzaj rozmaicie – bliżej Gentianella lub Lomatogonium. Analizy DNA plastydowego pozwoliły sprecyzować relacje filogenetyczne i datować istotne momenty ewolucji tej grupy rodzajów. Gatunki z rodzaju Comastoma tworzą klad siostrzany względem dwóch gatunków Lomatogonium. Grupa ta jest siostrzana względem reszty gatunków Lomatogonium (co oznacza, że rodzaj ten jest najwyraźniej parafiletyczny). Oddzielenie się linii rozwojowych Comastoma i Lomatogonium nastąpiło 7,71 miliona lat temu, zaś ostatni wspólny przodek grupy koronnej rodzaju żył 4,19 miliona lat temu. Relacje filogenetyczne w obrębie podplemienia Swertiinae
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Goryczkowate