thumb|Gentianopsis holopetala Gentianopsis Ma – rodzaj roślin zielnych z rodziny goryczkowatych. Obejmuje od ok. 21 do ponad 30 gatunków. Rośliny te występują na półkuli północnej w strefie klimatu okołobiegunowego i umiarkowanego schodząc na południe na obszarach górskich do Meksyku, Maroka, Kaukazu i gór Azji Środkowej po Himalaje. W Polsce jedynym przedstawicielem rodzaju jest goryczuszka orzęsiona Gentianopsis ciliata.
Niektóre gatunki uprawiane są jako ozdobne.
Morfologia i biologia Pokrój Rośliny zielne, jednoroczne, dwuletnie, rzadziej byliny. Pędy mają nagie, ich łodygi są słabo czterokanciaste, korzenie wiązkowe, cienkie. Liście Naprzeciwległe, rozmieszczone luźno wzdłuż łodygi lub skupione w rozetę przyziemną, siedzące. Kwiaty Pojedyncze na szczycie pędu, szypułkowe, obupłciowe, czterokrotne. Pąk kwiatowy jest elipsoidalny – nieco spłaszczony na szczycie i czteroboczny. Kielich walcowato-dzwonkowaty, z dwiema parami zwykle nierównych pod względem długości i szerokości działek, z orzęsioną błoną między nimi. Płatki korony zrośnięte w dole dzwonkowato lub rurkowato, różnie zabarwione – białe, czerwone, różowe, fioletowe i niebieskie. Gardziel korony nie jest przesłonięta żadnymi wyrostkami, za to często skraj płatków korony jest pokryty rzęskami lub frędzlami. Pręciki cztery przyrośnięte nasadami do dolnej części rurki korony, z żółtymi pylnikami. U nasady korony obecne są miodniki. Zalążnia górna, wyniesiona na wyraźnym gynoforze, jednokomorowa, z licznymi zalążkami, znamiona dwa, okazałe, siedzące na szczycie zalążni lub na krótkiej szyjce. Owoce Wielonasienne, pękające od góry dwiema klapami torebki. Nasiona eliptyczne lub walcowate, z łupiną gęsto brodawkowatą.
Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj z podplemienia Swertiinae, plemienia Gentianeae w obrębie rodziny goryczkowatych (Gentianaceae) z rzędu goryczkowców (Gentianales).
Gatunki tu zaliczane wyodrębniane były tradycyjnie w randze sekcji lub podrodzaju w obrębie rodzajów goryczka Gentiana (w jego szerokim ujęciu). Analizy DNA plastydowego pozwoliły sprecyzować relacje filogenetyczne między drobnymi rodzajami wyłączonymi z Gentiana i datować istotne momenty ich ewolucji. Gatunki z rodzaju Gentianopsis zajmują pozycję bazalną w obrębie kladu, w którym kolejno oddzielały się kolejne rodzaje: Halenia, niebielistka Swertia, goryczuszka Gentianella, Lomatogonium i Comastoma. Rodzaj Gentianopsis oddzielił się od reszty już 17,89 miliona lat temu.
Relacje filogenetyczne w obrębie podplemienia Swertiinae
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Goryczkowate