Mnich Sazawski () – anonimowy kronikarz czeski z XII wieku, zakonnik w benedyktyńskim klasztorze sazawskim, jeden z tzw. kontynuatorów Kosmasa z Pragi.
Jego kronika kontynuuje kronikę Kosmasa dla lat 1126–1162Kosmas zmarł w roku 1125.. Opisuje także wcześniejsze dzieje benedyktyńskiego klasztoru sazawskiego od założenia przez pustelnika Prokopa po czasy opata Sylwestra. Klasztor sazawski do 1096 był ośrodkiem liturgii słowiańskiej i choć jest najstarszy w Czechach jego dzieje były pomijane w kronice Kosmasa, który był zwolennikiem obrządku łacińskiego. W czasie, gdy powstawała kronika Mnicha Sazawskiego, dzieło Kosmasa było przechowywane właśnie w klasztorze sazawskim. Przez lata wśród naukowców trwał spór, czy kronika miała jednego czy wielu (nawet czterech) autorów.
Zachowała się do nowszych czasów w 2 manuskryptach w postaci uzupełnień do kroniki Kosmasa i jej kontynuacji po roku 1125. Oryginał starszego manuskryptu pochodzący z przełomu XII i XIII stulecia – znany jako drezdeński – spłonął w czasie II wojny światowej. Drugi, wiedeński pochodzi z XIV wieku. Została opublikowana w 1730 r. przez Johanna Burkharda Mencke w zbiorze „Scriptores rerum Germanicarum” a w 1783 r. przez czeskiego budziciela, Josefa Dobrovskiego w zbiorze „Scriptores rerum Bohemicarum”.
Jest także źródłem do historii Polski i stosunków między państwami Piastów i Przemyślidów. Pod rokiem 990 podaje informację o utracie Niemczy przez państwo czeskie, co jest interpretowane jako data przejęcia Śląska przez Mieszka I.
Przypisy
Linki zewnętrzne Treść kroniki Mnicha Sazawskiego
Kategoria:Średniowieczni kronikarze Kategoria:Czescy kronikarze Kategoria:Czescy duchowni katoliccy Kategoria:Anonimowi kronikarze Kategoria:Urodzeni w XII wieku Kategoria:Zmarli w XII wieku