Geodezyjny Instytut Naukowo-Badawczy – jednostka organizacyjna Rządu istniejąca w latach 1945–1961, powołana z zadaniem organizowanie i wykonywanie prac naukowo-badawczych w zakresie geodezji dla potrzeb gospodarki narodowej oraz naukowe racjonalizowanie i unowocześnianie metod wykonawstwa.

Powołanie Instytutu Na podstawie zarządzenia Prezesa Rady Ministrów z 1945 r. o organizacji Geodezyjnego Instytutu Naukowo-Badawczego ustanowiono Instytut, mający związek z dekretem z 1945 r. o pomiarach kraju i organizacji miernictwaZarządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 października 1945 r. o organizacji Geodezyjnego Instytutu Naukowo-Badawczego. Dekret z dnia 30 marca 1945 r. o pomiarach kraju i organizacji miernictwa. ]. W drugim zarządzeniu Prezesa Rady Ministrów z 1952 r. w sprawie dostosowania organizacji Geodezyjnego Instytutu Naukowo-Badawczego do przepisów  ustawy 1951 r. o tworzeniu instytutów naukowo-badawczych dla potrzeb gospodarki narodowej nadano Instytutowi statutZarządzenie nr 53 Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 marca 1952 r. w sprawie dostosowania organizacji Geodezyjnego Instytutu Naukowo-Badawczego do przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1951 r. o tworzeniu instytutów naukowo-badawczych dla potrzeb gospodarki narodowej. Zarządzenie nr 54 Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 marca 1952 r. w sprawie nadania statutu Geodezyjnemu Instytutowi Naukowo-Badawczemu. Ustawa z dnia 8 stycznia 1951 r. o tworzeniu instytutów naukowo-badawczych dla potrzeb gospodarki narodowej. .

Zwierzchni nadzór nad instytutem sprawował Prezes Rady Ministrów przez Prezesa Głównego Urzędu Pomiarów Kraju.

Zadania Instytutu Zadaniem instytutu było organizowanie i wykonywanie prac naukowo-badawczych, a w szczególności do zadań instytutu należało: prowadzenie prac naukowo-badawczych, dotyczących geodezyjnych pomiarów podstawowych, fotogrametrii, kartografii, astronomii praktycznej, pomiarów szczegółowych, specjalnych, podstawowej sieci grawimetrycznej oraz sieci magnetycznej; prowadzenie pomiarów z dziedziny astronomii praktycznej, specjalnych pomiarów badawczych dla potrzeb gospodarki narodowej, podstawowych pomiarów grawimetrycznych i magnetycznych oraz ich aktualizacja; dążenie do stałego postępu w wykonywaniu pomiarów geodezyjnych i geofizycznych oraz udzielanie pomocy naukowo-technicznej instytucjom, przodującym praktykom i racjonalizatorom w zakresie geodezji; popularyzowanie wyników przeprowadzonych badań i współdziałanie w ich wykorzystaniu; opracowywanie i redagowanie publikacji naukowych, wchodzących w zakres prac instytutu, oraz współpraca w tej dziedzinie z zainteresowanymi instytucjami; utrzymywanie łączności z odpowiednimi organizacjami i instytucjami w kraju i za granicą i wykorzystywanie ich doświadczeń; branie udziału w reprezentowaniu Polski w międzynarodowych organizacjach geodezyjno-geofizycznych; organizowanie konferencji i zjazdów naukowych, wykładów, odczytów, wystaw; współdziałanie z zakładami szkół wyższych i innymi, instytucjami w pracach naukowo-badawczych oraz w przygotowaniu i doskonaleniu nowego typu kadr naukowych.

Kierowanie Instytutem Na czele instytutu stał dyrektor, który kierował samodzielnie działalnością instytutu i był za nią odpowiedzialny. Dyrektor zarządzał instytutem przy pomocy dwóch zastępców. Zastępcy mieli przydzielony sobie zakres prac, za który odpowiadali przed dyrektorem. Dyrektora i jego zastępców powoływał i odwoływał Prezes Rady Ministrów na wniosek Prezesa Głównego Urzędu Pomiarów Kraju.

Do zakresu działania dyrektora należało w szczególności: kierowanie całością prac naukowo-badawczych i organizacyjno-administracyjnych instytutu; przedkładanie Radzie Naukowej do zaopiniowania projektów planów prac oraz preliminarzy dochodów i wydatków instytutu; przedstawianie Prezesowi Rady Ministrów przez Prezesa Głównego Urzędu Pomiarów Kraju do zatwierdzenia planów prac oraz preliminarzy dochodów i wydatków; tworzenie w ramach instytutu, za zgodą Prezesa Głównego Urzędu Pomiarów Kraju, zakładów badawczych i doświadczalnych oraz pracowni; zwoływanie konferencji i zjazdów naukowych; przedstawianie Prezesowi Rady Ministrów przez Prezesa Głównego Urzędu Pomiarów Kraju sprawozdań z działalności instytutu.

Rada Naukowa Przy instytucie działa Rada Naukowa. Rada Naukowa składała się z przewodniczącego, jego zastępcy oraz co najmniej 9 członków, powoływanych na okres lat 3 spośród przedstawicieli nauki i znawców zagadnień, wchodzących w zakres działania instytutu. Przewodniczącego, jego zastępcę oraz członków Rady Naukowej powoływał Prezes Rady Ministrów na wniosek Prezesa Głównego Urzędu Pomiarów Kraju. Dyrektor i pracownicy instytutu nie mogli wchodzić w skład Rady.

Do zakresu działania Rady Naukowej należało: inicjowanie prac naukowo-badawczych; opiniowanie planów prac oraz preliminarzy dochodów i wydatków instytutu; wypowiadanie się w sprawach dotyczących organizacji instytutu; rozpatrywanie innych spraw na zlecenie Prezesa Rady Ministrów, Prezesa Głównego Urzędu Pomiarów Kraju lub na wniosek przewodniczącego Rady.

Organizacja Instytutu Komórki organizacyjne instytutu dzieliły się na naukowe i usługowe.

Komórki naukowe realizowały zasadnicze zadania instytutu, określone w statucie. Komórki usługowe wykonywały funkcje pomocnicze w stosunku do komórek naukowych,

Organizacja wewnętrzna instytutu przedstawiała się następująco: Starszy Planista, Sekcja Budżetowo-Gospodarcza, Działowy Ośrodek Dokumentacji Naukowo-Technicznej i Biblioteka, Zakład Geodezji, Zakład Geofizyki, Zakład Fotogrametrii, Zakład Astronomii, Zakład Pomiarów Odkształceń, Zakład Kartografii, Dział Organizacji Pracy i Analizy Procesu Geodezyjnych.

Instytut prowadził zakłady naukowo-badawcze i doświadczalne, pracownie pomocnicze oraz zespoły dla prac terenowych.

Zniesienie Instytutu Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac z 1961 r. w sprawie ustalenia wykazu instytutów naukowo-badawczych uważanych za instytuty techniczne zlikwidowano InstytutZarządzenie Przewodniczącego Komitetu Pracy i Płac z dnia 31 października 1961 r. w sprawie ustalenia wykazu instytutów naukowo-badawczych uważanych za instytuty techniczne. .

Przypisy

Kategoria:Polskie instytuty naukowe