Aleksander Alojzy Zakrzewski (ur. 20 czerwca 1907 w w Kurlandii, zm. 23 lipca 1993) – polski fotografik i nauczyciel, członek Fotoklubu Wileńskiego i założyciel Łódzkiego Towarzystwa Fotograficznego.

Życiorys Zakrzewski urodził się w 1907 w w Kurlandii. W latach 1908–1923 wraz z rodziną mieszkał w Moskwie, ze względu na pracę ojca. W latach 1923–1925 rodzina mieszkała w Suwałkach, a w 1925 osiadła w Wilnie na Rossie, gdzie Zakrzewski w 1929 ukończył Seminarium Nauczycielskie im. Tomasza Zana, a w 1933 zdał egzamin maturalny. W latach 1933–1939 studiował na wydziale Prawa i Nauk Społecznych Uniwersytetu Stefana Batorego. Jednocześnie w latach 1929–1940 pracował jako nauczyciel w Wilnie, początkowo w dwóch szkołach podstawowych (1929–1931), a w latach 1931–1940 w Szkole Kolejowej. W Wilnie działał w Wileńskim Towarzystwie Miłośników Fotografii oraz był członkiem Fotoklubu Wileńskiego Jana Bułhaka. W latach 1928–1939 współpracował z czasopismami fotograficznymi, drukującymi jego fotografie oraz artykuły, takimi jak: „Fotograf Polski”, „Polski Przegląd Fotograficzny”, „Przegląd Fotograficzny”, „Miesięcznik Fotograficzny” i „Nowości Fotograficzne”. Publikował na tematy związane z technikami i technologiami fotograficznymi oraz na temat historii i estetyki fotografii.

Po wybuchu II wojny światowej, w latach 1940–1943, pracował w zarządzie administracji domów znacjonalizowanych. Następnie otworzył zakład fotograficzny „Foto pod psem” przy ul. Hetmańskiej 2 w Wilnie, działający od 1943 do 15 lipca 1944, tj. wkroczenia do miasta Armii Czerwonej. Następnie ponownie pracował w administracji domów znacjonalizowanych. W styczniu 1945 wraz z rodziną opuścił Wilno i przeniósł się do Białegostoku, a następnie w sierpniu 1945 do Łodzi, gdzie zamieszkał na osiedlu biskupim przy ul. Wyspiańskiego. W okresie od lutego do grudnia 1945 był przedstawicielem Rządu do spraw ewakuacji ludności rosyjskiej i białoruskiej w Okręgu Bielsk Podlaski, a następnie Okręgu Łódź.

W latach 1947–1973 był wykładowcą w Technikum Fotograficznym w Łodzi, a także działał jako członek Klub Miłośników Fotografii Polskiej YMCA, gdzie pełnił funkcję członka zarządu oraz członka jury wystaw i komitetu organizacyjnego wystawy „Łódź w fotografii”. W marcu 1949 wraz z Józefem Farbotko został współzałożycielem Oddziału Łódzkiego Polskiego Towarzystwa Fotograficznego (późn. Łódzkie Towarzystwo Fotograficzne). W ramach działalności w PTF i później ŁTF był w latach 1949–1953 członkiem Komisji Kwalifikacyjnej, przewodniczącym Sekcji Fotografiki Oddziału (1950). Był przewodniczącym Komisji Egzaminacyjnej na czeladnika i mistrza w zawodzie – fotograf przy Kuratorium Łódzkiego Okręgu Szkolnego (1960–1976) oraz członkiem Komisji Rzeczoznawców przy Pracowni Sztuk Plastycznych (1966–1981). Od 1949 należał do Związku Polskich Artystów Fotografików. W 1973 przeszedł na emeryturę, na której prowadził w mieszkaniu studio fotograficzne, w którym wykonywał portrety.

Życie prywatne Był synem Szymona Zakrzewskiego – urzędnika kolejowego i Tekli – gospodyni domowej. Jego żoną była pochodząca z Wilna Wanda Zakrzewska (1918–2008), z którą miał dwóch synów – Jerzego i Marka. Został pochowany na cmentarzu Piaski-Retkińska w Łodzi.

Twórczość Twórczość Zakrzewskiego obejmuje zarówno zdjęcia realistyczne, jak i piktorialne impresje. Fotografował zarówno motywy przyrodnicze, martwą naturę, pejzaże, obiekty architektoniczne, jak i zdjęcia atelierowe. Fotografie tworzył w technikach takich jak: brom, wtórnik, bromolej, fresson, złotobrom, guma barwiona, monokl. Do jego najbardziej znanych fotografii architektury należą motywy z Gdańska (m.in. powojenne ruiny), Wrocławia, Łodzi (m.in. plac Wolności), Łowicza, Pragi i Jugosławii. W 1981 na wystawie fotografii „Łódź Stara i Nowa” dokonał zestawienia przemian w architekturze i urbanistyce Łodzi, konfrontując swoje zdjęcia z fotografiami autorstwa Bronisława Wilkoszewskiego z końca XIX w. Jego prace znajdują się w zbiorach Łódzkiego Towarzystwa Fotograficznego, Muzeum Sztuki w Łodzi, Muzeum Narodowego we Wrocławiu i Muzeum Miasta Łodzi.

Odznaczenia i wyróżnienia Artiste FIAP (1967) Złoty Krzyż Zasługi (1973) Dyplom Honorowy Łódzkiego Towarzystwa Fotograficznego (1974) Srebrna Odznaka Federacji Amatorskich Stowarzyszeń Fotograficznych w Polsce (1979) Dyplom Honorowy ŁTF (1980) Tytuł Honorowego Członka Związku Polskich Artystów Fotografików (1982) Złota Honorowa Odznaka ŁTF (1983) Tytuł Honorowego Członka ŁTF (1984) Medal Pamiątkowy ZPAF (1985) Medal im. Jana Bułhaka ZPAF (1985) Medal 40-lecia ZPAF (1987) Złoty Medal ŁTF za Twórczość Artystyczną (1987) Honorowa Odznaka Miasta Łodzi (1988) Medal 150-lecia Fotografii (1989) Medal Okręgu Łódzkiego ZPAF (1991)

Nagrody II nagroda w III konkursie fotograficznym „Polskiego Przeglądu Fotograficznego” za zdjęcie „Złocienie” (1926) II nagroda w IV konkursie fotograficznym „Polskiego Przeglądu Fotograficznego” za zdjęcie „w Wilnie o zachodzie” (1927) Nagroda Wydziału Kultury i Sztuki Zarządu Miejskiego (1949) za pracę „Łódź – miasto kominów” II nagroda w konkursie „Poznajemy pamiątki polskości Gdańska i Dolnego Powiśla” (1956)

Wystawy prac

Przypisy

Kategoria:Polscy publicyści Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Wileńskiego Kategoria:Artyści związani z Wilnem Kategoria:Nauczyciele związani z Łodzią Kategoria:Polscy fotografowie wyróżnieni tytułami FIAP Kategoria:Członkowie Związku Polskich Artystów Fotografików Kategoria:Członkowie Polskiego Towarzystwa Fotograficznego (1948–1961) Kategoria:Fotografowie związani z Wileńskim Towarzystwem Miłośników Fotografii Kategoria:Fotografowie związani z Łódzkim Towarzystwem Fotograficznym Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Honorową Odznaką Miasta Łodzi Kategoria:Wyróżnieni Medalem im. Jana Bułhaka Kategoria:Wyróżnieni Medalem 150-lecia Fotografii Kategoria:Wyróżnieni Medalem 40-lecia ZPAF Kategoria:Urodzeni w 1907 Kategoria:Zmarli w 1993 Kategoria:Pochowani na cmentarzu Piaski-Retkińska w Łodzi