300px|thumb|Dystrybucja geograficzna języków romańskich w Europie; linia Massa-Senigallia oddziela obszar zachodnioromański (ciemnoczerwony) od wschodnioromańskiego (jasnoczerwony).

Linia Massa-Senigallia (dawniej także linia La Spezia-Rimini) – grupa izoglos, rozdzielająca języki romańskie na grupę wschodnią i zachodnią w następujący sposób: grupa wschodnia – na południe i wschód od linii: języki wschodnioromańskie (rumuński, arumuński, istrorumuński, meglenicki), wymarły dalmatyński, sycylijski, neapolitański, dialekty środkowowłoskie, dialekt toskański i standardowy język włoski, grupa zachodnia – na północ i zachód od linii: języki gallo-italskie, retoromańskie, oksytański, kataloński, aragoński, hiszpański, portugalski, galicyjski, asturyjski, francuski i langues d’oïl. Język sardyński nie daje się jednoznacznie przyporządkować do jednej z grup i wykazuje cechy wspólne z obiema.

Trzy podstawowe izoglosy przebiegające wzdłuż linii Massa-Senigallia to: formy liczby mnogiej: w grupie wschodniej oznaczane za pomocą morfemów samogłoskowych +[i], +[e] – por. rum. fiu, wł. figlio „syn” – rum. fii, wł. figli „synowie”; rum. casă, wł. casa „dom” – rum. case, wł. case „domy”, w grupie zachodniej oznaczane za pomocą morfemu spółgłoskowego +[s] albo równe z liczbą pojedynczą – por. kat. gat, hiszp. gato, fr. chat „kot” – kat. gats, hiszp. gatos, fr. chats (tu w wymowie równe z l.poj.: ); kat. roda, hiszp. rueda, fr. roue „koło” – kat. rodes, hiszp. ruedas, fr. roues (ponownie w wymowie równe z l.poj.: ). lenicja spółgłosek zwartych : w grupie wschodniej nie zachodzi: łac. FOCUS → rum. foc, wł. fuoco „ogień”, ROTA → rum. roată, wł. ruota „koło”, w grupie zachodniej zachodzi: łac. FOCUS → hiszp. fuego, fr. feu, ROTA → hiszp. rueda, fr. roue. palatalizacja łacińskich spółgłosek i przed e i i: w grupie wschodniej rezultatem są afrykaty i : łac. CIRCŌ → rum. încerc , wł. cerco „próbuję”; GELU → rum. ger , wł. gelo , w grupie zachodniej rezultatem są spółgłoski szczelinowe i : łac. CENTUM → kat. cent , fr. cent , GINGĪVA → kat. geniva , fr. gencive „dziąsło”.

Linia przebiega między włoskimi miastami Massa i Senigallia, położonymi w północnej części Włoch.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Języki romańskie