thumb|Słowaczyzna jako część wczesnopiastowskiej Polski za rządów Bolesława I Chrobrego (992–1025). thumb|Mapa etnograficzna Cesarstwa Austrii, 1855: Słowaczyzna lub Ziemia słowacka (, ; ) – region historyczno-etnograficzny w środkowej Europie, położony mniej więcej na terenie dzisiejszego państwa słowackiego. Zamieszkiwany głównie przez ludność słowacką.
W latach 1003–1025/1031 ziemie te wchodziły w skład Polski pierwszych Piastów, po przyłączeniu przez Bolesława Chrobrego. Kronika polsko-węgierska opisywała, że: „Granice Polaków rozciągały się bowiem aż do brzegu Dunaju, do miasta Ostrzyhomia, potem wiodły do miasta Egeru, a dalej kierując się ku rzece, która zwie się Ciepłą (Topľa) aż do grodu Salis, i tam kończyły się granice między Węgrami, Rusinami i Polakami”Uniwersytet Jagielloński. Studium Słowiańskie, Polska Akademia Nauk. Komitet Słowianoznawstwa. 1989. Pamiętnik słowiański..
Historia Pierwszym znanym słowiańskim tworem państwowym na terytorium dzisiejszej Słowacji było państwo Samona w VII wieku. W VIII wieku na tych terenach powstało Księstwo nitrzańskie. W 833 roku władca Nitry Pribina został wypędzony przez Mojmira I i odtąd aż do 906 roku obszar ten wraz z Czechami i Morawami tworzył państwo wielkomorawskie. W tym też okresie rozpoczęła się chrystianizacja (tzw. Chrystianizacja Wielkich Moraw). W państwie tym działali m.in. św. Cyryl i Metody. Około 880 roku powstała tu Diecezja nitrzańska. Był to, oprócz XX wieku, jedyny okres w historii kraju, gdy był on związany politycznie z Czechami. Po upadku państwa wielkomorawskiego księstwo nitrzańskie stało się częścią Węgier i było apanażem członków dynastii Arpadów.
W latach 1003–1018 i chwilowo w 1031 roku tereny Słowacji należały do władców Polski, po czym około 1031 roku zostały podbite przez Królestwo św. Stefana. Od tego czasu ziemie słowackie stanowiły integralną część Królestwa Węgier, tworząc jego północne komitaty (tzw. „Górne Węgry” – ). Północ kraju zamieszkana była przez ludność pochodzenia słowiańskiego, południe zaś stanowiło obszar intensywnej kolonizacji szlachty węgierskiej. Od XVII wieku na tych terenach osiedliło się wielu Niemców (tzw. Ostsiedlung).
W 1526 roku, wraz z przejściem Węgier we władanie dynastii Habsburgów, Słowaczyzna stała się częścią monarchii habsburskiej. Pod koniec XVIII wieku w środowisku nielicznej inteligencji zaczęła się kształtować słowacka świadomość narodowa za sprawą działalności Ľudovíta Štúra i zainspirowanych przez niego szturowców. W czasie Wiosny Ludów doszło do zderzenia powstania słowackiego z rewolucją węgierską. Na wiecu w Liptovským Svätým Mikulášu (maj 1848 roku) słowaccy działacze uchwalili swoje postulaty narodowe. Sprzeciw Węgrów spowodował, że politycy słowaccy dochowali wierności Habsburgom. Jednakże cesarz Franciszek Józef I nie zgodził się na autonomię Słowacji. Ugoda austriacko-węgierska z 1867 roku pozwoliła Węgrom wzmóc urzędową madziaryzację. Dochodziło do krwawych zajść (masakra demonstracji w Černovej). W obliczu tego nasiliły się wśród Słowaków idee wspólnego bytu czesko-słowackiego. W czasie I wojny światowej czeskie i słowackie środowiska emigracyjne w USA opowiedziały się za utworzeniem wspólnego państwa. 28 październiku 1918 roku w czasie rozpadu Austro-Węgier, Czesi proklamowali w Pradze powstanie państwa czechosłowackiego. Dwa dni później słowaccy delegaci zadeklarowali jedność z narodem czeskim w deklaracji martińskiej.
Wkrótce po układzie monachijskim i rozpadzie Czechosłowacji, 14 marca 1939 roku sejm słowacki proklamował powstanie Pierwszego Państwa Słowackiego, formalnie niepodległego, w praktyce będące protektoratem III Rzeszy Niemieckiej.
Zobacz też Łużyce Grody Czerwieńskie
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Historia Słowacji Kategoria:Krainy historyczne Słowacji Kategoria:Krainy historyczne Węgier