Hermann Dunger (ur. 2 kwietnia 1843 w Plauen, zm. 21 września 1912 w Dreźnie) – niemiecki purysta, nauczyciel, filolog, historyk, autor słowników purystycznych i prac na temat zapożyczeń w języku niemieckim.
Życiorys Uczęszczał do szkoły w Plauen. W latach 1861–1865 studiował archeologię, filologię klasyczną i germanistykę na Uniwersytecie w Lipsku. W marcu 1865 po uzyskaniu doktoratu pracował jako pomocniczy nauczyciel w Lipsku. Rok później został nauczycielem łaciny, greki i historii starożytnej w gimnazjum (Wettiner Gymnasium) w Dreźnie. W roku 1885 został profesorem i dyrektorem tegoż gimnazjum. W uznaniu za swoją pracę pedagogiczną i naukową nadano mu cywilny Krzyż Rycerski Pierwszej Klasy (Ritterkreuz Erster Klasse des Zivildienstordens).
Działalność i twórczość Współzałożyciel Powszechnego Niemieckiego Stowarzyszenia Językowego (1885) i przewodniczący pierwszej filii Stowarzyszenia w Dreźnie. Był też członkiem stowarzyszeń literackich i etnograficznych. Autorem i współautorem dwóch słowników zniemczających. Jest autorem prac na temat historii zapożyczeń w języku niemieckim, w tym rozprawy na temat anglicyzmów. Opublikował wiele artykułów w Czasopiśmie Powszechnego Niemieckiego Stowarzyszenia Językowego.
W swojej krytyce wyrazów obcych kierował się głównie motywami narodowymi: nadmierne używanie wyrazów obcych stanowi zagrożenie tożsamości narodowej Niemców. Pozostawił po sobie obszerne zbiory pieśni ludowych z regionu Vogtland oraz zbiory pieśni żołnierskich.
Publikacje książkowe (wybór) Die Sage vom trojanischen Kriege in den Bearbeitungen des Mittelalters und ihre antiken Quellen (1869). Ueber Dialect und Volkslied des Vogtlands. Ein Vortrag, gehalten zu Plauen am 3. Jan. 1870. Kinderlieder und Kinderspiele aus dem Vogtlande. Eingeleitet durch einen Vortrag, Über volksthümliche Kinderpoesie‘ (1874). Wörterbuch von Verdeutschungen entbehrlicher Fremdwörter mit besonderer Berücksichtigung der von dem Großen Generalstabe, im Postwesen und in der Reichgesetzgebung angenommen Verdeutschungen (1882). Das Fremdwörterunwesen in unserer Sprache. Von Zeitfragen des christlichen Volkslebens (1884). Die Sprachreinigung und ihre Gegner. Eine Erwiderung auf die Angriffe von Gildemeister, Grimm, Rümelin und Delbrück (1887). Wider die Engländerei in der deutschen Sprache (1899). Die Deutsche Sprachbewegung und der Allgemeine Deutsche Sprachverein 1885–1910. Festschrift zur Fünfundzwanzigjahrfeier des Allgemeinen Deutschen Sprachvereins, 10. September 1910. (współautor: Ernst Lößnitzer) Deutsche Speisekarte. Verdeutschung der in der Küche und im Gasthofswesen gebräuchlichen entbehrlichen Fremdwörter = Verdeutschungsbücher des Allgemeinen Deutschen Sprachvereins. 4. wyd. (1915). Zur Schärfung des Sprachgefühls, 8. wyd. (1929).
Zobacz też Joachim Heinrich Campe Eduard Engel
Przypisy Heier, Anke: Deutsche Fremdwortlexikografie zwischen 1800 und 2007. Zur metasprachlichen und lexikografischen Behandlung äußeren Lehnguts in Sprachkontaktwörterbüchern des Deutschen. Berlin, Boston: Walter de Gruyter, 2012, s. 279 nn. Ryszard Lipczuk: Geschichte und Gegenwart des Fremdwortpurismus in Deutschland und Polen. Frankfurt/M.: Peter Lang, 2007, s. 79 nn. Ryszard Lipczuk: Walka z wyrazami obcymi w Niemczech – historia i współczesność. Kraków: Universitas, 2014, s. 43.
Bibliografia Heier, Anke: Deutsche Fremdwortlexikografie zwischen 1800 und 2007. Zur metasprachlichen und lexikografischen Behandlung äußeren Lehnguts in Sprachkontaktwörterbüchern des Deutschen. Berlin, Boston: Walter de Gruyter, 2012. ISBN 978-3-11-028254-2. Ryszard Lipczuk: Geschichte und Gegenwart des Fremdwortpurismus in Deutschland und Polen. Frankfurt/M.: Peter Lang, 2007. ISBN 978-3-631-57388-4. Ryszard Lipczuk: Walka z wyrazami obcymi w Niemczech – historia i współczesność. Kraków: Universitas, 2014. ISBN 97883-242-2332-9. Biografie von Hermann Dunger (1843–1912)
Kategoria:Ludzie urodzeni w Plauen Kategoria:Ludzie związani z Dreznem Kategoria:Niemieccy etnografowie Kategoria:Niemieccy historycy Kategoria:Niemieccy pedagodzy Kategoria:Niemieccy puryści językowi Kategoria:Urodzeni w 1843 Kategoria:Zmarli w 1912 Kategoria:Niemieccy germaniści