Gwardia Szwajcarska (łac. Cohors pedestris Helvetiorum a sacra custodia Pontificis, wł. Guardia Svizzera Pontificia) – piesza formacja wojskowa pełniąca rolę straży przybocznej papieża, formalnie istniejąca od XVI wieku.

Uważana za najmniejszą i najstarszą istniejącą armię świata – od roku 1506Informacja na stronie internetowej Watykanu. W swej historii funkcjonowała z przerwami (po raz pierwszy od 1527 do 1548 roku, kiedy reaktywował ją papież Paweł III). W 1798 rozwiązana wskutek okupacji wojsk francuskich (napoleońskich) i reaktywowana w 1801 przez papieża Piusa VII oraz ponownie rozwiązana w 1808 i w 1814 przywrócona przez tegoż papieża.

Historia thumb|Konklawe 1565–1566 – po prawej strzegący wejścia gwardzista thumb|Współcześni gwardziści (z wyposażeniem w broń drzewcową) Pierwszą gwardię papieską zwerbowano w 1505 roku na polecenie papieża Juliusza II za pieniądze augsburskiego przedsiębiorcy i finansisty, Jakoba FuggeraWedług informacji ze strony poświęconej rodowi Fuggerów ..

22 stycznia 1506 roku 150 szwajcarskich najemników przybyło do Rzymu dla ochraniania papieży. W przypadku formowania gwardii złożonej ze Szwajcarów niebagatelną rolę odgrywała panująca wówczas na dworach europejskich moda na posiadanie takich oddziałów strażniczych. Szwajcarów powszechnie uważano za dzielnych, zdyscyplinowanych i wiernych żołnierzy.

Skład osobowy Obecnie papieskie wojsko liczy 135 żołnierzyNa konferencji prasowej poprzedzającej Zaprzysiężenie 6 maja 2018 była mowa o powiększeniu Gwardii, wówczas liczącej 110 osób. Zob. artykuł po włosku na vaticannews.va: oficerów, podoficerów, halabardników i dwóch doboszy. Jego komendant ma rangę pułkownika, jest tzw. „domownikiem papieskim” i posiada tytuł szlachcica Jego Świątobliwości.

Żołnierzami Gwardii Szwajcarskiej mogą być wyłącznie katoliccy obywatele Szwajcarii (pochodzą głównie z kantonów katolickich Lucerna i Valais). W momencie zaprzysiężenia muszą być kawalerami o nieskalanej opinii, odbyć zasadniczą służbę wojskową w armii swego kraju, mieć od 19 do 30 lat i liczyć powyżej 174 cm wzrostu. Zasadnicza służba w Gwardii Szwajcarskiej trwa dwa lata (z możliwością przedłużenia).

Oficerowie to: pułkownik – dowódca Gwardii podpułkownik – szef sztabu kapelan (godnością porównywalny do stopnia podpułkownika) major 2 kapitanów 3 poruczników (komendanci 1, 2 i 3 plutonu) – stopień wprowadzony od 1 grudnia 2020. Podoficerowie to: starszy sierżant – pełniący funkcję chorążego 5 sierżantów – zastępcy komendantów plutonów 10 kaprali – dowódcy drużyn 10 wicekaprali – zastępcy dowódców drużyn Szeregowi: 78 halabardników (w tym 2 doboszy) Powyższe liczby odnoszą się do stanu sprzed zwiększenia liczebności ze 110 do 135 żołnierzy.

Wobec faktu, iż liczba gwardzistów przekracza 10% mieszkańców państwa, Jan Paweł II miał niegdyś nazwać Watykan najbardziej zmilitaryzowanym krajem świata.

Strój i uzbrojenie Gwardziści umundurowani są w barwne uniformy, podobne do tych, w jakich w roku 1506 przybyli do Rzymu ich pierwsi żołnierze. Są to barwy szlacheckiej rodziny Medyceuszy. Niezgodny z prawdą jest przekaz, że ich mundury zaprojektował Michał Anioł Buonarroti. Z upływem czasu stroje gwardzistów modyfikowano zgodnie z duchem poszczególnych epok. Obecne uniformy zostały zaprojektowane przez byłego komendanta Gwardii Szwajcarskiej w 1914 i swym wyglądem nawiązują do XVI-wiecznego pierwowzoru.

Codzienny mundur jest jednolicie błękitny i prostszy w kroju od paradnego.

Gwardziści używają następujących mundurów: błękitny mundur codzienny (dla oficerów – z naramiennikami) oficerski czarny mundur wyjściowy(naramienniki oficerów starszych złote z czarnym obszyciem) mundur zwykły galowy (barwy podano w tabelce poniżej) mundur wielkiej gali (z XVII-wieczną zbroją i morionem na mundurze galowym) Podczas wojskowych spotkań integracyjnych (międzynarodowych lub szwajcarskich) gwardziści używają mundurów szwajcarskich z naszywką przynależności do Gwardii Papieskiej.

Elementy ubioru StopieńPułkownikPodpułkownikMajorKapitanPorucznikNaramiennikiNaramienniki pochodzą z różnych zdjęć w internecie, zwłaszcza: Pułkownik Anrig i Oficerowienoszone tylko z niebieskim strojem codziennym75px75px75px75pxOznaki stopnia na berecie75px75px75px75pxHełmUżywany jest również hełm czarny z piórami (zwłaszcza podczas liturgii i wydarzeń religijnych) oraz hełm bez piór.75px75px75px75px75pxBarwy munduru galowegoCzerwony

StopieńStarszy sierżantSierżantKapralWicekapralHalabardzista/GwardzistaGwardzista w funkcji doboszaNaramiennikiBrakBrakBrakBrakBrakBrakOznaki stopnia na berecie75px75px75px75pxBrakBrakHełm75px75px75px75px75px75pxBarwy munduru galowegoCzarny i czerwonyNiebieski, żółty i czerwonyNiebieski, żółty i czarny

Broń i rynsztunek StopieńOficerowieSierżanciKapralWicekapralHalabardzistaBroń drzewcowaNie używająNie używają130x130px130x130px<50pxPartyzanaHalabardaMieczRapierKrótki miecz (~1m) – katzbalgerInneLaska W skład pocztu sztandarowego poza starszym sierżantem z funkcją chorążego wchodzi też dwóch kaprali albo wicekaprali z flambergami.

Pełniąc funkcje ochrony gwardziści używają również następujących środków obronnych: pistolet SIG P220 karabin SIG SG 550 lub SG 552 gaz łzawiący RSG-2000 pistolet Glock 19 pistolet maszynowy Heckler & Koch MP7

Zadania Gwardia Szwajcarska – oprócz pełnienia funkcji reprezentacyjno-honorowych – od początku swego istnienia stanowi ochronę osobistą papieża i Pałacu Apostolskiego. Strzeże również granic Państwa Watykańskiego, a od niedawna jej członkowie (w strojach cywilnych) towarzyszą papieżowi w jego zagranicznych pielgrzymkach.

Podczas wakatu Stolicy Apostolskiej Gwardia podlega władzy kamerlinga i strzeże niezakłóconego przebiegu konklawe.

Święto Gwardii Szwajcarskiej

Zobacz też

Żandarmeria Watykańska Gwardia Palatyńska Gwardia Szlachecka Żuawi papiescy

Uwagi

Przypisy

Bibliografia [wydanie internetowe; dostęp 2010-04-02] ABC chrześcijanina. Mały słownik. Warszawa: Wydawnictwo „Verbinum”, 1999, s. 84, Encyklopedia katolicka. T. VI. Lublin: Towarzystwo Naukowe KUL, 1993, s. 419-420

Kategoria:Historia Szwajcarii Kategoria:Watykan Kategoria:Kultura w Szwajcarii Kategoria:Wojsko papieskie Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1506