Jurassic World Evolution – komputerowa gra ekonomiczna oparta na motywach filmu Jurassic World (2015), opracowana i wydana przez Frontier Developments 12 czerwca 2018 roku na PlayStation 4, Windowsa i Xboksa One.
Gracz wciela się w budowniczego i zarządcę poświęconego dinozaurom parku na składającym się z pięciu wysp archipelagu Las Cinco Muertes. W grze pojawia się ponad czterdzieści gatunków dinozaurów, których geny można modyfikować, tworząc nowe ich warianty. Żeby czynić postępy gracz musi spełniać wymagania stawiane przez poszczególne działy parku – naukowy, bezpieczeństwa i rozrywki. Dostępny jest także tryb piaskownicy osadzony na znanej z filmów Isla Nublar.
Gra opracowana została przez blisko stuosobowy zespół, a jej budżet wyniósł około 8 mln GBP. Prace nad nią rozpoczęły się w 2016 roku, po tym, jak NBCUniversal zwróciło się do Frontier Developments w sprawie stworzenia gry towarzyszącej premierze filmu Jurassic World: Upadłe królestwo (2018). Podczas prac nad grą twórcy zapoznali się z modelami dinozaurów i materiałami porównawczymi dostarczonymi przez Universal i obejrzeli filmy z serii Jurassic Park, jak również przeczytali powieści Michaela Crichtona oraz teorie fanowskie. Projektując dinozaury konsultowali się z paleontologiem Jackiem Hornerem. Jeff Goldblum, Bryce Dallas Howard i BD Wong użyczyli głosów postaciom, w które wcielają się w filmach.
Jurassic World Evolution zapowiedziano podczas targów Gamescom w 2017 roku. Po premierze gra spotkała się z mieszanym odbiorem ze strony recenzentów, którzy chwalili projekt dinozaurów i oprawę graficzną, mniej przychylnie ocenili jednak system kontraktów, symulacji i zarządzania parkiem. Z dużą krytyką spotkały się samouczek i krzywa uczenia się. Do marca 2020 roku sprzedano około trzech milionów egzemplarzy, co uczyniło Evolution najpopularniejszą wówczas produkcją Frontier. Po premierze gra wspierana była poprzez darmowe aktualizacje i zawartość do pobrania. 9 listopada 2021 roku ukazała się kontynuacja .
Rozgrywka Jurassic World Evolution jest komputerową grą ekonomiczną, w której gracz buduje poświęcony dinozaurom park tematyczny Jurassic World oraz zarządza nim – tak aspektami rozrywkowymi, jak i naukowymi. Po wybudowaniu centrum ekspedycyjnego paleontolodzy wyruszają na poszukiwania skamielin. Po zdobyciu odpowiedniej ich ilości za pomocą sekwencjonowania DNA naukowcy odblokowują genomy dinozaurów, mogąc je ulepszać, chociażby poprzez zwiększenie ich odporności czy wydłużenie długości życia, a ostatecznie hodować i inkubować. Brakujące sekwencje DNA uzupełnić można materiałem genetycznym współczesnych stworzeń, co pozwala dinozaurom ewoluować. Modyfikacje takie wpływają zarówno na ich podstawowe statystyki, jak również na inne aspekty, chociażby poziom agresji czy wygląd. Projektując park gracz może korzystać z narzędzia terenu, umożliwiającego m.in. sadzenie drzew czy tworzenie akwenów.
Dinozaury stanowią główną atrakcję i źródło dochodu parku, pieniądze zarabiać można jednak również poprzez rozbudowaną infrastrukturę turystyczną – od sprzedawania pamiątek, po kwaterowanie gości w hotelach. W celu zarobienia dodatkowych pieniędzy można sprzedawać wyhodowane dinozaury. W podstawowej wersji gry dostępnych jest około czterdziestu gatunków dinozaurów, a każdemu wyhodowanemu egzemplarzowi można nadać imię. Po wykluciu zwierzęta przenoszone są na zamknięte wybiegi, w których oglądać mogą je odwiedzający. Żeby utrzymać zdrowie i zadowolenie dinozaurów zagrody muszą spełniać ich wymogi odnośnie do rodzaju dostępnego w nich pożywienia czy minimalnej liczby osobników danego gatunku. Kontrolowane przez sztuczną inteligencję stworzenia wchodzą w interakcje ze sobą, środowiskiem oraz – jeżeli uciekną z wybiegów – z gośćmi. Przykładowo, dinozaury mięsożerne będą atakować mięsożernych innych gatunków i polować na roślinożerców. Poza odpowiednimi warunkami dla dinozaurów gracz musi dbać także o atrakcje dla gości, takie jak przejażdżki po parku, restauracje czy sklepy z gadżetami i pamiątkami. Wśród atrakcji znajdują się m.in. wprowadzone w Jurassic World żyrosfery i kolejka jednotorowa, pozwalające szybko przemieszczać się po obiekcie. W trybie fotograficznym gracz może robić dinozaurom zdjęcia, za co dostaje pieniądze i zwiększa rozgłos parku. Każdym budynkiem przeznaczonym dla gości można zarządzać osobno, chociażby ustalając ceny wejściówek czy liczbę jego pracowników.
W parku może dojść do licznych kryzysowych sytuacji, takich jak brak prądu, niebezpieczne warunki pogodowe czy ucieczki dinozaurów z zagród, które gracz musi opanować, żeby utrzymać bezpieczeństwo i zadowolenie odwiedzających. O utrzymanie parku w dobrej kondycji dbają zespoły szybkiego reagowania i paleobiolodzy, mogący usypiać zbiegłe dinozaury, leczyć chore, uzupełniać podajniki jedzenia, naprawiać ogrodzenia czy transportować zwierzęta. Czynności te można zlecić zespołom w odpowiednim menu, jak również wykonać osobiście – kamera zmienia wówczas perspektywę na trzecioosobową, a gracz może bezpośrednio sterować śmigłowcem czy samochodem terenowym. W celu zwiększenia bezpieczeństwa na terenie parku można m.in. zbudować schrony, centrum ostrzegania przed burzami czy redundować sieć zasilania. Większość budynków infrastruktury krytycznej można ulepszać, zwiększając ich wydajność na wypadek sytuacji kryzysowych.
Tryby gry W trybie kariery zadaniem gracza jest zbudowanie pięciogwiazdkowych parków na pięciu wyspach wchodzących w skład fikcyjnego archipelagu Las Cinco Muertes Pojawia się w nim szereg postaci znanych z filmów Jurassic Park i Jurassic World, pełniących funkcje specjalistów i doradców. Gracz wchodzi w interakcje przede wszystkim z przedstawicielami działów rozrywki, bezpieczeństwa i naukowego, starającymi się przekonać go, żeby rozwinąć park zgodnie z ich zaleceniami. W tym celu zlecają „kontrakty”, będące serią celów i zadań, które należy zrealizować. Rozwijają one fabułę gry, a ich wykonanie jest nagradzane, zwiększając też reputację u danego działu. Jeżeli reputacja u któregoś z działów jest niska, jego przedstawiciele mogą sabotować pracę parku, co wymaga podjęcia natychmiastowych działań, żeby usunąć skutki sabotażu. Reprezentacji nieprzyjaznej frakcji mogą np. wyłączyć zasilanie, co doprowadzi do ucieczki dinozaurów, czy zarazić stworzenia. Relacje, jakie gracz utrzymuje z poszczególnymi działami, wpływają na całościową ocenę parku, a wraz z jej zwiększeniem odblokowywane są kolejne wyspy, z których każda charakteryzuje się innymi warunkami i wyzwaniami.
Po stworzeniu czterogwiazdkowego parku na pierwszej wyspie odblokowany zostaje tryb piaskownicy, osadzony na pojawiającej się w filmach Jurassic Park, Jurassic World i Jurassic World: Upadłe królestwo Isla Nublar. W ramach aktualizacji jako mapy do trybu piaskownicy udostępniono wszystkie pięć wysp pojawiających się w grze. Przenoszone zostają do niego wszystkie zasoby – ulepszenia budynków, dinozaury itd. – które gracz odblokował w kampanii fabularnej; pozostałe początkowo są niedostępne, pojawiają się dopiero wraz z odblokowywaniem ich w trybie kariery. W trybie piaskownicy gracz może wybierać porę dnia czy pogodę oraz wybrać jeden z dwóch wariantów – standardowy oraz kreatywny, w którym m.in. dysponuje nieograniczoną gotówką.
Tryb wyzwania, wprowadzony już po premierze gry, umożliwia rozegranie scenariuszy z wyzwaniami, w których poza ograniczoną gotówką pojawiają się też inne modyfikatory, takie jak opłaty czy kary nakładane na gracza. Podobnie jak tryb kampanii, wyzwania także rozegrać można na różnych poziomach trudności.
Proces produkcji thumb|Stoisko gry na targach Electronic Entertainment Expo 2018 Jurassic World Evolution opracowane zostało przez Frontier Developments na motywach filmu Jurassic World, nie jest jednak utworem kanonicznym dla serii, co pozwoliło twórcom na większą dozę swobody. NBCUniversal zwróciło się do studia z propozycją stworzenia gry mającej trafić do sprzedaży równolegle z premierą Jurassic World: Upadłego królestwa (2018), a Frontier Developments wyraziło zainteresowanie możliwością opracowania produkcji o dinozaurach.
Nad grą pracowało łącznie około stu osób, a jej budżet wyniósł około 8 mln GBP. Całość opracowano na autorskim silniku studia, Cobra. Universal Pictures dostarczył twórcom modele dinozaurów wykorzystane w filmach, żeby jak najwierniej odwzorowano je w grze, oraz materiały porównawcze i dźwiękowe. W ramach przygotowań autorzy obejrzeli wszystkie filmy z serii, przeczytali powieści Park Jurajski i Zaginiony świat Michaela Crichtona, na podstawie których powstały filmowe scenariusze, oraz zapoznali się z fanowskimi teoriami. Przez cały proces produkcji różne aspekty gry konsultowano z Universalem. W Evolution przedstawiono historię z każdego filmu, co pozwoliło na zaangażowanie Jeffa Goldbluma, Bryce Dallas Howard i BD Wonga, którzy użyczyli głosów swoim postaciom z wielkiego ekranu – Ianowi Malcolmowi, Claire Dearing i Henry’emu Wu.
Jednym z pierwszych dinozaurów, którego stworzono na potrzeby gry, był tyranozaur. Opracowując jego ryk wykorzystano dźwięki z filmów, odpowiednio jednak przerobione, co miało nadać im oryginalności. Żeby zachować spójność w ramach całego uniwersum, podczas projektowania dinozaurów twórcy odnosili się do tego, jak przedstawiano je w filmach, nanosząc ewentualne poprawki na podstawie najnowszych odkryć naukowych. Inspiracje czerpano także z zachowań ptaków i innych zwierząt. Zachowania dinozaurów stanowią połączenie tych filmowych oraz bazujących na wynikach badań naukowych. Konsultantem studia był paleontolog Jack Horner, pełniący tę funkcję także przy filmach. Bazując na najnowszych badaniach, przedstawione w grze dinozaury mają jasne i kolorowe skóry, a nie – jak wcześniej sądzono – szare i stonowane.
Dystrybucja David Braben, prezes Frontier, w lutym 2017 roku ogłosił, że studio pracuje nad nową grą opartą na uznanej hollywoodzkiej marce. Evolution oficjalnie zapowiedziano w sierpniu tego samego roku podczas targów Gamescom. 7 października, podczas corocznego wydarzenia Frontier Expo, zaprezentowano materiały poświęcone silnikowi gry. Jurassic World Evolution trafiło do sprzedaży na Windowsa, PlayStation 4 i Xboksa One 12 czerwca 2018 roku, tydzień po kinowej premierze Jurassic World: Upadłego królestwa. W Stanach Zjednoczonych wersje na PlayStation 4 i Xboksa One wydane zostały także na nośnikach fizycznych przez Sold Out. 3 listopada 2020 roku wydano port na Switcha zatytułowany Jurassic World Evolution: Complete Edition, zawierający podstawową wersję gry wraz ze wszystkimi wydanymi wcześniej dodatkami.
Aktualizacje Po premierze gra wspierana była licznymi dodatkami i aktualizacjami wprowadzającymi nowe funkcje; przy każdym z nich Frontier współpracowało z Universalem. 22 czerwca 2018 roku wydano darmową aktualizację wprowadzającą sześć nowych dinozaurów z Upadłego królestwa. We wrześniu ukazała się kolejna, zmieniająca wielkość niektórych dinozaurów, żeby lepiej pasowały do prawdziwych i filmowych odpowiedników, oraz wprowadzająca dodatkowe opcje rozgrywki i piaskownicy, jak również tryb wyzwań.
Pierwszą płatną zawartość do pobrania (DLC), Secrets of Dr. Wu, wydano 20 listopada. Dodatek wprowadzał nowe misje fabularne, badania oraz gatunki dinozaurów i hybryd. Równolegle z dodatkiem opublikowano darmową łatkę poprawiającą sztuczną inteligencję dinozaurów oraz dodającą cykl dnia i nocy. W grudniu 2018 i kwietniu 2019 roku wydano Cretaceous Dinosaur Pack i Carnivore Dinosaur Pack, z których każdy zawierał po trzy nowe gatunki dinozaurów. 18 czerwca 2019 roku do sprzedaży trafił drugi płatny dodatek, Claire’s Sanctuary, rozgrywający się po finale Upadłego królestwa i dodający nową kampanię, w której zadaniem gracza jest przenieść dinozaury pozostałe na Isla Nublar na inną, bezpieczną wyspę.