Ibrahim Rugova (ur. 2 grudnia 1944 w Cerrcë, zm. 21 stycznia 2006 w Prisztinie) – przywódca kosowskich Albańczyków, prezydent Kosowa w latach 1992–2006, laureat Nagrody Sacharowa w 1998.
Życiorys Ukończył filologię albańską na Uniwersytecie w Prisztinie i językoznawstwo na Sorbonie.
Był członkiem partii komunistycznej. Usunięto go z jej szeregów za żądanie wniesienia poprawek do jugosłowiańskiej konstytucji. Przez ponad 10 lat kierował pokojowym ruchem oporu kosowskich Albańczyków przeciwko rządom byłego prezydenta Jugosławii Slobodana Miloševicia.
W 1989, gdy Milošević odebrał prowincji autonomię, którą cieszyła się ona prawie 20 lat, założył Demokratyczną Ligę Kosowa. Początkowo dążyła ona do przyznania Kosowu statusu odrębnej republiki w ramach Federacji Jugosłowiańskiej, później zaczęła się domagać niepodległości dla prowincji.
W 1992 i 1998 wygrywał wybory na urząd prezydenta Republiki Kosowa, pod hasłem niepodległości i odłączenia się od Jugosławii. Belgrad nie uznał wyników tych wyborów, uznając je za nielegalne. Milošević tropił partyzantów z UÇK, którzy od 1996, wbrew stanowisku Rugovy, atakowali Serbów.
thumb|upright|Grób Rugovy na cmentarzu w Prisztinie W lutym 1999 Rugova był jednym z członków kosowskiej delegacji podczas rozmów pokojowych kosowsko-serbskich, prowadzonych w Rambouillet pod Paryżem. Serbowie przystąpili do nich pod groźbą nalotów NATO. 18 marca podpisał w imieniu kosowskich Albańczyków układ zapewniający Kosowu autonomię, a kontrolę nad procesem pokojowym oddający korpusowi 28 tys. żołnierzy NATO (KFOR). Serbska delegacja odrzuciła te warunki.
Odrzucenie przez Miloševicia tego porozumienia stało się bezpośrednią przyczyną rozpoczętych 24 marca 1999 i trwających 79 dni nalotów lotniczych NATO na Jugosławię. Naloty nie uzyskały akceptacji Rady Bezpieczeństwa i obudziły protesty Rosji. Z Kosowa uciekło lub zostało wygnanych dziesiątki tysięcy uchodźców, którzy przybywali do Albanii i Macedonii.
W październiku 2000 partia Rugovy zdecydowanie pokonała w wyborach lokalnych w Kosowie Demokratyczną Partię Kosowa byłego przywódcy UÇK – Hashima Thaciego. W marcu 2002 parlament prowincji oficjalnie powierzył mu stanowisko prezydenta.
Rugova był dla większości Albańczyków największym autorytetem politycznym, a dla wszystkich, nawet swoich przeciwników – autorytetem moralnym. Stany Zjednoczone i Europa Zachodnia otwarcie go popierały w sporach z radykalnymi rywalami. W świecie popularność przyniosła mu pacyfistyczna postawa, a zwłaszcza potępianie stosowania przemocy, nawet przez własnych rodaków. Zmarł na raka płuc.
Dzień po śmierci Rugovy władze Kosowa wprowadziły 15 dni żałoby narodowej, począwszy od 23 stycznia 2006.
7 września 2024 w Podujevie został odsłonięty pomnik Ibrahima Rugovy.
Wyróżnienia Honorowy doktorat Université de Paris VIII (1996) Nagroda Sacharowa Parlamentu Europejskiego (1998) Nagroda Homo Homini – Člověk v tísni (Czechy, 1998) Honorowy doktorat Uniwersytetu w Tiranie (2004) Order Flagi Narodowej (Albania, 2006) – pośmiertnie Medal „Bohater Kosowa” (Kosowo, 2007) – pośmiertnie
Przypisy
Kategoria:Prezydenci Kosowa Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu w Prisztinie Kategoria:Laureaci Nagrody Sacharowa Kategoria:Doktorzy honoris causa uczelni w Albanii Kategoria:Kosowscy Albańczycy Kategoria:Kosowscy albaniści Kategoria:Przewodniczący Zgromadzenia Kosowa Kategoria:Politycy Demokratycznej Ligi Kosowa Kategoria:Odznaczeni Orderem Flagi Narodowej (Albania) Kategoria:Bohaterowie Kosowa Kategoria:Zmarli w 2006 Kategoria:Urodzeni w 1944 Kategoria:Republika Kosowa (1990–2000)