Bezirk Sanok – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Sanok.
Historia
Bezirk Sanok utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Sanok objął obszar o wielkości 5,6 mil², zamieszkany był przez 27.481 ludzi i podzielony na 48 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Sanok) i cztery miasteczka (Jaćmierz, Mrzygłód, Tyrawa Wołoska i Zarszyn). Wszedł w skład cyrkułu sanockiego, jako jeden z jego jedenastu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855..
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Sanok wszedł wtedy w całości w skład nowego powiatu sanockiegoVerordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 23 wrześńia 1909 gminę Posada Sanocka włączono do miasta SanokaDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1909, Nr 131.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Sanok w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu 1Pobiedno969413sanocki2Pielnia2034568sanocki3Jędruszkowce444329sanocki4Markowce306117sanocki5Dudyńce646283sanocki6Prusiek863579sanocki7Płowce523117sanocki8Pisarowce811495sanocki9Nowosielce-Gniewosz16201036sanocki10Sanok (M)10402274sanocki11Dąbrówka Polska302199sanocki12Dąbrówka Ruska623435sanocki13Sanoczek944382sanocki14Posada Sanocka597819sanocki23 wrześńia 1909 gminę Posada Sanocka włączono do miasta Sanoka15Stróże Małe655268sanocki16Stróże Wielkie635227sanocki17Olchowce2094696sanocki18Posada Olchowska771924sanocki19Zahutyń1460470sanocki20Trepcza1470681sanocki21Zabłotce188161sanocki22Kostarowce1166803sanocki23Czerteż494381sanocki24Strachocina1231664sanocki25Jurowce z Popielami681172sanocki26Raczkowa736292sanocki27Srogów Górny735422sanocki28Pakoszówka1581535sanocki29Lalin928580sanocki30Srogów Dolny429234sanocki31Falejówka1747445sanocki32Mrzygłód (m)1118528sanocki33Dębna887323sanocki34Międzybrodzie1112345sanocki35Tyrawa Solna3929854sanocki36Odrzechowa z Urbanówką53201861sanocki37Zarszyn (m)1802885sanocki38Posada Zarszyńska912522sanocki39Długie1213813sanocki40Bażanówka790625sanocki41Jaćmierz (m)1018725sanocki42Posada Jaćmierska1067938sanocki43Liszna863407sanocki44Siemuszowa1109686sanocki45Wola Krecowska451198sanocki46Hołuczków1145381sanocki47Tyrawa Wołoska (m)1888930sanocki48Rakowa1553459sanocki Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Sanok Sanok