Bezirk Starasól – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Starasól (obecnie Stara Sól).
Historia Bezirk Starasól utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Starasól objął obszar o wielkości 5,2 mil², zamieszkany przez 23.589 ludzi i podzielony na 31 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Starasól) i trzy miasteczka (Chyrów, Felsztyn i Laszki Murowane). Wszedł w skład cyrkułu samborskiego, jako jeden z jego jedenastu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855..
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Starasól wszedł wtedy w skład nowych powiatów samborskiego, staromiejskiego i przemyskiego (vide podział w tabeli poniżej)Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 1 sierpnia 1878 częściowo zmieniono granice powiatów samborskiego i staromiejskiegoDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1878, Nr 37 (s. 84, wykaz: ss.91–95). 1 stycznia 1900 nazwę powiatu staromiejskiego zmieniono na starosamborskiLandesgesetzblatt Galizien Jahrgang 1899, Nr. 115 „Kundmachung der k. k. Statthaltern, betreffend die Änderung des Namens der Stadt Stare miasto in ‚Stary Sambor‘“. 1 kwietnia 1927 gminy Błożew Górna, Koniów, Towarnia i Wołcza Dolna przeniesiono z powiatu starosamborskiego do powiatu dobromilskiego; powiat starosamborski zniesiono 1 kwietnia 1932. 1 kwietnia 1928 zniesiono gminę Posada Felsztyńska (włączono do gminy Felsztyn), a 1 kwietnia 1931 gminę Posada Chyrowska (włączono do miasta Chyrów).
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Starasól w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Starasól (M)48704536staromiejski1 stycznia 1900 nazwę powiatu staromiejskiego zmieniono na starosamborski.1 kwietnia 1932, po zniesieniu powiatu starosamborskiego, włączono do powiatu samborskiego.2Felsztyn (m)340846staromiejski1 kwietnia 1928 gminę Posada Felsztyńska włączono do gminy Felsztyn.3Posada Felsztyńska1630788staromiejski4Laszki Murowane (m)1810796staromiejski5Grodowice1450698staromiejski6Bukowa2100782samborski7Towarnia600240samborski1 sierpnia 1878 włączono do powiatu staromiejskiego.1 kwietnia 1927 włączono do powiatu dobromilskiego.8Koniów2000564samborski9Suszyca Wielka41201347staromiejski10Bąkowice z Suszycą Małą1010240staromiejski11Polana ze Śliwnicą1230349staromiejski12Posada Chyrowska860333staromiejski1 kwietnia 1931 gminę Posada Chyrowska włączono do miasta Chyrów.13Chyrów (m)8101468staromiejski14Berezów z Tarnawką1710398staromiejski15Słochynie1040313staromiejski16Wołcza Dolna1800558staromiejski17Czaple1865556samborski18Janów420253samborski19Wola Rajnowa510309samborski20Humieniec z Pawłówką1540769samborski21Głęboka920403samborski22Sąsiadowice z Uhadówką34701469samborski23Czyszki2610932samborski24Sanoczany760251przemyski25Błozew Górna2000614samborski26Bylice29401044samborski27Rogóźno1720633samborski28Brześciany1815644samborski29Rakowa2300889samborski30Lutowiska980392samborski31Szumina250175staromiejski Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Stara Sól Starasól