Bezirk Sambor – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Sambor.
Historia Bezirk Sambor utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Sambor objął obszar o wielkości 7,6 mil², zamieszkany przez 41.291 ludzi i podzielony na 38 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Sambor). Wszedł w skład cyrkułu samborskiego, jako jeden z jego jedenastu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855..
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Sambor wszedł wtedy w skład nowych powiatów samborskiego, rudeckiego i staromiejskiego (vide podział w tabeli poniżej)Verordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 19 czerwca 1867, 10 stycznia 1869 i 1 maja 1880 częściowo zmieniono granice powiatów rudeckego i samborskiegoVerordnung des Ministers des Innern vom 19 Juni 1867, betreffend mehrere Aenderungen der neuen administrativen Bezirks-Abgränzung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum KrakauDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1869, nr 12Dziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1880, Nr 14. 1 stycznia 1900 nazwę powiatu staromiejskiego zmieniono na starosamborskiLandesgesetzblatt Galizien Jahrgang 1899, Nr. 115 „Kundmachung der k. k. Statthaltern, betreffend die Änderung des Namens der Stadt Stare miasto in ‚Stary Sambor‘“Landesgesetzblatt Galizien Jahrgang 1899, Nr. 115 „Kundmachung der k. k. Statthaltern, betreffend die Änderung des Namens der Stadt Stare miasto in ‚Stary Sambor‘“; zniesiono go 1 kwietnia 1932.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Sambor w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Sambor (M)565010544samborski2Szade1380411samborski3Neudorf410207samborski4Czukiew40051984samborski5Bereźnica1365731samborski6Olszanik35101018samborski7Waniowice15401083samborski8Dąbrówka965793samborski9Strzałkowice12851298samborski10Mrozowice615341samborski11Torczynowice2035996samborski12Kaisersdorf2290663samborski13Babina17401063samborski14Piniany940639samborski15Brzegi1505708rudecki10 stycznia 1869 włączono do powiatu samborskiego.16Mistkowice1715633rudecki19 czerwca 1867 włączono do powiatu samborskiego.17Burczyce Stare z Nowymi1200439rudecki18Zarajsko1180334rudecki19Kulczyce46151886samborski20Uherce Zapłatyńskie z Nowym Światem24401032samborski21Radłowice2510902samborski22Krużyki850383samborski23Biskowice z Rudnem32251974samborski24Maxymowice1200436samborski25Pianowice z Tyrawą1465779samborski26Łanowice2010689samborski27Barańczyce Wielkie z Małymi250933samborski28Chlewiska675231samborski29Wojutycze34251846samborski30Nadyby1270610samborski31Kowenice1470351samborski32Wykoty z Zarębami2150975samborski33Torhanowice1135529samborski34Straszewice21751083staromiejski1 sierpnia 1878 włączono do powiatu samborskiego.1 maja 1880 włączono z powrotem do powiatu staromiejskiego.1 stycznia 1900 nazwę powiatu staromiejskiego zmieniono na starosamborski.1 kwietnia 1932, po zniesieniu powiatu starosamborskiego, włączono do powiatu samborskiego.35Kobło Stare2305649staromiejski36Błażów3425832samborski37Wola Błażowska1850522samborski38Sielec2015864samborski Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Sambor Sambor