Bezirk Łopatyn – dawny powiat (Bezirk) kraju koronnego Królestwo Galicji i Lodomerii, funkcjonujący w latach 1854–1867. Siedzibą starostwa było miasto Łopatyn.
Historia Bezirk Łopatyn utworzono w ramach reformy uwłaszczeniowej z okresu Wiosny Ludów (1848–1849), która likwidowała jurysdykcję właściciela ziemskiego nad poddanymi. W Galicji, dominium – jako podstawowa jednostka administracyjna i filar systemu feudalnego straciło rację bytu. Konieczne stało się zatem wprowadzenie nowego systemu administracyjnego, którego zręby powstały w latach 1851–1855. Nowy trójstopniowy podział administracyjny objął 21 cyrkułów (niem. Kreise), 179 małych powiatów (niem. Bezirke) i ponad 6000 gmin (niem. Gemeinde).
Bezirk Łopatyn objął obszar o wielkości 8,8 mil², zamieszkany przez 18.693 ludzi i podzielony na 28 gmin katastralnych, w tym jedno miasto (Łopatyn) i trzy miasteczka (Stanisławczyk, Szczurowice i Toporów). Wszedł w skład cyrkułu złoczowskiego, jako jeden z jego dziesięciu powiatówAllgemeines Landes-Gesetz- und Regierungsblatt für das Kronland Galizien und Lodomerien mit den Herzogthümern Auschwitz und Zator und dem Großherzogthume Krakau. Jahrgang 1854, Lemberg 1855.. Na północy graniczył z Imperium Rosyjskim.
Po nadaniu Galicji autonomii oraz powołaniu samorządu gminnego i powiatowego w 1865 zlikwidowano cyrkuły (Kreise). Dotychczasowe małe powiaty (Bezirke) w liczbie 179, utrzymały się do 1867 roku, kiedy to w następstwie kolejnej reformy administracyjnej (23 stycznia 1867) zostały zastąpione przez 74 większych powiatów. Obszar zniesionego Bezirk Łopatyn wszedł wtedy prawie w całości w skład nowego powiatu brodzkiego oprócz gmin Kulików i Niemiłów, które weszły w skład nowego powiatu kamioneckiegoVerordnung des Staatsministeriums vom 23 Jänner 1867 über die Reform des politischen Verwaltung in den Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator. 1 stycznia 1903 dokonano małej zmiany granic powiatów brodzkiego i złoczowskiegoDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1902, Nr 70. 1 stycznia 1912 wszystkie gminy należące dawniej do Bezirk Łopatyn weszły w skład nowo utworzonego powiatu radziechowskiegoDziennik Ustaw i Rozporządzeń Krajowych dla Królestwa Galicyi i Lodomeryi wraz z Wielkiem Księstwem Krakowskiem. 1911, cz. XXI, Nr 154.
Podział administracyjny (1854) +Podział administracyjny Bezirk Łopatyn w 1854 rokuLp.Gmina jednostkowaPowierzchniaLudnośćPowiat w 1867 po zniesieniu1Łopatyn (M)59071483brodzki1 stycznia 1912 włączono do nowo utworzonego powiatu radziechowskiego.2Mikołajów4726885brodzki3Sterkowce z Adamówką207brodzki4Chmielno2365588brodzki5Kulików1861324kamionecki6Hrycowola4203328brodzki7Podmanastyrek139brodzki8Laszków z Nowostawcami3771881brodzki9Niemiłów4181449kamionecki10Szczurowice (m)3106989brodzki11Zawidcze2257567brodzki12Batyjów659268brodzki13Baryłów2652417brodzki14Stanisławczyk (m) z Bordulakami54621686brodzki15Ruda5067587brodzki16Monastyrek2982394brodzki17Strzemilcze1683742brodzki18Smarzów4127679brodzki19Romanówka186brodzki20Uwin2689452brodzki21Kustyn2096447brodzki22Rudenko Ruskie1200122brodzki23Rudenko Lackie203brodzki24Toporów (m)41502487brodzki25Stołpin z Kasztelanem3082677brodzki1 stycznia 1903 przysiółki Bortniki i Kuliki odłączono od gminy Stołpin w powiecie brodzkim i włączono do gminy Bołożynów w powiecie złoczowskim.26Trójca z Łętkowem4635606brodzki27Turze z Huciskiem Turzańskim94421902brodzki28Baczka z Bajmakamibrodzki Objaśnienie:
(M) = miasto; (m) = miasteczko
Przypisy
Bibliografia Handbuch des Lemberger Statthelterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1858. Lemberg, 1858. Szematyzm Królestwa Galicji i Lodomerii z Wielkim Księstwem Krakowskim.
Kategoria:Łopatyn Łopatyn