Biblioteka Publiczna w Piasecznie – publiczna biblioteka w Piasecznie (woj. mazowieckie). Na mocy porozumienia Miasta i Gminy Piaseczno a Powiatem Piaseczyńskim pełni równocześnie funkcję biblioteki powiatowej.
Historia Początki bibliotek w Piasecznie (1899-1939) Podwaliny bibliotekarstwa publicznego w Piasecznie sięgają przełomu XIX i XX wieku. Pierwsza biblioteka została założona 10 czerwca 1899 roku przy Urzędzie Gminy w Piasecznie. Dokumenty zgromadzone w Archiwum Państwowym w Warszawie, Oddział w Grodzisku Mazowieckim (Akta miasta Piaseczna z 1903 r.), zawierają sprawozdanie z działalności biblioteki w roku 1902, kiedy liczyła 342 książki w języku polskim i rosyjskim. Biblioteka obsługiwała 180 czytelników, z czego 150 pochodziło z Piaseczna.
Od 1905 roku funkcjonowała również biblioteka parafialna, której księgozbiór w grudniu 1925 roku obejmował 327 tomów. Była dostępna dla wszystkich parafian, jednak jej popularność była ograniczona – w 1929 roku skorzystało z niej zaledwie osiem osób, wypożyczając łącznie 54 książki.
Na początku lat 20. XX wieku (1922) powstała placówka pod nazwą Nasza Czytelnia, utworzona przez stowarzyszenie czytelni publicznej. Biblioteka działała przez cztery dni w tygodniu, łącznie przez 10 godzin, a do końca 1929 roku zgromadziła 1347 książek. Choć była to wypożyczalnia płatna, w pierwszym roku funkcjonowania skorzystało z niej 61 czytelników, wypożyczając 3600 książek. Dokładna data jej zamknięcia pozostaje nieznana
Ostatnia biblioteka utworzona przed wybuchem II wojny światowej była bezpłatną wypożyczalnią przy ulicy Rejtana. Jej założycielami byli lokalni społecznicy: Janina Markowska, Władysław Hulanicki (emerytowany agronom), Niedzielska (właścicielka sklepu z materiałami piśmiennymi), Zofia Wieczorkiewicz (właścicielka sklepu), Mieczysław Markowski (aptekarz i były burmistrz), Jadwiga Szymanowska (właścicielka sklepu), Emilia Bohowiczowa, ksiądz Tadeusz Kaulbersz oraz jedna nieznana z imienia kobieta. Biblioteka funkcjonowała do wybuchu wojny, a jedynym zachowanym śladem jej działalności jest zdjęcie jej założycieli
Okres powojenny (1947-1963) – pierwsza siedziba przy ul. Kościuszki 11 W grudniu 1947 roku, na mocy uchwały Rady Miejskiej, powołano Miejską Bibliotekę Publiczną w Piasecznie. Jej pierwsza siedziba mieściła się w niewielkim budynku przy ul. Kościuszki 11 (dziś już nieistniejącym) i obejmowała dwa pomieszczenia o łącznej powierzchni 25 m².
W 1952 roku, wraz z nadaniem Piasecznu statusu siedziby władz powiatowych, utworzono bibliotekę powiatową, którą dwa lata później połączono z miejską. Decyzja ta znacząco pogorszyła warunki pracy placówki – liczba woluminów przekroczyła 10 000, a zatrudnionych było zaledwie siedem osób. Połączenie obu jednostek doprowadziło do powstania Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Piasecznie, sprawującej opiekę nad 12 placówkami na terenie powiatu. W ciągu pięciu lat liczba filii niemal podwoiła się, osiągając 23.
Pod koniec lat 50. biblioteka zmagała się z licznymi trudnościami – częstymi zmianami kadry kierowniczej, niedostateczną przestrzenią oraz szybko rosnącym księgozbiorem. W 1958 roku inspektor z Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Warszawie zarządził wstrzymanie eksploatacji budynku ze względu na niezgodne z przepisami BHP warunki pracy. W odpowiedzi na ten problem Rada Miasta zatwierdziła projekt przeniesienia instytucji na ul. Kościuszki 49. W kolejnym roku udało się także przenieść część administracyjną na ul. Świętojańską 12, pozostawiając w dotychczasowej lokalizacji jedynie wypożyczalnię, która obsługiwała księgozbiór liczący ponad 18 000 woluminów i działała w godzinach 13:00–18:00.
W 1959 roku kierownictwo nad biblioteką objęła Barbara Młodawska (z d. Podolska), sprawując tę funkcję do 1997 roku.
W latach 1959–1963 trwała budowa nowej siedziby biblioteki w wybranej wcześniej lokalizacji. Nowy budynek miał pełnić funkcję nie tylko biblioteki, ale również ośrodka kultury. W 1960 roku doszło do katastrofy budowlanej, która wstrzymała prace na kilkanaście miesięcy. Według relacji mieszkańców podczas wypadku zginęło dwóch robotników, jednak władze miasta i służby nigdy nie opublikowały oficjalnego komunikatu w tej sprawie. Po zakończeniu śledztwa w maju 1961 roku prace budowlane zostały wznowione.
W grudniu 1962 roku w dotychczasowej siedzibie biblioteki wybuchł pożar, który strawił katalog centralny, część wyposażenia, księgozbiór oraz akta biurowe. W 1963 roku placówka przeniosła się do nowego budynku, w którym wydzielono osobne księgozbiory dla dzieci oraz dorosłych.
Od początku zamierzeniem bibliotekarzy i urzędników było tworzenie sieci bibliotek na terenie miasta i w jego najbliższej okolicy. Najwcześniej, bo w roku 1948 powstała filia w Zalesiu Dolnym i w 1949 filia w Jazgarzewie (obie jako niezależne wtedy instytucje). W latach 50. XX w. dołączyły do nich filie w Głoskowie (1953), Złotokłosie (1955), Zalesiu Górnym (1955), Chylicach (1956 – zlikwidowana w 1996 roku) i Żabieńcu (1960 – zlikwidowana w 1982 roku). Początkowo część tych placówek stanowiły odrębną instytucję lub były bibliotekami gromadzkimi, a z biegiem czasu były przyłączane do gminnej biblioteki w Piasecznie.
Filia w Zalesiu Dolnym Biblioteka w Zalesiu Dolnym (niebędącym wtedy jeszcze dzielnicą Piaseczna) powstała w 1948 roku dzięki staraniom Ewy Krauze, lokalnej społeczniczki. Jej początkowy księgozbiór pochodził wyłącznie z darów mieszkańców Zalesia i mieścił się przy al. Kasztanów. W 1954 roku zbiór liczył 1020 woluminów, a rok później, dzięki zaangażowaniu społeczników, biblioteka stała się filią Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Piasecznie, zmieniając siedzibę na ul. Anny Jagiellonki 7. Z roku na rok zarówno zbiory, jak i liczba czytelników powiększały się (1955 – 1255 vol., 1961 – 2567 vol., 1964 – 3148 vol., 1967 – 4524 vol., 1970 – 5579 vol.) – zaś warunki lokalowe były coraz gorsze. W kolejnych latach liczba książek systematycznie rosła (1955 – 1255, 1961 – 2567, 1964 – 3148, 1967 – 4524, 1970 – 5579), jednak warunki lokalowe stale się pogarszały. W 1976 roku, decyzją Naczelnika Urzędu Gminy, księgozbiór został przeniesiony do piwnic Biblioteki Miejskiej, ponieważ właściciel nieruchomości chciał się pozbyć najemcy. Po rocznej walce, wspieranej przez mieszkańców (zarejestrowani czytelnicy w bibliotece stanowili 21% społeczności lokalnej), biblioteka otrzymała nowe lokum przy ul. Dębowej 5.
W 1986 roku biblioteka podzieliła się na dwa oddziały: dla dorosłych i dla dzieci. W latach 1970–1990 filią zarządzała Danuta Orłowska (1928–1999), poetka i pisarka, której inicjatywy obejmowały organizację klubów dyskusyjnych, wystaw oraz spotkań autorskich. Po jej przejściu na emeryturę kierownictwo przejęła córka, Izabela Orłowska-Szeremietiew, sprawując tę funkcję do 2008 roku.
Pod koniec 2000 roku biblioteka przeniosła się do budynku przy ul. Jałowcowej 7, wyposażonego w kanalizację i centralne ogrzewanie. Księgozbiór do tego czasu urósł do 16 677 woluminów.
Niedługo później władze powiatu sprzedały nieruchomość, a biblioteka ponownie stanęła przed widmem likwidacji. Dzięki staraniom kierowniczki udało się porozumieć ze Szkołą Podstawową nr 2, która przyjęła placówkę pod swoje skrzydła. Szkoła nosi imię Ewy Krauze, czyli założycielki biblioteki, co symbolicznie zamknęło historię jej powrotu na ulicę, na której rozpoczęła działalność – przy al. Kasztanów 12. W 2001 roku filia otrzymała imię Danuty Orłowskiej, długoletniej kierowniczki, a od 2008 roku jej działalnością zarządza Grażyna Baniewicz-Orłowska, synowa Danuty. Po rozbudowie szkoły w 2017 roku księgozbiór został przeniesiony do nowoczesnych pomieszczeń w nowym skrzydle.
Filia w Jazgarzewie Biblioteka została założona w 1949 roku jako Gromadzka Biblioteka Publiczna w Gołkowie przy ul. Głównej 3. Po trzech latach przeszła pod nadzór biblioteki powiatowej w Piasecznie, a następnie stała się jej pełnoprawną filią. W 1958 roku przeniesiono ją do Jazgarzewa, do budynku Gromadzkiej Rady Narodowej, w którym działała do 1969 roku. Następnie wróciła do Gołkowa, zajmując lokal przy ul. Łąkowej 4. W 1964 roku utworzono pięć punktów bibliotecznych w pobliskich miejscowościach: w Pęcherach, Grochowej, Bogatkach, Łbiskach i Bobrowcu.
Po zmianie siedziby biblioteka zmagała się z trudnymi warunkami – lokal był za mały i nieogrzewany. Na początku lat 90. XX wieku przeniesiono ją do budynku Ochotniczej Straży Pożarnej przy ul. Głównej w Jazgarzewie. Nowa lokalizacja umożliwiła organizację wystaw malarstwa oraz pokazów filmowych, które cieszyły się dużą popularnością. Obecnie biblioteka jest po gruntownym remoncie, wyposażona w nowe regały i sprzęt multimedialny, a jej księgozbiór liczy ponad 10 000 woluminów.
Filia w Głoskowie Biblioteka w Głoskowie powstała w 1953 roku i początkowo mieściła się przy ul. Kolejowej. W kolejnych dekadach wielokrotnie zmieniała siedzibę, funkcjonując zarówno w domach prywatnych należących do jej kierowniczek (ul. Parkowa, ul. Ogrodowa, ul. Topolowa, ul. Millenium), jak i placówkach oświatowych (szkoła podstawowa, przedszkole) oraz budynkach samorządowych (Gminna Spółdzielnia). Od 2009 roku znajduje się w Głoskowie-Letnisku, przy ul. Ogrodowej 9A (wcześniej ul. Parkowa 8), a jej księgozbiór obejmuje ponad 11 000 woluminów
Filia w Złotokłosie Historia biblioteki w Złotokłosie sięga 1951 roku, kiedy Jan Piwowarczyk, skarbnik miejscowej OSP, wraz z żoną Zofią rozpoczął wypożyczanie książek ze swojej prywatnej kolekcji. Z czasem, widząc rosnące zainteresowanie, zorganizował punkt biblioteczny w porozumieniu z Powiatową Biblioteką w Grójcu. Początkowo znajdował się on w mieszkaniu komendanta OSP Jana Kowalewskiego, a następnie na werandzie państwa Wierzbickich. Kolejna przeprowadzka, wymuszona przez zimowe warunki, zapewniła lokal o powierzchni 20 m² dzięki uprzejmości pana Broszkowskiego.
W 1955 roku punkt biblioteczny został przekształcony w Bibliotekę Gromadzką Rady Narodowej, zarządzaną przez Zofię Piwowarczyk. Przez lata jej działalności utworzono również punkty biblioteczne w Szczakach, Runowie, Henrykowie oraz Wólce Prackiej.
W latach 1967-1977 biblioteką w Złotokłosie kierowała Maryla Strzelecka. Była inicjatorką założenia kroniki bibliotecznej oraz współpracy z lokalnymi organizacjami i instytucjami (szkołą, drużyną harcerską, Związkiem Młodzieży Wiejskiej), prowadziła lekcje biblioteczne, poranki bajek w szkołach, kiermasze i loterie. W 1969 roku placówka przeniosła się do dwóch pomieszczeń przy ul. Dworcowej 11.
Od 1977 do 1981 roku biblioteka była zamknięta z powodu braku lokalu. W 1981 roku wznowiła działalność w poczekalni stacji PKP Złotokłos, a w późniejszych latach jej księgozbiór tymczasowo przeniesiono na ul. Poznańską 1 do prywatnego mieszkania kierowniczki biblioteki Elżbiety Wojdak. Od października 1990 roku biblioteka znowu funkcjonuje w budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w Złotokłosie (ul. 3-go Maja 30).
Filia w Zalesiu Górnym Pierwsza wypożyczalnia w Zalesiu Górnym powstała w okresie okupacji podczas II wojny światowej z inicjatywy Zarządu Budowy Kościoła. Mieściła się w budynku „Zalesianka”, jednym z najstarszych obiektów w miejscowości. Po zakończeniu wojny obiekt ten został przeznaczony na szkołę podstawową, a z inicjatywy jej kierowniczki, Kamili Gruszczyńskiej, utworzono przy niej punkt biblioteczny. Początkowy księgozbiór obejmował 278 woluminów, udostępnionych przez biblioteki w Jazgarzewie i Piasecznie, a mieszkańcy przekazali dodatkowe 108 książek.