Brutus – marmurowe popiersie wykonane przez Michała Anioła. Znajduje się w zbiorach Palazzo del Bargello we Florencji.
Popiersie mierzy 74 cm wysokości. Data powstania rzeźby jest przedmiotem sporów, w źródłach pojawia się lata: 1538, ok. 1540 oraz 1546–1550. Ukazuje ono Brutusa, mordercę Gajusza Juliusza Cezara. Mężczyzna ma szlachetne rysy, ma krótko przystrzyżone włosy, jego twarz wyraża targające nim emocje. Głowa jest gwałtownie obrócona. Dzieło nie zostało dopracowane. Niedokończone zostały partie fryzury, a cała rzeźba nie została wypolerowana. Draperię szaty stworzył . Po lewej stronie nosa dostrzegalna jest zmarszczka, przypominająca bliznę, którą mógł stworzyć Calcagni.
Zleceniodawcą dzieła był Donato Giannotti, który według jednej z relacji miał bronić pamięci Brutusa. Rzeźba miała być podarowana arcybiskupowi Florencji i przeciwnikowi Medyceuszy Nicolò Ridolfiemu. Jedna z anegdot podaje, że rzeźbiarz nie ukończył rzeźby po uświadomieniu sobie potworności czynu Brutusa. Potwierdzeniem anegdoty ma być przytwierdzona do cokołu tabliczka z mosiądzu z tekstem: Rzeźbiarz, wykuwając w marmurze podobiznę Brutusa, pamięta o jego zbrodni i rezygnuje. Autorstwo tabliczki przypisuje się Pietrowi Bembowi. Historyk sztuki Luba Ristujczina odrzuciła pogląd o umieszczeniu tabliczki tuż po porzuceniu prac przez Michała Anioła. Jej zdaniem napis dodano na życzenie późniejszego właściciela.
Tożsamość wyrzeźbionej postaci stanowi przedmiot sporów. W literaturze naukowej pojawiają się również informacje, że popiersie upamiętnia Aleksandra Medyceusza, zamordowanego przez swojego kuzyna , który swój czyn usprawiedliwiał troską o ocalenie Republiki Florenckiej.
Przypisy
Kategoria:Popiersia Kategoria:Rzeźby Michała Anioła Kategoria:Rzeźby renesansowe Kategoria:Rzeźby z XVI wieku