Nils Peter Angelin (ur. 23 lipca 1805 w Lund, zm. 13 lutego 1876 w Sztokholmie) – paleontolog szwedzki.
Biografia Angelin uczył się najpierw w w Lund. Potem studiował na Uniwersytecie w Lund, a także w Kopenhadze, Sztokholmie i Uppsali. Wśród współczesnych miał opinię ekscentryka, ponieważ studiował przez 72 semestry (36 lat), nie przystępując do egzaminów, był bowiem bardziej zainteresowany badaniami terenowymi. Uczęszczał na wykłady Eliasa Friesa z botaniki, z historii naturalnej, ale także z teologii i Johana Holmbergssona z prawa. Utrzymywał się z dawania prywatnych lekcji nauk przyrodniczych, handlu końmi, używanymi książkami i skamieniałościami. 5 lutego 1857 Uniwersytet Wrocławski nadał mu doktorat honoris causa na podstawie publikacji, w których opisał nowe gatunki trylobitów. W tym samym roku został docentem na Uniwersytecie w Lund. Od 1864 był kustoszem z tytułem profesora w Muzeum Historii Naturalnej w Sztokholmie, gdzie wtedy utworzono osobny dział paleontologiczny. Bogate zbiory Angelina zakupiło państwo szwedzkie.
Po śmierci Angelina wydaniem jego dzieł, pozostających jeszcze w rękopisie, zajął się następca w sztokholmskim muzeum .
Osiągnięcia naukowe
Znaczenie w historii nauki mały|Ordowicki trylobit Cyrtometopus sembnitzkii, przedstawiciel rodzaju opisanego przez Angelina Zajmował się przede wszystkim trylobitami. Opisał liczne nowe taksony, na przykład rodziny Conocoryphidae Angelin, 1854, Encrinuridae Angelin, 1854 i Aulacopleuridae Angelin, 1854, rodzaje Cyrtometopus Angelin, 1854 i Solenopleura Angelin, 1854 oraz wiele gatunków, na przykład Paradoxides forchhammeri Angelin, 1851, którego pojawienie się wyznacza górną część kambru środkowego. Na podstawie trylobitów jako skamieniałości przewodnich dokonał pierwszego rozpoziomowania stratygraficznego paleozoiku Szwecji. Wyróżnił osiem interwałów stratygraficznych (łac. regio), które obejmowały skały od kambru po sylur: Regio I – Fucoidarum; Regio II – Olenorum; Regio III – Conocorypharum; Regio IV – Ceratopygarum; Regio V – Asaphorum; Regio VI – Trinucleorum; Regio VII – Harparum; Regio VIII – Cryptonymorum (Encrinurorum).
Jako pierwszy paleontolog zajął się skolekodontami (elementami aparatów szczękowych kopalnych wieloszczetów). Odkrył również, że Beyrichiida są małżoraczkami (poprzednio uważano je za drobne trylobity) i zauważył u nich występowanie dymorfizmu płciowego. Sporządził także mapę geologiczną Skanii.mały|Ordowicki trylobit Subasaphus platyurus (Angelin, 1854)
Wybrane publikacje
Palaeontologia Svecica. Pars I: Iconographia crustaceorum formationis transitionis (1851) Palaeontologia Scandinavica. Pars I: Crustacea formationis transitionis. Fasc. II (1854) Geologisk öfversigts-karta öfver Skåne (mapa 1859, tekst objaśniający z przedmową 1877) Palaeontologia Scandinavica. Cura et auspiciis Academiae Regiae Scientiarum Suecanae, additamentis instructa, post mortem auctoris iterum emissa. Pars prima: Crustacea formationis transitionis. Fasc. I–II (1878, wydanie poprawione przez G. Lindströma) Iconographia Crinoideorum in stratis Sueciae Siluricis fossilium (1878) Fragmenta silurica e dono Caroli Henrici Wegelin (1880)
Upamiętnienie mały|Medal pamiątkowy wybity na cześć Angelina w 1920 W 1920 Królewska Szwedzka Akademia Nauk wybiła na jego cześć medal z łacińskim napisem Arcana marium priscorum detexit, czyli « Odkrył sekrety dawnych mórz ».
Nazwiskiem Angelina nazwano szczyt górski Angelinberget, położony w południowo-zachodniej części Ziemi Północno-Wschodniej.
Na jego cześć nazwano liczne taksony, między innymi rodzaj głowonogów ordowickich Angelinoceras Hyatt, 1894, rodzaj grzybów (z rzędu Rhytismatales) Angelina Fr., gatunek współczesnego wieloszczeta Rhynchonereella angelini Kinberg, 1866, gatunek sylurskich skolekodontów Mochtyella angelini Mierzejewski, 1978 oraz gatunek środkowoordowickiego trylobita Asaphus angelini Stein & Bergström, 2010.
Przypisy
Kategoria:Urodzeni w 1805 Kategoria:Zmarli w 1876 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu w Lund Kategoria:Doktorzy honoris causa Uniwersytetu Wrocławskiego Kategoria:Szwedzcy paleontolodzy Kategoria:Osoby upamiętnione nazwami taksonów biologicznych