U-205 – niemiecki okręt podwodny typu VIIC z okresu II wojny światowej.

Wyporność U-Boota wynosiła 769 ton w położeniu nawodnym i 871 ton pod wodą, a jego główną bronią było 14 torped o kalibrze 533 mm, wystrzeliwanych z pięciu wewnętrznych wyrzutni. Jednostka rozwijała na powierzchni maksymalną prędkość 17,7 węzła, jej zasięg przy prędkości 10 węzłów wynosił 8500 Mm.

Okręt został zwodowany 20 marca 1941 roku w stoczni Friedrich Krupp Germaniawerft w Kilonii, a 3 maja 1941 roku wcielono go do służby w Kriegsmarine. Pływając w składzie i U-205 odbył 11 patroli bojowych, podczas których zatopił brytyjski krążownik lekki o wyporności 5450 ton. U-Boot zatonął 17 lutego 1943 roku nieopodal Ras al-Hilal podczas holowania, po wcześniejszym ciężkim uszkodzeniu bombami głębinowymi przez brytyjski niszczyciel i południowoafrykański samolot.

Projekt i budowa

Jednostki typu VIIC były kolejnym ewolucyjnym ulepszeniem najliczniej budowanych w Niemczech okrętów typu VII. Poprzednik – typ VIIB – miał niewystarczający zasięg i za mało miejsca pod pokładem, by można było zainstalować sonar. Opracowany w 1938 roku projekt nowego okrętu różnił się od poprzedniej wersji m.in. zwiększoną grubością blach kadłuba sztywnego (z 16 do 18,5 mm, co zwiększyło maksymalną głębokość zanurzenia z 200 metrów do 250–280 metrów), przedłużeniem kadłuba o 60 cm i kiosku o 30 cm oraz powiększeniem zbiorników paliwa o 5,4 m³, co poprawiło zasięg. Powiększone rozmiary pozwoliły na instalację aktywnego sonaru , który uzupełniał pasywny Gruppenhorchgerät (GHG). Do zakończenia wojny do służby weszło 568 okrętów typu VIIC.

U-205 zamówiono 16 października 1939 roku. Został zbudowany w stoczni Friedrich Krupp Germaniawerft w Kilonii jako jeden z 58 okrętów typu VIIC zamówionych w tej wytwórni. U-205 otrzymał numer stoczniowy 634 (Werk 634). Stępkę okrętu położono 19 czerwca 1940 roku, a zwodowany został 20 marca 1941 roku.

Dane taktyczno-techniczne thumb|left|Wnętrze przedziału silników wysokoprężnych U-205 był średniej wielkości okrętem podwodnym o konstrukcji dwukadłubowej. Długość całkowita wynosiła 67,1 metra, szerokość 6,2 metra i zanurzenie 4,74 metra. Wysokość (od stępki do szczytu kiosku) wynosiła 9,6 metra. Wykonany ze stali pancernej CM 351 o grubości 18,5 mm kadłub sztywny miał 50,5 metra długości i 4,7 metra szerokości. Podzielony był grodziami na sześć przedziałów wodoszczelnych: (od dziobu): I – przedział torpedowy ze sterami głębokości oraz GHG, II – przedział akumulatorów wraz z pomieszczeniami załogi, magazynem amunicji i toaletą, III – centrala z pomieszczeniem wielofunkcyjnym (mieszczącym drugą baterię akumulatorów, pomieszczenia załogi i kambuz), IV – przedział silników spalinowych, V – przedział silników elektrycznych, VI – rufowy przedział torpedowy ze sterami kierunku i głębokości. Kadłub ciśnieniowy otoczony był kadłubem lekkim wykonanym z blach o grubości 4–8 mm. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 769 ton, a w zanurzeniu 871 ton.

Okręt napędzany był na powierzchni przez dwa 6-cylindrowe, czterosuwowe silniki wysokoprężne Krupp-Germaniawerft F46 z doładowaniem o łącznej mocy 3200 KM przy 470-490 obr./min, a pod wodą poruszał się dzięki dwóm silnikom elektrycznym prądu stałego AEG GU 460/8-276 o łącznej mocy 560 kW (750 KM) przy 295 obr./min. Dwa wały napędowe obracały dwie śruby, zapewniając maksymalną prędkość 17,7 węzła na powierzchni i 7,6 węzła w zanurzeniu. Zasięg wynosił 8500 Mm przy prędkości 10 węzłów w położeniu nawodnym (3250 Mm przy prędkości maksymalnej) oraz 80 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą (130 Mm przy 2 węzłach). Zbiorniki mieściły 113,47 tony paliwa, a energia elektryczna magazynowana była w dwóch bateriach akumulatorów AFA 33 MAL 800 W po 62 ogniwa każda, o łącznej pojemności 9160 Ah, masie 62 tony i czasie rozładowania 20 godzin. Dopuszczalna głębokość zanurzenia okrętu wynosiła 100 metrów, a głębokość zgniecenia 250–280 metrów.

Okręt wyposażony był w pięć wyrzutni torped o kalibrze 533 mm (cztery na dziobie i jedną rufową), z łącznym zapasem 14 torped (wymiennie okręt mógł przenosić 26 min typu TMA lub 39 min typu TMB). Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło umieszczone przed kioskiem działo pokładowe kalibru 88 mm SK C/35 L/45, z zapasem amunicji wynoszącym 220–250 naboi oraz pojedyncze działko przeciwlotnicze kalibru 20 mm C/38 L/65. Jednostka wyposażona też była w pasywny sonar GHG i aktywny , a do obserwacji służyły dwa peryskopy Zeissa: bojowy i nocny.

Załoga okrętu składała się z czterech oficerów oraz 40 podoficerów i marynarzy.

Służba U-205 został wcielony do służby w Kriegsmarine 3 maja 1941 roku. Dowództwo okrętu objął kpt. mar. (niem. Kapitänleutnant) . U-Boot otrzymał numer poczty polowej M 38 350. Do 1 lipca załoga jednostki przechodziła szkolenie w składzie , operując z Kilonii.

Pierwszy rejs bojowy 24 lipca 1941 roku U-205 wyszedł z Trondheim, udając się na swój pierwszy wojenny patrol na Ocean Atlantycki. Po trwającym 31 dni bezowocnym rejsie okręt 23 sierpnia dopłynął do bazy w Lorient.

Drugi rejs bojowy 23 września U-Boot wyszedł z Lorient na drugi patrol, udając się na wody północnego Atlantyku. 26 września podczas śledzenia konwoju okręt został zaatakowany przez samolot „z amerykańskimi oznaczeniami”, w wyniku czego doznał uszkodzeń i został zmuszony do powrotu do bazy. 30 września na pokładzie jednostki samobójstwo popełnił chorąży marynarki (niem. Fähnrich zur See) Fritz Säger. 2 października po 10 dniach spędzonych w morzu U-205 powrócił do Lorient.

Trzeci rejs bojowy 1 listopada U-205 został przyporządkowany do . 3 listopada okręt wyszedł z Lorient z zadaniem przedarcia się na Morze Śródziemne, w celu przerwania brytyjskich dostaw dla oblężonego przez Afrika Korps Tobruku. W dniach 5–18 listopada U-Boot wchodził w skład wilczego stada . W nocy z 11 na 12 listopada U-205 wraz z U-81 pomyślnie sforsowały Cieśninę Gibraltarską. Rankiem 13 listopada U-205 wystrzelił trzy torpedy w kierunku powracającego do Gibraltaru brytyjskiego lotniskowca HMS „Ark Royal”, jednak nie uzyskał trafienia. Wieczorem 28 listopada U-Boot natknął się na brytyjski okręt podwodny, jednak żadna z jednostek nie zdołała wykonać ataku. 10 grudnia po trwającym 38 dni rejsie U-205 dopłynął do włoskiej bazy w La Spezii.

Czwarty rejs bojowy 5 stycznia 1942 roku okręt wyszedł z La Spezii na swój czwarty wojenny patrol, udając się na wody wschodniej części Morza Śródziemnego. Jednostka powróciła do bazy 10 lutego, spędzając w morzu 37 dni.

Piąty rejs bojowy 17 marca U-Boot wyszedł z La Spezii na piąty patrol, kierując się w stronę wybrzeży Egiptu. Po trwającym 21 dni bezowocnym rejsie okręt 6 kwietnia powrócił do bazy w La Spezii.

Szósty rejs bojowy 6 maja okręt wyszedł z bazy w La Spezii na swój szósty wojenny patrol, udając się ponownie w kierunku wybrzeży Egiptu. Po 34 dniach spędzonych w morzu U-Boot 8 czerwca zawinął do portu w Salaminie.

Siódmy rejs bojowy Po zaledwie trzydniowym postoju U-205 11 czerwca opuścił Salaminę, wychodząc na siódmy patrol na wody w pobliżu wybrzeży Egiptu. 15 czerwca o godzinie 23:20 U-Boot dostrzegł na północ od Sollum zespół alianckich okrętów, który składał się z krążownika lekkiego (5450 ton) i eskortujących go niszczycieli , i . Brytyjskie okręty uczestniczyły w poprzednich dniach w operacji Vigorous i wracały do Aleksandrii z powodu wyczerpania zapasu amunicji przez krążownik. Dowódca U-205 wystrzelił o godzinie 23:38 i 23:40 po jednej torpedzie G7e w kierunku dwóch niszczycieli, lecz obie chybiły. Już 16 czerwca o godzinie 00:19 U-Boot oddał liczącą trzy torpedy salwę w kierunku większego celu, trafiając HMS „Hermione” w prawą burtę. Okręt nabrał 22-stopniowego przechyłu, po czym położył się na burcie i zatonął po 21 minutach od ataku na pozycji . Z jego liczącej 586 osób załogi zginęło ośmiu oficerów i 80 marynarzy, a pozostałych 498 rozbitków wyłowiły okręty eskorty. 23 czerwca po trwającym 13 dni rejsie U-205 dopłynął do La Spezii.

Ósmy rejs bojowy 3 sierpnia okręt wyszedł w morze na swój ósmy wojenny patrol, udając się ku wybrzeżom Algierii. 14 sierpnia o godzinie 18:20 w odległości około 20 Mm na północny zachód od wysp w Tunezji załoga U-205 uratowała płynących na pontonach pięciu włoskich lotników z bombowca torpedowego Savoia-Marchetti SM.79 ze 109. Gruppo, który został zestrzelony po południu 12 sierpnia przez dwa myśliwce Fleet Air Arm podczas ataku na konwój płynący na Maltę w ramach operacji Pedestal. Nazajutrz o godzinie 17:00 w odległości około 40 Mm na północny zachód od Bône U-Boot podjął z wody kolejnych pięciu rannych włoskich lotników, prawdopodobnie z załogi samolotu rozpoznawczego CANT Z.1007 z 51. Gruppo, który wieczorem 11 sierpnia został zestrzelony w walce powietrznej z myśliwcami FAA podczas śledzenia konwoju Pedestal na Maltę. Następnie okręt udał się na wody wschodniej części Morza Śródziemnego. 12 września po 41 dniach spędzonych w morzu U-205 zawinął do portu w Poli.

Dziewiąty rejs bojowy 19 października 1942 roku nowym dowódcą U-Boota został mianowany por. mar. (niem. Oberleutnant zur See) , dowodzący wcześniej U-97. Następnego dnia U-205 wyszedł na dziewiąty patrol bojowy, udając się początkowo w stronę Egiptu. 8 listopada, w obliczu desantu aliantów w Afryce Północnej okręt otrzymał rozkaz natychmiastowego udania się pod Bougie. Ponieważ alianci wylądowali pod Algierem i Oranem, 9 listopada U-205 został skierowany pod to pierwsze miasto, wchodząc w skład grupy „Hai” (wraz z U-77, U-331, , i ). 11 listopada okręt wystrzelił torpedy w kierunku alianckich transportowców, jednak żadna z nich nie była celna. Po trwającym 31 dni pobycie w morzu okręt 19 listopada dopłynął do bazy w La Spezii, z której wyszedł już nazajutrz i po pięciodniowym rejsie powrócił 24 listopada do Poli.

Dziesiąty rejs bojowy Na swój dziesiąty wojenny patrol U-205 wyszedł z Poli 12 stycznia 1943 roku, kierując się pod Bengazi. Po 15-dniowym rejsie okręt zawinął 26 stycznia do portu w Salaminie.

Jedenasty rejs bojowy i utrata okrętu 2 lutego U-Boot wyszedł z Salaminy na jedenasty patrol, kierując się w stronę wybrzeży Libii. Okręt zmuszony był do powrotu do bazy po ośmiu dniach, docierając do Salaminy 9 lutego; po dwudniowym postoju 11 lutego U-205 ponownie wyszedł w morze, udając się na południe.

17 lutego 1943 roku na północny zachód od Derny okręt podwodny został zaatakowany bombami głębinowymi przez brytyjski niszczyciel i południowoafrykański samolot Bristol Bisley z (na pozycji ). U-Boot został ciężko uszkodzony i zmuszony do wynurzenia, po czym załoga zaczęła opuszczać okręt, ostrzeliwana przez niszczyciel. Na pokład U-205 wkroczył dwuosobowy oddział abordażowy, któremu udało się pozyskać wartościowe dla wywiadu książki i dokumenty. Okręt został wzięty na hol przez brytyjską korwetę , jednak ostatecznie zatonął nieopodal Ras al-Hilal na pozycji na głębokości 27 metrów. W wyniku ataku z liczącej w tym rejsie 50 osób załogi U-Boota zginęło ośmiu, a 42 rozbitków zostało uratowanych.

Podsumowanie działalności bojowej U-205 odbył 11 patroli bojowych, spędzając w morzu 286 dni. W ich trakcie zatopił brytyjski krążownik lekki o wyporności 5450 ton, na którego pokładzie zginęło 88 osób.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Niemieckie okręty podwodne typu VII zatopione podczas II wojny światowej Kategoria:Okręty podwodne typu VIIC Kategoria:Okręty zbudowane we Friedrich Krupp Germaniawerft Kategoria:Statki i okręty zatopione na Morzu Śródziemnym