Wielka Synagoga w Edirne () – synagoga tradycji ortodoksyjnej znajdująca się w mieście Edirne (Adrianopol) w północno-zachodniej Turcji, wzniesiona w stylu neomauretańskim w latach 1906–1909, opuszczona w 1983 roku, a następnie odrestaurowana w latach 2010–2015.
Historia thumb|left|Synagoga przed renowacją (2008) Żydzi sefardyjscy wygnani z Hiszpanii w XV wieku schronienia szukali w różnych miejscach Europy, również w Imperium Osmańskim. Na początku XX wieku liczba Żydów zamieszkujących Adrianopol (obecnie Edirne) sięgała 20 tys. Zakładali oni swoje gminy obejmujące konkretne dzielnice; w każdej znajdowała się synagoga. W 1903 roku wielki pożar () miasta zniszczył ponad 1500 domów, w tym również miejscowe bożnice, zaistniała więc konieczność budowy nowych miejsc kultu.
Po uzyskaniu zgody osmańskiego rządu oraz sułtana Abdülhamida II 6 stycznia 1906 roku w miejscu zniszczonych synagog Mayor i Pulya w dzielnicy rozpoczęto budowę nowego, kamiennego domu modlitwy – Wielkiej Synagogi ( – Kal Kadosz ha-Gadol). Budynek w stylu neomauretańskim, inspirowany synagogą Tempelgasse w Wiedniu, zaprojektował francuski architekt France Depré, a koszt jej budowy wyniósł 1200 złotych monet. Składający się z trzech budynków obiekt o łącznej powierzchni 2746 m² oddano do użytku w kwietniu 1909 roku, w przeddzień święta Pesach. Synagoga mogła pomieścić do 1200 wiernych i była uznawana za największą na Bałkanach i trzecią co do wielkości w Europie.
thumb|left|Wnętrze wyremontowanej synagogi (2023) Ostatnie nabożeństwo w synagodze zostało odprawione w 1969 roku, a w 1983 roku została opuszczona. Większość społeczności żydowskiej opuściła miasto, a miejscowa gmina wyznaniowa została rozwiązana. Popadający w ruinę budynek przejęła w 1995 roku Generalna Dyrekcja Fundacji ().
W 2010 roku rozpoczęto prace konserwatorskie mające na celu odbudowę zrujnowanej synagogi. W ramach wartej 5,75 mln lirów (ok. 2,5 mln dolarów) inwestycji zabezpieczono fundamenty, odbudowano zawalony dach i ściany oraz odtworzono kopuły synagogi. Wewnątrz zrekonstruowano pierwotne wzory i kolory podłóg, a na ścianach hebrajskie inskrypcje pochodzące z Tory.
Znajdujący się przy ulicy Maarif obiekt został ponownie oddany do użytku 26 marca 2015 roku. W uroczystym otwarciu udział wzięli wysocy rangą urzędnicy rządowi z wicepremierem Bülentem Arınçem na czele, burmistrz Edirne , patriarcha Konstantynopola Bartłomiej I i inni międzynarodowi dygnitarze oraz ponad 500 przedstawicieli tureckiej społeczności żydowskiej. Zdaniem władz Turcji, ponowne otwarcie Wielkiej Synagogi w Edirne ma stanowić „symbol tolerancji wobec społeczności żydowskiej” w tym kraju.
Galeria
Przypisy
Kategoria:Obiekty sakralne w Edirne Kategoria:Synagogi w Turcji