Leon Szykier (ur. 15 lipca 1894 w Łodzi, zm. 18 maja 1972) – polski lekarz pochodzenia żydowskiego, podczas II wojny światowej członek Judenratu w getcie łódzkim i zastępca Chaima Rumkowskiego.
Życiorys Był synem łódzkiego społecznika Ezry Szykiera. Studiował medycynę na Uniwersytecie Warszawskim, a później w Pradze i w Bratysławie, gdzie studia ukończył w 1920 roku. Następnie uzyskał nostryfikację w Warszawie. Następnie pracował jako lekarz w łódzkim pogotowiu, w szpitalu miejskim w Radogoszczu oraz w ubezpieczalniach społecznych w Łodzi i Pabianicach. W 1920 roku wziął ślub z Sonią Eugenią Poswolską, para miała syna, Edwarda (ur. 1922). Przed wojną mieszkał przy ulicy Piotrkowskiej 275 w Łodzi.
Po wybuchu II wojny światowej, w październiku 1939 roku, objął funkcję naczelnego lekarza szpitala żydowskiego „Linas Hacedek”. W lutym 1940 roku wszedł w skład drugiej Rady Starszych w Łodzi, miesiąc wcześniej objął funkcję kierownika Wydziału Zdrowia Judenratu. Twierdził później, że do wejścia w skład rady został zmuszony przez Gestapo. Po utworzeniu getta z rodziną i polską służącą mieszkał przy ulicy Zgierskiej 11.
W listopadzie 1940 roku wszedł w skład utworzonej w getcie Naczelnej Izby Kontroli. 17 stycznia 1941 roku objął funkcję zastępcy Przełożonego Starszeństwa Żydów w Łodzi Chaima Rumkowskiego, w lutym 1941 roku wszedł w skład nowo utworzonej Komisji Doradczej. W lutym 1941 roku w imieniu Rumkowskiego udał się do getta warszawskiego w celu sprowadzenia do Łodzi lekarzy, w tym samym miesiącu został przez niego wyróżniony dyplomem uznania.
W kwietniu 1941 roku popadł jednak w konflikt z Rumkowskim i został pozbawiony wszystkich stanowisk. Na stanowisku kierownika Wydziału Zdrowia zastąpił go dr Wiktor Miller, a nowymi zastępcami Rumkowskiego zostali we wrześniu tego samego roku Leon Rozenblat i Aron Jakubowicz. Prawdopodobnie spowodowane było to „dyktatorskimi zapędami” Szykiera w Wydziale Zdrowia i zatargiem z jego kierownikiem administracyjnym, Józefem Rumkowskim, bratem Przełożonego Starszeństwa Żydów.
Następnie Szykier pracował jako lekarz w Wydziale Zdrowia, pełniąc m.in. funkcję ordynatora szpitala przy ulicy Łagiewnickiej 34/36. Po likwidacji getta łódzkiego, w październiku 1944 roku został deportowany do obozu Sachsenhausen, skąd został uwolniony w kwietniu 1945 roku. Jego żona podczas wojny przebywała w obozie Ravensbrück; syn zginął, ukrywając się na terenie dawnego getta po jego likwidacji.
Po wojnie powrócił do Łodzi, podjął pracę w służbie zdrowia, m.in. jako ordynator szpitala im. Biegańskiego. Współpracował z Centralną Żydowską Komisją Historyczną, biorąc udział w opracowaniu i wydawaniu źródeł do historii łódzkiego getta, złożył także przed Klarą Mirską relację na temat funkcjonowania getta i Judenratu, w której obwiniał Rumkowskiego, zarzucając mu izolowanie getta, obsadzenie urzędów kryminalistami oraz związek z aresztowaniem członków pierwszej Rady Starszych w listopadzie 1939 roku. W 1946 roku brał udział w reaktywacji Towarzystwa Ochrony Zdrowia Ludności Żydowskiej w Polsce, zostając członkiem jego Zarządu Głównego. W 1947 roku zeznawał jako świadek podczas procesu Hansa Biebowa. Od połowy 1948 roku pracował jako ordynator oddziału chorób wewnętrznych w szpitalu TOZ im. Dawida Guzika w Wałbrzychu. W 1951 roku zmarła jego żona.
W 1949 roku został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi, w 1952 roku odznaką „Za wzorową pracę w służbie zdrowia”, a w 1955 roku Medalem 10-lecia Polski Ludowej. W 1964 roku otrzymał Odznakę Honorową Miasta Łodzi.
Zmarł w 1972 roku. Został pochowany na Cmentarzu Komunalnym Doły w Łodzi (kwatera VIII, rząd 26, grób 11).
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Polscy lekarze Kategoria:Żydowscy lekarze Kategoria:Członkowie Judenratów Kategoria:Mieszkańcy getta łódzkiego Kategoria:Więźniowie KL Sachsenhausen Kategoria:Polscy działacze społeczności żydowskiej Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Za wzorową pracę w służbie zdrowia” Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Honorową Odznaką Miasta Łodzi Kategoria:Pochowani na cmentarzu Doły w Łodzi Kategoria:Działacze Centralnej Żydowskiej Komisji Historycznej Kategoria:Ludzie związani z Wałbrzychem Kategoria:Ludzie związani z Pabianicami Kategoria:Ludzie związani z Warszawą Kategoria:Ludzie związani z Bratysławą Kategoria:Ludzie związani z Pragą Kategoria:Urodzeni w 1894 Kategoria:Zmarli w 1972 Kategoria:Polscy Żydzi ocalali z Zagłady