Chorągiew pancerna koronna Seweryna Kalińskiego – oddział koronnej jazdy pancernej autoramentu narodowego wojska I Rzeczypospolitej połowy XVII wieku (okresu powstania Chmielnickiego, wojny polsko-rosyjskiej 1654–1667 i II wojny północnej).
Charakterystyka Chorągiew pancerna (kozacka) była jednostką organizacyjną i taktyczną liczącą około 100–150 koni. Należała do wojsk autoramentu narodowego. Zaciągano ją według systemu pocztów towarzyskich. Składała się z zazwyczaj dwukonnych pocztów: rotmistrza, porucznika, chorążego i pocztów towarzyszy. Podział stawek żołdu w oddziale był następujący: 5 stawek brał rotmistrz, 2 stawki porucznik, 2 kolejne stawki chorąży, a pozostałe stawki żołdu przyznane w kompucie dzielono pomiędzy poczty towarzyskie.
W XVII wieku wojska Rzeczypospolitej prowadziły działania wojenne na kilku frontach. Walczyły z wojskami szwedzkimi, powstańcami Chmielnickiego, Carstwem Moskiewskim, Tatarami Chanatu Krymskiego i Imperium Osmańskim.
W latach 40. XVII wieku armia koronna była stosunkowo nieliczna. Etat wojska kwarcianego w latach 1647−1648 obejmował 4036 koni i porcji. Komput zawierał między innymi 22 chorągwie kozackie (pancerne). Wszystkie one rozmieszczone były na Ukrainie i brały udział w walkach z powstańcami Chmielnickiego. Chorągiew kozacka rotmistrza JKM liczyła w trzecim kwartale 1647 roku 50 koni.
W maju 1648 chorągiew Seweryna Kalińskiego znajdowała się w obozie hetmanów koronnych pod Korsuniem. Ne wzięła jednak udziału w bitwie. W tym czasie realizowała podjazd i strzegła szlaków tatarskich.
Wieści o klęskach w bitwach nad Żółtymi Wodami i pod Korsuniem wywarły ogromne wrażenie na szlachcie. Sejmiki wojewódzkie zwołane przez Prymasa podjęły uchwały w sprawie nowych zaciągów i odbudowy armii koronnej.
Chorągiew, jako jedna z nielicznych, nie została rozbita przez oddziały Chmielnickiego. W 1649 posiadała etatowo 100 koni. W przeddzień bitwy pod Batohem w 1652 liczyła 154 konie.
W pierwszej połowie 1655 Rzeczpospolita przygotowywała się do odparcia szwedzkiej agresji. Sejmiki wojewódzkie, a także sejm nadzwyczajny uchwaliły podatki i nakazały zwiększenie liczebności sił zbrojnych. W drugim kwartale roku, w składzie komputu znajdowało się 86 chorągwi kozackich (pancernych) – w sumie 8039 koni. Jedną z nich była chorągiew Seweryna Kalińskiego licząca 150 koni.
W okresie potopu szwedzkiego (1655–1660) chorągiew Seweryna Kalińskiego przez dłuższy czas służyła pod rozkazami króla szwedzkiego Karola X Gustawa. Dlatego też „odsądzono” ją od wypłaty żołdu.
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Chorągwie pancerne koronne Kategoria:Chorągwie kozackie koronne Kategoria:Chorągwie autoramentu narodowego Kategoria:Jazda koronna w dobie powstania Chmielnickiego Kategoria:Kalińscy herbu Jelita Kategoria:Jazda koronna w dobie potopu szwedzkiego Kategoria:Jazda koronna w dobie wojny polsko-rosyjskiej (1654–1667) Kategoria:Oddziały polskie walczące w bitwie pod Batohem