alt=Juszkowski, Juśkowski, Юшковские, Юшковскiе|mały|Ślepowron, herb rodu Juszkowskich Juszkowscy herbu Ślepowron (również Iuszkowscy, Juśkowscy) – polski ród szlachecki pieczętujący się herbem Ślepowron, wywodzący się od Eliasza Juszkowskiego, który został nobilitowany w 1613 r. przez króla Zygmunta III Wazę za zasługi wojenne. W obrębie różnych gałęzi rodu Juszkowskich herb Ślepowron występował w odmiennych wariantach, różniących się szczegółami ikonograficznymi. Jest to zjawisko typowe dla rozrodzonych rodzin mazowieckich, w których lokalne linie tworzyły własne odmiany herbu, zachowując jego fundamentalną symbolikę, czarnego kruka, błękitne pole i związane z nim elementy klejnotu.
Wielu członków rodziny Juszkowskich mieszkających w rejonie Witebska oraz w innych obszarach szczególnie dotkniętych stalinowskimi represjami etnicznymi znalazło się wśród Polaków objętych Operacją Polską NKWD (1937–1938), podczas której władze sowieckie straciły około 111 000 osób na podstawie rozkazu nr 00485, często wyłącznie z powodu ich polskiej tożsamości.
Uznanie szlachectwa Obie gałęzie rodu Juszkowskich, zarówno ta związana z ziemią połocką, jak i ta wywodząca się z okolic Witebska, w różnych okresach stawały przed koniecznością ponownego potwierdzenia swojego statusu szlacheckiego. Odbywało się to odpowiednio w czwartym oraz siódmym pokoleniu rodu, kiedy przedstawiano wymagane dokumenty rodowe.
Postępowania te przeprowadzano przed zgromadzeniami szlachty poszczególnych guberni, zgodnie z zasadami obowiązującymi przy tworzeniu Herbownika Witebskiego Szlachectwa. Rejestry te obejmowały rodziny zobowiązane, po pierwszym rozbiorze Rzeczypospolitej, do udowodnienia swojego pochodzenia od dawnej szlachty, przedstawiając odpowiednie akta i świadectwa.
Ziemie rodowe Pierwsza linia rodu posiadała majątki na terenie dawnego województwa połockiego. Druga, odrębna gałąź władała posiadłością Dobryń w województwie witebskim, co potwierdzają akta sądowe z roku 1634.
Opis herbu W błękitnym polu widnieje srebrna podkowa skierowana barkami ku dołowi. Na jej szczycie umieszczony jest złoty krzyż, na którym siedzi czarny kruk trzymający w dziobie złoty pierścień. Tarczę przykrywa srebrny hełm ze złotymi elementami i koroną, nad którą powtarza się wizerunek kruka z pierścieniem.
Herb Ślepowron pojawia się wśród rodów szlacheckich dawnej ziemi połockiej i witebskiej, a jego obecność odnotowano również w Herbowniku Witebskiego Szlachectwa, opublikowanym w pierwszym tomie Heraldica. Zbiór historyczny (1900).
Dewiza herbu Ślepowron: „Kości spróchniałe, powstańcie z mogiły, Przywdziejcie ducha i ciało, i siły.”
Przypisy
Kategoria:Polskie rody szlacheckie