Niszczyciele rakietowe typu Atago – typ japońskich niszczycieli rakietowych z początku XXI wieku, obejmujący dwa okręty. Zostały zaprojektowane i zbudowane w Japonii jako rozwinięcie niszczycieli typu Kongō. Główny okręt „Atago” wszedł do służby w Japońskich Morskich Siłach Samoobrony w 2007 roku. Wyposażone są w zintegrowany system kierowania walką Aegis i stanowią odpowiednik amerykańskich niszczycieli typu Arleigh Burke, do których są podobne konstrukcyjnie.

Wyporność okrętów wynosi ponad 10 tysięcy ton, długość 165 metrów. Zasadnicze uzbrojenie stanowi 96 pionowych wyrzutni Mk 41 VLS dla rakiet przeciwlotniczych dalekiego zasięgu i rakiet antybalistycznych rodziny Standard lub rakietotorped, osiem wyrzutni rakiet przeciwokrętowych i działo uniwersalne kalibru 127 mm, uzupełniane przez uzbrojenie do samoobrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej, wyrzutnie torped przeciw okrętom podwodnym i jeden śmigłowiec. Napęd stanowią turbiny gazowe w układzie COGAG, pozwalające na osiąganie prędkości 30 węzłów.

Geneza i budowa Na przełomie lat 80/90. XX wieku Japonia rozpoczęła program budowy dla swoich Morskich Sił Samoobrony nowoczesnych niszczycieli rakietowych nowej generacji, ze zwiększonymi możliwościami obrony przeciwlotniczej i przeciwrakietowej, opartych na amerykańskim systemie kierowania walką Aegis. Powodem tego było potencjalne zagrożenie w postaci radzieckich ciężkich rakiet przeciwokrętowych, a następnie także zagrożenie ze strony rosnącej i dokonującej rozwoju technicznego marynarki chińskiej. USA zgodziły się na sprzedaż systemu AEGIS, na skutek czego zbudowano w Japonii w latach 90. we współpracy z amerykańskimi specjalistami cztery niszczyciele typu Kongō, wzorowane konstrukcyjnie na amerykańskich niszczycielach typu Arleigh Burke wyposażonych w ten sam system. Rozważano zamówienie dwóch dalszych okrętów, lecz z uwagi na wysoki koszt, nie zdecydowano się wówczas na to. Nowy impuls dla rozwoju japońskich niszczycieli dały prowadzone od 1998 roku w Korei Północnej próby rakiet balistycznych, zagrażających wyspom japońskim. Zdecydowano następnie w 2000 roku zbudować dwa kolejne okręty, jednak już według ulepszonego projektu, i w perspektywie dostosować niszczyciele z systemem Aegis do zwalczania pocisków balistycznych. Roboczo nowy typ był określany jako Kongō Kai (ulepszony).

Budowa dwóch niszczycieli rakietowych typu Atago została przewidziana w planie rozbudowy floty na lata 2001–2005 i ujęta w budżecie odpowiednio na 2002 i 2003 rok. Oba zbudowano w stoczni Mitsubishi w Nagasaki i wodowano w latach 2005 i 2006, a weszły do służby w 2007 i 2008 roku. Nadano im nazwy noszone poprzednio przez ciężkie krążowniki Cesarskiej Marynarki Japonii z okresu II wojny światowej. Koszt budowy jednego okrętu szacowano na 1,13 mld dolarów.

W stosunku do typu Kongō okręty wydłużono w części dziobowej o 4 metry, co pociągnęło wzrost wyporności, która przekroczyła 10 000 ton. Najistotniejszą zmianą stało się dodanie na rufie hangaru dla śmigłowca pokładowego, połączone ze zmianą aranżacji pionowych wyrzutni pocisków rakietowych. Okręty stały się dzięki temu odpowiednikiem amerykańskich niszczycieli typu Arleigh Burke serii Flight IIA, lecz w odróżnieniu od nich, hangar w typie Atago jest pojedynczy i umieszczony wyżej z uwagi na brak obniżenia pokładu rufowego, a nie podwójny. Z uwagi na wysokie położenie rufowych wyrzutni rakiet, wkomponowanych w bryłę hangaru, zmniejszono liczbę rufowych wyrzutni dla obniżenia środka ciężkości, powiększając za to blok rakiet w przedłużonej części dziobowej, przy czym ich ogólna liczba wzrosła z 90 do 96 (64 zamiast 29 w bloku dziobowym i 32 zamiast 61 w bloku rufowym)Liczba 96 wyrzutni rakiet jest taka sama, jak w niszczycielach typu Arleigh Burke, jednakże są one odwrotnie rozmieszczone (w Arleigh Burke 32 na dziobie i 64 na rufie) ().. Zmieniono też działo uniwersalne kalibru 127 mm włoskiej firmy OTO Melara na lżejsze amerykańskie Mk 45, w mniejszej wieży. Istotną widoczną zmianą było też zastąpienie kratownicowego masztu typu Kongō przez nowocześniejszy obudowany maszt, zbudowany z uwzględnieniem zasad stealth.

We wrześniu 2014 roku Japonia podpisała umowę z Lockheed Martin na modernizację obu okrętów typu Atago polegającą na dostosowaniu ich do 2017 roku do obrony antybalistycznej (system Aegis BMD)Według , system AEGIS BMD z pociskami SM-3 Block IIA okręty miały otrzymać dopiero podczas modernizacji rozpoczętej w 2014 roku i przewidywanej do zakończenia w 2017 roku. Podobnie podaje, że nie są prawdziwe informacje, że okręty weszły już do służby z systemem AEGIS BMD – jak twierdzi .. Następcami typu Atago stały się stanowiące ich dalsze rozwinięcie dwa niszczyciele typu Maya.

Z powodów politycznych okręty typu Atago, podobnie jak inne japońskie okręty, określane są formalnie jako eskortowce (goeikan), a poza Japonią jako niszczyciele, nosząc numery burtowe z odpowiadającym klasie niszczycieli rakietowych amerykańskim prefiksem DDG. Same numery malowane są na burtach bez prefiksu. Wyporność okrętów typu Atago jest większa niż amerykańskich niszczycieli typu Arleigh Burke i zbliżona do krążowników rakietowych typu Ticonderoga. Zdaniem niektórych autorów, okręty te odpowiadają w istocie w pełni klasie krążowników rakietowych. Oceniane są jako jedne z najlepszych okrętów świata, stanowiąc razem z pokrewnymi typami trzon morskiej obrony powietrznej marynarki Japonii.

+ Niszczyciele typu AtagoNr burtowy Nazwapołożenie stępki   wodowanie wejście do służbyDDG-177 5 kwietnia 2004 24 sierpnia 2005 15 marca 2007DDG-178 6 kwietnia 2005 30 sierpnia 2006 13 marca 2008

Opis techniczny Kadłub i opis ogólny

Konstrukcja niszczycieli typu Atago stanowi rozwinięcie konstrukcji niszczycieli typu Kongō, zaprojektowanych w Japonii z pomocą amerykańską. Architektura i sylwetka okrętów powtarza amerykańskie niszczyciele typu Arleigh Burke, w szczególności w zakresie kadłuba, charakterystycznej formy nadbudówki dziobowej w postaci ściętego ostrosłupa z płaskimi antenami radaru na narożnych ścianach, pochyłego masztu oraz formy dwóch kominów w obudowach z nachylonymi ścianamiPor. i rysunki w .. Kadłub ma wznios pokładu na dziobie i silnie wychyloną stewę dziobowąNa podstawie rysunków z opisem oraz . W odróżnieniu od okrętów amerykańskich, niszczyciele japońskie mają kadłub gładkopokładowy, bez obniżenia pokładu rufowego, a jedynie na samej rufie górna linia burt ma niewielkie obniżenie. Kadłub ma stałą szerokość od części dziobowej aż do pawężowej rufy, gdzie znajduje się lądowisko śmigłowca. Architektura okrętów jest częściowo podporządkowana wymogom obniżenia skutecznej powierzchni odbicia radiolokacyjnego (cechy stealth), z pochylonymi powierzchniami bocznymi. Na dziobie znajduje się wieża artyleryjska, a za nią w kadłubie pionowe wyrzutnie pocisków rakietowych.

Masywna nadbudówka dziobowa ma formę ściętego nieforemnego ostrosłupa o podstawie ośmiokątnej, z pochylonymi ścianami, i zwieńczona jest przeszklonym głównym stanowiskiem dowodzenia w przedniej części. Pochylone boczne ściany nadbudówki stanowią przedłużenie burt, tworząc nadbudowę. Na japońskich niszczycielach obu typów nadbudówka jest wyższa o dwie kondygnacje, niż w amerykańskim pierwowzorze, co stanowi widoczną różnicę. Na niższych kondygnacjach, wysuniętych do przodu w formie stopnia, znajduje się dziobowy zestaw artyleryjski obrony bezpośredniej Phalanx. Na narożnych nachylonych ścianach nadbudówki są cztery płaskie anteny radaru SPY-1D, przy tym na tylnych ścianach są umieszczone o 2,5 m wyżej, dla uniknięcia wpływu hangaru na pracę radaru (w odróżnieniu od typu Kongō)Tylne anteny radaru umieszczone wyżej mają także amerykańskie niszczyciele typu Arleigh Burke Flight IIA i podobne południowokoreańskie typu Sejongdaewang, a wcześniejsze serie Arleigh Burke Flight I i II i typ Kongō mają je na jednym poziomie (por. rysunki: ).. Na dachu nadbudówki umieszczony jest pochylony obudowany maszt, zbudowany z uwzględnieniem zasad stealth, inny niż kratownicowy maszt w typie Kongō. Za nadbudówką na śródokręciu znajdują się dwa kominy, w szerokich skrzynkowych obudowach z nachylonymi ścianami (bez zaokrąglonych narożników, jak w typie Kongō). Na szczycie kominów umieszczone są wyloty spalin, a w ich ściankach bocznych są czerpnie powietrza z żaluzjami (po trzy z każdej strony). Masywna nadbudowa w części rufowej z pochylonymi ścianami mieści z lewej strony hangar dla śmigłowca, a pośrodku pionowe wyrzutnie pocisków. Obudowa rufowego komina schodzi z tyłu schodkami, na których umieszczone są dwa radary artyleryjskie, łącząc się z pokładówką na dachu hangaru, kryjącą wyloty wyrzutni rakiet.

Okręty mają wyporność standardową ustaloną na 7824 ton (7700 ts), a wyporność bojową (pełną) na 10 160 ton (10  000 ts). Długość całkowita wynosi 165 m, a szerokość maksymalna 21 m. Zanurzenie przy wyporności bojowej wynosi 6,2 m. Pod dnem jest wystająca w dół gruszka dziobowa mieszcząca stację hydrolokacyjną. Kadłub i nadbudówki są wykonane ze stali, co korzystnie wpływa na odporność okrętu; lekkie stopy aluminium wykorzystano jedynie w maszcie i kominach. Kadłub charakteryzuje się bardzo dobrą dzielnością morską i statecznością. Podobnie jak na modernizowanym typie Kongō, zastosowano jednak aktywne stabilizatory przechyłu, obok stępek przechyłowych. Kadłub dzieli się na 12 poprzecznych autonomicznych przedziałów wodoszczelnych. W części podwodnej zastosowano osłonę konstrukcyjną przeciw wybuchom podwodnym. Dla zwiększenia odporności przeciw rakietom i odłamkom, newralgiczne elementy, jak centrum informacji bojowej, maszynownia, kadłubowe wyrzutnie rakiet, są chronione osłoną kevlarową (w typie Kongō łącznie 130 ton).

Załogę etatowo tworzy 309 osób, w tym 27 oficerów. Pomieszczenia wewnętrzne tworzą gazoszczelne cytadele na wypadek użycia broni masowego rażenia.

Uzbrojenie

Główne uzbrojenie okrętów stanowią pociski rakietowe przenoszone w łącznie 96 wyrzutniach pionowych Mk 41 VLS. Na pokładzie dziobowym znajduje się zespół 64 wyrzutni, a w nadbudowie rufowej zespół 32 wyrzutni. Podstawowym uzbrojeniem zintegrowanym z okrętami są rakiety przeciwlotnicze dalekiego zasięgu SM-2MR wersji RIM-66M-1 Block IIIB, o maksymalnym zasięgu 167 km i pułapie 24,4 km. Niszczyciele typu Atago dostosowano także do przenoszenia rakiet średniego/bliskiego zasięgu RIM-162 ESSM o zasięgu do 50 km, po cztery w jednej komorze. W związku z dostosowaniem okrętów do obrony antybalistycznej, wprowadzono następnie także rakiety antybalistyczne RIM-161 SM-3 wersji Block IA. Maksymalny zasięg pocisków SM-3 Block IA przeciw celom powietrznym oceniany jest na 700 km. Przewidywano uzbrojenie okrętów w rozwijane pod koniec lat 2010. pociski wersji SM-3 Block IIA. Ponadto na pokładzie pomiędzy kominami okręty mają dwie poczwórne wyrzutnie Mk 141 z ośmioma pociskami przeciwokrętowymi (Typ 90), stanowiącymi japońskie odpowiedniki pocisków Harpoon. Ich zasięg określany jest na 150–200 km, a głowica ma masę 260 kg. W przeciwieństwie do USA (i Korei Południowej), japońskie niszczyciele nie przenosiły pocisków manewrujących woda–ziemia. W 2024 roku Japonia jednak podpisała umowę na zakup pocisków RGM-109 Tomahawk Block V, do wystrzeliwania których mogą zostać dostosowane okręty.