Toliamoria (z ang. tolyamory) – pojęcie określające układ w relacji romantycznej, w którym jedna ze stron (lub obie) w świadomy sposób toleruje niewierność i zdrady partnera, milcząco je akceptując. W przeciwieństwie do poliamorii czy otwartych związków, w toliamorii nie ma mowy o entuzjastycznej i obopólnej zgodzie, otwartej komunikacji i wspólnym ustalaniu zasad. Jest to raczej układ jednostronny oparty na kompromisie, którego celem jest zachowanie dotychczasowego związku i uniknięcie konfrontacji.

Termin ten został po raz pierwszy użyty w styczniu 2024 roku przez Dana Savage'a, amerykańskiego pisarza, dziennikarza, felietonistę i autora podcastu randkowego Savage Lovecast (w jego 900. odcinku). Słowo to jest zbitką wyrazową angielskich słów tolerate (tolerować) oraz polyamory (poliamoria).

Charakterystyka zjawiska W relacji toliamorycznej, która dla otoczenia zewnętrznego najczęściej prezentuje się jako tradycyjny, monogamiczny związek, partner tolerujący niewierność zazwyczaj wie o pozamałżeńskiej aktywności seksualnej drugiej strony (lub ma co do niej silne podejrzenia), ale z różnych przyczyn decyduje się nie ingerować. Powodem takiej postawy jest najczęściej pragnienie utrzymania stabilności życiowej, uniknięcia rozpadu rodziny, obawa przed konsekwencjami wynikającymi z rozstania, lęk przed samotnością, dbanie o swój wizerunek publiczny, a nierzadko również zależność ekonomiczna lub emocjonalna od partnera.

Istotną różnicą między poliamorią a toliamorią jest brak zjawiska kompersji, czyli współodczuwania radości i satysfakcji z faktu, że partner realizuje się w innej relacji. O ile świadoma poliamoria i etyczna niemonogamia (ang. ENM) opierają się na szczerości, o tyle toliamoria wiąże się z emocjonalnym dystansem, rezygnacją, a nierzadko koniecznością tłumienia własnych uczuć i poczucia krzywdy.

Poglądy Dana Savage'a i geneza Dan Savage, twórca pojęcia, od wielu lat wypowiada się na temat ewolucji związków i trudności wynikających ze zmuszania się do ścisłej monogamii. Zauważa on, że budowa relacji zaledwie z jedną osobą to długi i powolny proces wzajemnego docierania się, który bywa niezwykle trudny, a włączenie w tę dynamikę kolejnych osób w ramach poliamorii tworzy bardzo skomplikowaną do utrzymania strukturę [00:00:51]. Dostrzegając, jak trudna w utrzymaniu jest całkowita wierność przez całe życie, w swojej publicystyce często opisywał pary „prawie monogamiczne” (ang. monogamish). Koncepcja toliamorii wyłoniła się w jego dyskursie jako obserwacja układów, w których ludzie z wieloletnim stażem małżeńskim świadomie decydują się przymknąć oko na romanse współmałżonka, uznając to za mniejsze zło niż rozwód.

Ocena psychologiczna Eksperci z dziedziny psychologii i psychoterapii par najczęściej oceniają toliamorię jako zjawisko negatywne. Zwracają uwagę, że nie jest to wyraz prawdziwej otwartości i tolerancji, lecz zaprzeczanie faktom i uciekanie od problemu. Tkwienie w układzie, w którym granice jednej ze stron są przekraczane, a komunikacja opiera się na niedopowiedzeniach, nie prowadzi do budowania bliskości ani zaufania. Choć osobom w relacji toliamorycznej może się wydawać, że ratują swój komfort i stabilność życiową, w rzeczywistości narażają się na stopniową utratę poczucia własnej wartości oraz tkwienie w fasadowym związku.

Przypisy

Kategoria:Psychologia społeczna Kategoria:Neologizmy