Zjednoczona Korporacja Przemysłowa „Oboronprom” (ros. Объединённая промышленная корпорация «Оборонпром») – rosyjski państwowy holding przemysłu obronnego i lotniczego działający w latach 2002–2018, utworzony w celu konsolidacji strategicznych przedsiębiorstw rosyjskiego kompleksu wojskowo-przemysłowego, przede wszystkim sektora śmigłowcowego i silnikowego. Korporacja kontrolowała m.in. holdingi Wiertoloty Rossii oraz Zjednoczona Korporacja Silnikowa, skupiające głównych rosyjskich producentów śmigłowców, silników lotniczych i turbin gazowych. Oboronprom stanowił jeden z kluczowych elementów procesu odbudowy i centralizacji rosyjskiego przemysłu zbrojeniowego po kryzysie lat 90. XX w., pozostając pod kontrolą państwowej korporacji Rostiech oraz powiązanych struktur eksportu uzbrojenia. W 2018 roku holding został zlikwidowany w ramach dalszej reorganizacji aktywów Rostiechu.
Historia Oboronprom został zarejestrowany 19 lipca 2002 roku w Jednolitym Państwowym Rejestrze Osób Prawnych Federacji Rosyjskiej (ros. Единый государственный реестр юридических лиц, ЕГРЮЛ). Spółka funkcjonowała jako niepubliczne przedsiębiorstwo akcyjne z siedzibą w Moskwie przy ul. Wieriejska 29. Podstawowym profilem działalności holdingu było zarządzanie grupami finansowo-przemysłowymi. W dokumentacji rejestrowej jako wcześniejszych założycieli spółki wskazywano m.in. GUP „Gosinkor” (ros. ФГУП „Госинкор”) oraz FGUP „Rosoboronexport” (ros. ФГУП „Рособоронэкспорт”).
Po likwidacji Gosinkoru w 2003 roku jego udziały zostały przekazane Federalnej Agencji Zarządzania Mieniem Państwowym (ros. Федеральное агентство по управлению федеральным имуществом, Росимущество), a spółkę przekształcono w otwarte przedsiębiorstwo akcyjne. Na mocy dekretu prezydenta Federacji Rosyjskiej z 29 listopada 2004 roku oraz postanowienia rządu z 6 maja 2005 roku Oboronprom został wyznaczony jako centrum integracji rosyjskiego przemysłu śmigłowcowego, skupiające producentów i biura konstrukcyjne techniki śmigłowcowej. Następnie, zgodnie z dekretem prezydenta z 16 kwietnia 2008 roku i postanowieniem rządu z 4 października 2008 roku, korporacja została również centrum integracji rosyjskich przedsiębiorstw przemysłu silnikowego.
Kapitał zakładowy przedsiębiorstwa wynosił 35,63 mld rubli. W 2011 roku holding osiągną przychody w wysokości 220 mld rubli. Według danych finansowych za 2016 rok przedsiębiorstwo osiągnęło przychody w wysokości 13,64 mld rubli oraz zysk w wysokości 11,5 mld rubli. W tym samym roku koszt sprzedaży wyniósł 4,87 mld rubli, natomiast zysk brutto 8,77 mld rubli. Łączna wartość wpływów z bieżącej działalności operacyjnej osiągnęła poziom 7,93 mld rubli. Oprócz działalności związanej z zarządzaniem grupami przemysłowymi spółka deklarowała również działalność w zakresie produkcji statków powietrznych i wyposażenia lotniczego, handlu hurtowego maszynami i urządzeniami oraz zarządzania papierami wartościowymi.
Według danych rejestrowych spółka była powiązana kapitałowo lub organizacyjnie m.in. z przedsiębiorstwami Wiertoloty Rossii (ros. АО „Вертолеты России”), Stankoprom (ros. АО „Станкопром”), WEB-Lizing (ros. АО „ВЭБ-Лизинг”) oraz Zjednoczona Korporacja Silnikowa (ros. ООО УК „ОДК”). W przeszłości pełniła również funkcję organizacji zarządzającej dla Samarskiego Kompleksu Naukowo-Technicznego im. N. D. Kuzniecowa (ros. ОАО „СНТК им. Н. Д. Кузнецова”) w Samarze.
16 czerwca 2017 roku podjęto decyzję o likwidacji spółki oraz powołaniu komisji likwidacyjnej, której przewodniczącym został Pawieł Osin. 27 marca 2018 roku odnotowano zmianę statusu przedsiębiorstwa na „likwidacja osoby prawnej”.
Działalność Oboronprom prowadził działalność przede wszystkim w sektorze przemysłu śmigłowcowego i silnikowego. Do najważniejszych projektów realizowanych przez holding należało uruchomienie produkcji seryjnej śmigłowców Ka-226T, Mi-38, Ka-62, Mi-34S1, Mi-171M oraz Ansat. Korporacja uczestniczyła również w programach związanych z produkcją i rozwojem silników lotniczych, w tym SaM146 dla samolotu Suchoj Superjet 100, PD-14 dla samolotu Irkut MC-21, odbudowie seryjnej produkcji silników NK-32 oraz pracach nad silnikiem dla samolotu PAK FA. Holding posiadał licencje na produkcję i remont techniki lotniczej, w tym produkty podwójnego zastosowania, a także uzbrojenia i sprzętu wojskowego.
Uczestniczył również w działalności wystawienniczej i promocyjnej rosyjskiego przemysłu śmigłowcowego. Holding prezentował ekspozycje podczas targów HeliRussia oraz współorganizował wydarzenia branżowe i konkursy związane z przemysłem śmigłowcowym.
Kontrowersje Działalność firmy była przedmiotem krytyki części rosyjskich publicystów i komentatorów gospodarczych. Holding przedstawiono jako strukturę wykorzystywaną przede wszystkim do konsolidacji aktywów przemysłowych i przejmowania przedsiębiorstw sektora lotniczego, a nie do rozwoju nowych konstrukcji technicznych. Korporacji zarzucano wykorzystywanie środków budżetowych do skupowania aktywów przemysłowych poprzez struktury pośrednie oraz transfer części majątku do późniejszych struktur Rostiechu. Krytykowano również centralizację rosyjskiego przemysłu śmigłowcowego w ramach holdingu Wiertoloty Rossii, wskazując, że doprowadziła ona do ograniczenia konkurencji między zakładami lotniczymi. Kontrowersje były również związane ze sprzedażą nieruchomości oraz transferami środków finansowych do zagranicznych podmiotów pośredniczących przy kontraktach eksportowych.
Przypisy
Kategoria:Przedsiębiorstwa zbrojeniowe Kategoria:Przemysł w Rosji Kategoria:Holdingi Kategoria:Przedsiębiorstwa w Moskwie