Aleksander Opilski (ur. 31 sierpnia 1931 w Zagórzu, zm. 20 kwietnia 2012) – polski naukowiec i nauczyciel akademicki.
Życiorys Urodził się 31 sierpnia 1931 r. w Zagórzu, w Zagłębiu Śląsko-Dąbrowskim. W latach 1950–1953 odbył studia I stopnia na Wydziale Matematyki, Fizyki i Chemii Uniwersytetu Jagiellońskiego, następnie studia II stopnia na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie w 1958 r. uzyskał stopień magistra fizyki. W 1964 r. Rada Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii UJ nadała mu tytuł doktora nauk fizycznych za pracę pt. Akustyka ośrodków o lepkości nienewtonowskiej, a w 1976 r. Rada Naukowa Instytutu Podstawowych Problemów Techniki PAN w Warszawie na podstawie rozprawy habilitacyjnej pt. Wpływ stanów powierzchniowych na propagację powierzchniowej fali ultra- i hiperdzwiękowej w półprzewodnikach - stopień naukowy doktora habilitowanego. Tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego uzyskał w 1978 r.Informacje o działalności naukowej, dydaktycznej i organizacyjnej prof. zw. dr hab. Aleksandra Opilskiego 1931–2012 [dostęp 2026-05-26]., a profesora zwyczajnego z dniem 1 kwietnia 1990 r.
Po studiach podjął pracę w Wyższej Szkole Rolniczej w Olsztynie. W latach 1962–1964 był zatrudniony w Instytucie Przemysłu Mleczarskiego oraz w IPPT PAN w Warszawie. Od 1964 r. aż do przejścia na emeryturę w 2001 r. pracował na Politechnice Śląskiej w Gliwicach, gdzie objął kierownictwo Zakładu Elektrofizyki. W latach 1965–1967 r. był adiunktem, a od 1968 r. na stanowisku docenta w Katedrze Fizyki A, później w Katedrze Fizyki Technicznej. W okresie 1968–1969 był organizatorem Wydziału Matematyczno-Fizycznego (Nauk Podstawowych) Politechniki Śląskiej. W latach 1969–1971 był pierwszym dziekanem tego Wydziału. W latach 1971–1980 był pierwszym dyrektorem powołanego na Wydziale Instytutu Fizyki. Później, przez wiele lat był zastępcą dyrektora Instytutu Fizyki ds. Nauki.
Był m.in. promotorem 17 rozpraw doktorskich (Zygmunt Kleszczewski, Józef Finak, Stanisław Kochowski, Janusz Berdowski, Jacek Szuber, Tadeusz Pustelny, Marian Urbańczyk, Hubert Jerominek, Zdzisław Jakubczyk, Zdzisław Kubik, Andrzej Klimasek, Marek Błahut, Sergiusz Patela, Roman Rogoziński, Wiesław Jakubik, Paweł Karasiński, Kazimierz Gut) oraz autorem ponad 300 publikacji naukowych.
Od 1972 do 2003 r. był wieloletnim członkiem Komitetu Akustyki PAN. Członek-założyciel Polskiego Towarzystwa Akustycznego. Przez wiele lat był członkiem Zarządu Głównego PTA. Przez dwie kadencje 1996–2001 był zastępcą przewodniczącego Zarządu Głównego PTA. W okresie 2001–2002 pełnił obowiązki przewodniczącego ZG PTA. W roku 1997 otrzymał godność Członka Honorowego PTA. Od 1978 do 1981 r. był członkiem Rady Naukowej IPPT PAN w Warszawie, był też członkiem Sekcji Optoelektroniki Komitetu Telekomunikacji PAN oraz członkiem Prezydium Polskiego Komitetu Optoelektronicznego. mały|grób prof. Aleksandra Opilskiego na cmentarzu Centralnym w GliwicachPochowany 25 kwietnia 2012 r. na cmentarzu Centralnym w Gliwicach (sektor LE8-16-4). Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi (1974) Medal Komisji Edukacji Narodowej (1979) Odznaka 25-lecia Politechniki Śląskiej (1970)
Nagrody
Nagroda Rektora Politechniki Śląskiej (1971) Nagroda Zespołowa Sekretarza Naukowego PAN Nagroda Ministra Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki indywidualna III stopnia za osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1977)
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Nauczyciele akademiccy Politechniki Śląskiej Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Centralnym w Gliwicach Kategoria:Urodzeni w 1931 Kategoria:Zmarli w 2012