Tomasz Koch Ocist. (zm. 8 grudnia 1516) – duchowny rzymskokatolicki, 22. opat klasztoru w Krzeszowie w latach 1506–1516.
Życiorys W archiwum klasztornym w Krzeszowie zachowały się dwie karty profesji zakonnej dotyczące zakonników noszących imię Thomas. Jeden z nich został wymieniony za rządów opata Mikołaja VI jako „frater Thomas acolythus”, drugi natomiast za opata Jana III jako „frater Thomas clericus”. Obaj musieli posiadać wcześniejsze przygotowanie teologiczne, skoro do zakonu wstąpili już jako klerycy lub duchowni niższych święceńA. Rose, Kloster Grüssau, Stuttgart und Aalen 1974, s. 49-50..
Prawdopodobnie Tomasz Koch przed objęciem urzędu opata pełnił w klasztorze różne funkcje gospodarcze i administracyjne. W 1484 roku wzmiankowany był jako mistrz kuchni, natomiast w 1489 jako piwniczny oraz zarządca dóbr klasztornych. W 1502 roku sprawował funkcję mistrza kuchni w Wierzbnej oraz plebana w Starych Bogaczowicach (Reichenau). Zdobyte doświadczenie administracyjne przygotowało go do objęcia godności opackiej.
Opat krzeszowski Tomasz Koch został opatem klasztoru cystersów w Krzeszowie na początku XVI wieku. Już w pierwszym roku jego rządów rycerz Ernst Schoff z Chojnika dokonał dwóch fundacji czynszu zbożowego na rzecz prepozytury cysterskiej w Cieplicach, pozostającej pod zarządem prepozyta Marka Mewerca.
W 1508 roku Ernst Schoff ufundował kolejne uposażenie dla prepozytury. Fundacja obejmowała codzienne śpiewy maryjne po nieszporach, uroczystą mszę odprawianą raz w tygodniu, doroczne nabożeństwo za fundatora i jego żonę oraz karmienie pięciu ubogich ku czci Chrystusa i Najświętszej Maryi Panny. Była to ostatnia znana fundacja dokonana na rzecz prepozytury w Cieplicach.
Spór o egzempcję W 1512 roku rozpoczął się konflikt między cystersami śląskimi a biskupem wrocławskim, określany później mianem „sporu o egzempcję”. Synod diecezjalny nałożył wówczas podatek królewski na klasztory oraz duchowieństwo świeckie. Opaci cysterscy, powołując się na immunitet zakonny, odmówili jego uiszczenia.
W odpowiedzi biskup wrocławski obłożył ekskomuniką opatów cysterskich oraz ksienię klasztoru w Trzebnicy. Opat Andrzej z Lubiąża, korzystając z uprawnień zakonnych, udzielił ekskomunikowanym rozgrzeszenia, co w praktyce osłabiło skuteczność działań biskupa.
Fundacje i zabytki Z okresu rządów opata Tomasza pochodzą liczne zabytki sztuki sakralnej, w tym dwa kielichy liturgiczne znajdujące się w parafii w Witkowie oraz dzwon odlany w 1516 roku przez Mathiasa Halbrittera z Ziębic dla kościoła w Starych Bogaczowicach.
Jeden z kielichów, datowany na 1516 rok, był wykonany ze srebra i pozłacany. Ozdobiono go przedstawieniami świętych Barbary, Bartłomieja, Andrzeja, Mikołaja oraz św. Anny Samotrzeciej. Drugi kielich posiadał emaliowany herb oraz wizerunki Chrystusa Zmartwychwstałego, Najświętszej Maryi Panny, Jana Ewangelisty i Jana Chrzciciela.
Śmierć Według nekrologu krzeszowskiego oraz księgi kopialnej opat Tomasz zmarł 8 grudnia 1516 roku.
Przypisy
Bibliografia Rose A., Kloster Grüssau, Stuttgart und Aalen 1974.
Kategoria:Cystersi (biografie) Kategoria:Urodzeni w XV wieku Kategoria:Zmarli w 1516 Kategoria:Krzeszów (województwo dolnośląskie)