Mieczysław Wybraniec, określany jako kat Zamojszczyzny (ur. 11 stycznia 1923 w Bzowcu, zm. 26 lutego 2009) – polski funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa w PRL, zbrodniarz komunistyczny skazany w III RP na 6 lat pozbawienia wolności.
Życiorys Syn Jana i Heleny. Początki działalności Wybrańca w powojennych organach bezpieczeństwa sięgają 1945 roku, kiedy to po dezercji z wojska i zatrzymaniu przez NKWD trafił do Powiatowego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Zamościu. Służbę rozpoczął od funkcji wartownika, a następnie powierzono mu obowiązki śledcze.
W drugiej połowie 1946 roku (od sierpnia do listopada) brał udział w pozbawieniu wolności 23 osób związanych z wywodzącym się z Armii Krajowej podziemiem zbrojnym oraz ich współpracowników. Osadzeni przebywali w odosobnieniu bez nakazów i zarzutów przez wiele miesięcy, zamiast dopuszczalnych dwóch dób. Wybraniec został określony przez przełożonego zamojskiego PUBP jako pracownik o wysokiej skuteczności w pozyskiwaniu zeznań. W dokumentacji Instytutu Pamięci Narodowej zachowały się akta, w których opisano, iż Wybraniec stosował wobec więźniów przemoc zarówno psychiczną, jak i fizyczną. Uderzał więźniów kolbą karabinu, drewnianą i drucianą pałką, kopał obutymi nogami, wyrywał im paznokcie, a także groził śmiercią poprzez m.in. zastrzelenie pistoletem „TT”. Wobec czterech zatrzymanych zastosował również tortury wykonane za pośrednictwem prądu elektrycznego.
Do zarzutów stawianych mu w późniejszym okresie należało doprowadzenie do śmierci nieletniego żołnierza AK, Leonarda Kalmusa, oraz udział w śledztwie, podczas którego zmarł podejrzany o współpracę z WiN (jako oficjalną przyczynę zgonu podano wówczas zawał serca). Te działania skutkowały czasową izolacją Wybrańca w świetlicy lubelskiego WUBP.
Ukończył kurs w łódzkiej Szkole Oficerskiej MBP, zyskując stopień chorążego, po czym sprawował funkcję starszego referenta we Włodawie oraz uczestniczył w działaniach lubelskiej grupy operacyjnej KBW.
Po odejściu z resortu w grudniu 1949 roku związał się z ruchem spółdzielczym, zajmując stanowiska kierownicze w takich podmiotach jak Wojewódzka Spółdzielnia Mleczarska czy Powszechna Spółdzielnia Spożywców. W tym okresie zdobył dyplom ekonomisty na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, a karierę zawodową sfinalizował jako wicedyrektor zamojskiego przedsiębiorstwa handlu wewnętrznego.
Postępowanie karne przeciwko byłemu śledczemu wszczęto w 2001 roku z inicjatywy prokuratury oddziałowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Lublinie, która przekazała do Sądu Rejonowego w Zamościu sporządzony akt oskarżenia. Mimo 21-dniowego aresztowania i prób odsuwania procesu w czasie poprzez przedkładanie zaświadczeń o niedokrwieniu mózgu, biegli sądowi uznali go za zdolnego do udziału w rozprawach. Ostatecznie zapadł wyrok skazujący go na karę sześciu lat pozbawienia wolności.
Zmarł 26 lutego 2009 roku. Został pochowany na cmentarzu komunalnym w Zamościu.
Ordery Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1975; w 2006 prezydent RP pozbawił go tego orderuPostanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 października 2006 r. ().) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1983; w 2006 prezydent RP pozbawił go tego orderu)
Przypisy
Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Polscy przestępcy Kategoria:Urodzeni w 1923 Kategoria:Urzędnicy Resortu Bezpieczeństwa Publicznego (PKWN) Kategoria:Zmarli w 2009 Kategoria:Pochowani w Zamościu