Stefan Słocki

Stefan Słocki (ur. 2 maja 1913 we Lwowie, zm. 17 września 1990 w Zielonej Górze) – polski malarz, rzeźbiarz, grafik i animator życia artystycznego, związany przede wszystkim z Zieloną Górą. Uważany jest za jednego z pionierów powojennego środowiska artystycznego Ziemi Lubuskiej oraz przedstawiciela malarstwa industrialnego w Polsce. Uprawiał abstrakcję geometryczną z pogranicza rzeźby i malarstwa, rysunki realistyczne i abstrakcyjne, a także planszowe malarstwo socrealistyczne. Podejmował także próby portretowe i metaforyczne tematy związane z muzyką.

Życiorys Stefan Słocki uczył się prywatnie do 1932 pod kierunkiem malarzy krakowskich Saszy Blondera i Łeopolda Łewyckiego. Studiował w latach 1930–1933 na Wydziale Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie pod kierunkiem profesora Wojnarowskiego. Następnie kontynuował edukację artystyczną we Lwowie oraz na Wydziale Rzeźby w Warszawie. Przed II wojną światową pracował jako kreślarz, jak również scenograf w Łucku.

Był związany z lewicową awangardą artystyczną oraz Grupą Krakowską, której członkowie dążyli do połączenia rewolucji artystycznej z przemianami społecznymi. Słocki postrzegał sztukę jako narzędzie oddziaływania społecznego i moralnego, jednocześnie broniąc wolności twórczej i prawa artysty do niezależności od ideologicznych nakazów.

W 1945, po zakończeniu II wojny światowej, przybył do Zielonej Góry jako repatriant z Kresów Wschodnich. Początkowo żył w trudnych warunkach materialnych, utrzymując się między innymi z malowania szyldów i reklam. Z czasem stał się jedną z najważniejszych postaci kształtujących życie artystyczne regionu lubuskiego. W 1948 współtworzył Grupę Zielonogórskich Artystów Plastyków (1948–1950), pierwszą organizację integrującą lokalne środowisko twórcze. Był także inicjatorem cyklicznych Wystaw Artystów Plastyków Ziemi Lubuskiej (1947–1951) oraz członkiem Związku Polskich Artystów Plastyków (jednym z sześciu artystów z Zielonej Góry). Angażował się w organizację wystaw, plenerów oraz wydarzeń promujących kulturę i sztukę na Ziemi Lubuskiej. Równolegle pracował aż do emerytury jako plastyk, inspektor BHP oraz redaktor stałej gazetki w Zakładach Produkcji Taboru Kolejowego Zastal w Zielonej Górze .

Pochowany na Starym Cmentarzu przy ul. Wrocławskiej w Zielonej Górze.

Twórczość Twórczość Stefana Słockiego obejmowała malarstwo, grafikę oraz rzeźbę. W jego obrazach pojawiały się fabryki, cementownie, stocznie, porty, budynki przemysłowe, a niekiedy także motywy wojskowe. Wyłaniała się z nich wizja PRL-u lat 70. – kraju rozwijającego się i pełnego wiary w postęp. W swoich pracach podejmował tematykę industrializacji oraz przemian krajobrazu miejskiego Polski Ludowej . Do jego znanych dzieł należą między innymi obrazy Nowiny I (1974), Kędzierzyn (1974), Cementownia (1975), Huta Miedzi Głogów (1976) oraz Port remontowy. Charakterystyczne dla jego malarstwa były geometryzacja form, uproszczona kompozycja, centralna perspektywa oraz symetria, które nadawały przedstawionym pejzażom wrażenie porządku i celowości. Rzadko wprowadzał postacie ludzkie. W pracach Powrót z ćwiczeń i Partyzanci postacie ludzkie – żołnierze – zostały potraktowane ornamentalnie, pozbawione indywidualnych cech i sprowadzone do elementów kompozycji. Częstym elementem jego prac była także winieta obramowująca kompozycję, zaczerpnięta z fotografii i podkreślająca dokumentalny charakter przedstawień. Płasko kładziony kolor oraz syntetyczne ujęcie architektury zbliżały jego malarstwo do estetyki konstruktywizmu i geometryzacji form. Choć we wcześniejszym okresie tworzył pod wpływem socrealistycznego koloryzmu, jego dojrzała twórczość wykazywała związki z konstruktywizmem oraz nawiązywała do idei op-art i awangardy międzywojennej.

W rzeźbie eksperymentował z metalem i materiałami technicznymi. Tworzył abstrakcyjne formy inspirowane konstruktywizmem, architekturą przemysłową i maszynami. Część jego realizacji plenerowych znajdowała się na terenie zakładu przemysłowego Zastal oraz infrastruktury kolejowej PKP Zielona Góra. Obiekty nie zachowały się.

Pod koniec życia, w późnych latach 80., zaczął malować wiejskie pejzaże. Pusta przestrzeń, nieruchoma przyroda, ucieczka za miasto, jezioro oraz Łagów – charakterystyczne motywy obecne u schyłku twórczości Słockiego.

Wyróżnienia i znaczenie Za działalność artystyczną i wkład w rozwój kultury regionu otrzymywał nagrody, wyróżnienia oraz listy gratulacyjne. W jego archiwum zachowało się 26 dyplomów i kilkadziesiąt odznaczeń. W 1988 zorganizowano dużą retrospektywną wystawę jego twórczości w Muzeum Ziemi Lubuskiej. W 2019 kolejną przeprowadził Dawid Radziszewski w swojej galerii.

Pomimo znaczącego wkładu w rozwój życia artystycznego Zielonej Góry i Ziemi Lubuskiej, Słocki przez wiele lat pozostawał postacią stosunkowo mało obecną w ogólnopolskiej historii sztuki. Jego twórczość, silnie związana z tematyką przemysłową i realiami Polski Ludowej, po 1989 znalazła się na marginesie zainteresowania badaczy i instytucji artystycznych. Dopiero w drugiej dekadzie XXI wieku nastąpił wzrost zainteresowania jego dorobkiem, związany z ponowną oceną sztuki powojennej oraz odkrywaniem lokalnych historii artystycznych.

Spis prac „Głowa dziecka” rzeźba (gips patynowany, odlew, 40cm) 1946 Obiekt rzeźbiarski na terenie Zastalu „Grający Saksofonista” 1955 grafika „Nowiny I” 1974 farby olejne „Kędzierzyn” 1974 farby olejne „Cementownia” 1975 farby olejne „Huta Miedzi Głogów” 1976 farby olejne „Port remontowy” farby olejne „Partyzanci” farby olejne „Na straży pokoju I” farby olejne „Powrót z ćwiczeń” farby olejne

Przypisy

Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie Kategoria:Członkowie Związku Polskich Artystów Plastyków Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Komunalnym w Zielonej Górze Kategoria:Polscy graficy Kategoria:Polscy malarze współcześni Kategoria:Polscy rzeźbiarze Kategoria:Urodzeni w 1913 Kategoria:Zmarli w 1990