Innere Führung (z niem. Wewnętrzne Dowodzenie) – koncepcja stanowiąca fundament kultury organizacyjnej Bundeswehry, jak też filozofię dowodzenia i kierowania siłami zbrojnymi oraz drogowskaz dla ich działania.

Jej celem stało się łagodzenie napięć powstających pomiędzy siłami zbrojnymi a społeczeństwem demokratycznym oraz pomiędzy środowiskiem żołnierzy zawodowych a środowiskiem cywilnym, które rodziły się z powodu autorytarnych rozstrzygnięć ustępujących zasadzie współdziałania i współdecydowania w nowoczesnych państwach demokratycznych o pluralistycznym społeczeństwie. Szczególną rolę odegrały jednak doświadczenia historyczne – zdeterminowały one autorów koncepcji do niedopuszczenia do sytuacji, w której siły zbrojne stałyby się ciałem obcym i niepożądanym w społeczeństwie niemieckim.

Pojęcie „Wewnętrznego Dowodzenia” stało się z czasem pewnym znakiem rozpoznawczym Bundeswehry, choć jego faktyczne znaczenie dopracowywano przez lata. Termin ten utożsamiał „Innere Führung” z kierowaniem żołnierzami, ponieważ „dowodzenie” oddziałuje na nich bezpośrednio i decydująco wpływa na ich środowisko zawodowe. Najważniejszym założeniem wszelkich prac w dziedzinie Innere Führung stało się stworzenie i stałe doskonalenie nowoczesnego żołnierza, który jest zarazem wolnym człowiekiem (tzn. odczuwającym poszanowanie jego godności i nieposiadającym ograniczonych indywidualnych swobód i praw), świadomym swojej roli obywatelem (tzn. takim, który kieruje się rozsądkiem i poczuciem odpowiedzialności za sprawy swojego kraju i społeczeństwa) oraz pełnowartościowym żołnierzem (tzn. żołnierzem gotowym do działania, który służbę wojskową pojmuje jako wkład w pomyślny rozwój państwa niemieckiego oraz jego demokratycznego ustroju i który gotów jest wystąpić w obronie tych wartości nawet z narażeniem własnego życia). Tak ukształtowanego żołnierza określono mianem „obywatela w mundurze” (Staatsbürger in Uniform).

Idea Innere Führung miała spełniać cztery zasadnicze cele: legitymizować służbę wojskową (żołnierz powinien być świadomy celu i sensu pobytu w armii), motywować żołnierzy do sumiennego wykonywania swoich obowiązków, przy jednoczesnym umacnianiu dyscypliny i zwartości wojska, kształtować wewnętrzny tok służby w taki sposób, aby zachować subordynację i posłuszeństwo oraz rygor wojskowy, a zarazem chronić prywatność i osobowość jednostki, wreszcie zaś – integrować armię z państwem i społeczeństwemBundesministerium der Verteidigung, Weißbuch 1994. Weißbuch zur Sicherheit der Bundesrepublik Deutschland und zur Lage und Zukunft der Bundeswehr, Bonn 1994, s. 136.. Zasadniczo więc celem tejże koncepcji stało się połączenie wymogów związanych z rolą sił zbrojnych wraz z moralną i duchową dojrzałością ich członków. Podkreślano jednak nie tylko szczególną rolę każdego żołnierza wchodzącego w skład Bundeswehry, ale przede wszystkim – przełożonych, którzy mieli stanowić przykład właściwej postawy, wykonywania obowiązków oraz zgodnego z poszanowaniem praw i wolności kierowania swoim zespołem.

Koncepcja „Wewnętrznego Dowodzenia” od samego początku stanowiła odnośnik działania dla wszystkich wojskowych będących żołnierzami Bundeswehry. Bazując na zerwaniu z niechlubną historią oraz tradycją wojskową okresu Republiki Weimarskiej i Trzeciej Rzeszy, stała się wyznacznikiem wszelkich norm oraz wartości, zapisanych w Ustawie Zasadniczej oraz obowiązujących dla demokratycznego państwa prawa. Owe normy oraz wartości wykształciły się przede wszystkim jako reakcja na krytyczne wydarzenia z przeszłości – wpływając tym samym zasadniczo na kulturę organizacyjną sił zbrojnych RFN.

„Wewnętrzne Dowodzenie” stało się filarem tożsamości Bundeswehry. Jego główne założenia przetrwały w praktycznie niezmienionym kształcie do dziś. Dzięki zbieraniu różnorodnych doświadczeń, wypracowano katalog podstawowych zasad i reguł tej koncepcji, odnoszących się do całej służby wojskowej. Wyciąga się z nich wnioski prowadzące do działań w tych obszarach służby, które w istotnym stopniu determinują dzień powszedni sił zbrojnych.

W toku zmian zasadniczego podejścia do czynnika militarnego w latach 90. oraz przekształcenia się Bundeswehry w armię „na misji” (Armee im Einsatz), również i koncepcja „Wewnętrznego Dowodzenia” podlegała aktualizacji i dopasowaniu do nowych wyzwań stojących przed siłami zbrojnymi RFN. Biała Księga z 2006 roku zwraca przede wszystkim uwagę na to, iż ukształtowana już i rozwinięta koncepcja Wewnętrznego Dowodzenia stałą się podstawą działania Bundeswehry podczas misji zagranicznych. Ogromnym wyzwaniem dla nowego pokolenia żołnierzy niemieckich stała się konfrontacja z nowymi wymaganiami, jakie niosą akcje poza granicami kraju, jak również z zagrożeniami zdrowia i życia członków armii. Żołnierze nowej Bundeswehry są już nie tylko osobami walczącymi, lecz także tymi, którzy pomagają, chronią i negocjują. Ten profil oczekiwań wymaga od nich umiejętności analizy i skuteczności działań, daleko wykraczających poza jedynie militarne aspekty.

Przypisy

Kategoria:Bundeswehra