Wzgórze San Giusto (wł. Colle di San Giusto) – wzgórze w historycznym centrum Triestu, dominujące nad najstarszą częścią miasta i jego nabrzeżem. Stanowiło główny obszar rozwoju starożytnego Tergeste, a następnie religijne i obronne centrum średniowiecznego Triestu. Na jego szczycie znajdują się m.in. katedra św. Justa, zamek San Giusto, kościół San Michele al Carnale oraz pozostałości rzymskiego forum, bazyliki cywilnej i monumentalnych propylejów.
Historia Wzgórze było zasiedlone przed założeniem miasta rzymskiego. Według opracowań miejskich znajdowała się na nim ufortyfikowana osada typu castelliere. W okresie rzymskim wzgórze stało się centrum administracyjnym i sakralnym Tergeste. Na jego szczycie znajdowały się forum, bazylika cywilna oraz monumentalne propyleje prowadzące do ogrodzonego obszaru kultowego. Na jego terenie prawdopodobnie stała świątynia poświęcona triadzie kapitolińskiej.
Po połowie I wieku n.e. wzniesiono propyleje oraz rozbudowano bazylikę cywilną. Podczas prac archeologicznych prowadzonych w latach 1929–1934 odsłonięto pozostałości trójnawowej bazyliki i brukowanego placu, interpretowanego jako forum lub jego część. Fragmenty rzymskich budowli zostały później włączone w zabudowę katedry św. Justa i jej dzwonnicy.
W V wieku na wzgórzu powstała bazylika wczesnochrześcijańska, w której złożono relikwie św. Justa, późniejszego patrona Triestu. W kolejnych stuleciach zabudowę sakralną przekształcano i rozbudowywano. Z połączenia dwóch wcześniejszych kościołów powstała obecna katedra św. Justa.
W średniowieczu wzgórze stanowiło górny punkt otoczonego murami miasta. Znajdowały się na nim budynki kościelne, siedziba biskupia i urządzenia obronne. Po podporządkowaniu Triestu Habsburgom cesarz Fryderyk III Habsburg nakazał w 1468 roku budowę ufortyfikowanej siedziby cesarskiego kapitana. Rozbudowa powstałego wówczas zamku trwała etapami do XVII wieku.
Zabytki Najważniejszą budowlą sakralną wzgórza jest katedra św. Justa. W jej dzwonnicy zachowały się fragmenty rzymskich propylejów, natomiast we wnętrzu znajdują się pozostałości mozaik związanych z wcześniejszymi budowlami chrześcijańskimi. Katedra jest siedzibą diecezji Triestu.
Obok katedry znajduje się zamek San Giusto, forteca rozbudowywana od XV do XVII wieku. W zamku mieszczą się muzeum miejskie, zbrojownia oraz Lapidarium Tergestyńskie, prezentujące inskrypcje, rzeźby i elementy architektoniczne pochodzące ze starożytnego Tergeste.
Na placu przed katedrą widoczne są relikty bazyliki cywilnej, należącej do zespołu budowli publicznych rzymskiego miasta. Zachowane fragmenty obejmują podstawy kolumn i części murów budynku. Pozostałości forum i propylejów są częściowo widoczne w obrębie zabudowy katedry i dzwonnicy.
U podnóża wzgórza zachowały się także teatr rzymski oraz Łuk Ryszarda, stanowiące pozostałości zabudowy Tergeste.
Otoczenie Na zachodnim i południowym zboczu wzgórza znajduje się Parco della Rimembranza, urządzony w celu upamiętnienia mieszkańców Triestu poległych podczas I wojny światowej. Na jego terenie ustawiono kamienne tablice pamiątkowe oraz Monumento ai Caduti di Trieste.
Przypisy
Kategoria:Triest