Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa (CWDPGP) – jednostka organizacyjna podległa Ministrowi Obrony Narodowej. Instytucja pełni funkcję głównego ośrodka informacyjno-konsultacyjnego dla weteranów misji zagranicznych oraz rodzin żołnierzy i pracowników wojska poległych w operacjach poza granicami kraju.
Formowanie i zmiany organizacyjne Centrum Weterana zostało powołane na mocy Decyzji 143/MON z dnia 29 kwietnia 2014 r. z nazwą Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa, które rozpoczęło oficjalnie działalność z dniem 21 grudnia 2014, gdzie na ten dzień przypadła rocznica najtragiczniejszego wydarzenia w historii polskich misji zagranicznych – zamachu z 2011 w Afganistanie, w którym zginęło pięciu polskich żołnierzy. Doroczne święto Centrum Weterana ustanowiono na dzień 29 kwietnia. Powstanie instytucji było bezpośrednią konsekwencją uchwalenia Ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa. Akt ten nałożył na MON obowiązek otoczenia opieką uczestników misji zagranicznych. Pierwsze prace w Centrum Weterana zostały podjęte przez MON w 2013.
Symbole Centrum Weterana Odznaka pamiątkowa Na podstawie Decyzji Nr 80/MON z dnia 18 marca 2015 w Centrum Weterana Działań Poza Granicami Państwa została wprowadzona odznaka pamiątkowaDecyzja Nr 80/MON z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie wprowadzenia odznaki pamiatkowej Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa (Dz.Urz.MON z 2015 r. poz. 77). Decyzją Nr 9/MON z dnia 20 lutego 2024 powyższą decyzję uchylonoDecyzja Nr 9/MON z dnia 20 lutego 2024 r. uchylająca decyzję w sprawie wprowadzenia odznaki pamiątkowej Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa (Dz.Urz.MON z 2024 r. poz. 14) i obecnie w CWDPGP nie jest nadawana odznaka pamiątkowa.
Oznaki rozpoznawcze i proporczyk na beret Decyzją Nr 144/MON z dnia 30 listopada 2023 r. wprowadzono oznaki rozpoznawcze oraz proporczyk na beret żołnierzy CentrumDecyzja Nr 144/MON z dnia 30 listopada 2023 r. w sprawie wprowadzenia oznaki rozpoznawczej oraz proporczyka na beret żołnierzy Centrum Weterana Działań Poza Granicami Państwa (Dz.Urz.MON z 2023 r. poz. 171).
Okolicznościowe pamiątki Centrum Weterana Działań Poza Granicami Państwa W 2024 z okazji jubileuszu 10-lecia powstania Centrum Weterana Działań Poza Granicami Państwa wydano okolicznościowe coiny i ryngrafy pamiątkowe
thumb|Siedziba Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa w Warszawie
Struktura organizacyjna (2014) W skład struktury organizacyjnej CWDPGP wchodzą zespoły: Dyrekcja Pion Ochrony Informacji Niejawnych Zespół Edukacji i Tradycji Zespół Wsparcia Weteranów Zespół Edukacji i Promocji Zespół Zabezpieczenia
Zadania Centrum Weterana Centrum Weterana pełni funkcję ośrodka, w którym weterani działań poza granicami państwa oraz rodziny żołnierzy i pracowników wojska poległych podczas tych działań uzyskują pomoc, wsparcie, radę oraz korzystają z konsultacji, w szczególności prawnych i psychologicznych dotyczących ich problemów. Do głównych zadań ustawowych i statutowych Centrum Weterana m.in. należy: Wsparcie doradcze i psychologiczne: organizowanie bezpłatnej pomocy prawnej oraz konsultacji psychologicznych dla weteranów i ich rodzin, w tym realizacja programów profilaktyki zdrowotnej (np. „Misja Zdrowie”), Integracja środowiska: konsolidacja środowiska weteranów (zarówno weteranów, jak i weteranów poszkodowanych) poprzez organizację rajdów motocyklowych, rowerowych, zawodów sportowych oraz spotkań integracyjnych (np. „Rajd Motocyklowy Weteranów”), („Rajd Rowerowy Weteranów”), Edukacja i pamięć: upowszechnianie w społeczeństwie wiedzy o udziale Wojska Polskiego w misjach pokojowych, humanitarnych i stabilizacyjnych (od czasów misji w Korei i Egipcie po współczesne operacje NATO), prowadzenie Sali Tradycji oraz specjalistycznej biblioteki, realizacja projektów (np. „Projekt Wojownik”) („Pamięć Orderu” – hołd dla kawalerów Orderu Krzyża Wojskowego), („Dzień Weterana Działań Poza Granicami Państwa”), („Dzień Pamięci o Poległych i Zmarłych w Misjach Zagranicznych i Operacjach Wojskowych poza Granicami Państwa”), Współpraca międzynarodowa: koordynacja udziału polskich reprezentacji (weteranów poszkodowanych) w międzynarodowych igrzyskach sportowych dla rannych żołnierzy, m.in. Invictus Games, Współpraca z NGO: współdziałanie z organizacjami pozarządowymi, stowarzyszeniami weteranów oraz instytucjami krajowymi i zagranicznymi zajmującymi się tematyką kombatancką.
Działalność Centrum Weterana
mały|Dzień Weterana Działań poza Granicami Państwa w Szczecinie (2014)
Lata 2014–2017 Uroczyste otwarcie Ośrodka odbyło się 21 grudnia 2014 z udziałem premier Ewy Kopacz, ministra obrony narodowej Tomasza Siemoniaka, szefa BBN ministra Stanisława Kozieja oraz dyrektora Departamentu Zwierzchnictwa nad Siłami Zbrojnymi gen. Lecha Konopki. Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa jest przeznaczone dla weteranów, w szczególności poszkodowanym oraz ich rodzinom, a także bliskim poległych lub zmarłych w czasie służby za granicą. Pierwszym dyrektorem z dniem 1 września 2014 został ppłk Leszek Stępień. 6 marca 2015 w Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa w Warszawie odbył się finał IV edycji Nagrody im. Jana Rodowicza „Anody”. Laureatem w kategorii „Wyjątkowy czyn” został Zbigniew Danielak, weteran misji w Kambodży. Pełnił on funkcję tłumacza w Polskim Kontyngencie Wojskowym w Kambodży w misji UNTAC pod auspicjami Organizacji Narodów Zjednoczonych. Uratował pięcioosobową załogę z płonącego helikoptera, brał również udział w akcji uwolnienia polskiego sanitariusza uprowadzonego przez Wietnamczyków.
W dniach 28–29 maja 2015 w Bydgoszczy odbywały się centralne obchody Dnia Weterana Działań poza Granicami Państwa. 28 lipca 2015 w Centrum Weterana Działań Poza Granicami Państwa otwarto wystawę pt. „Jednostka Wojskowa GROM w obiektywie Piotra Andrewsa” oraz przed Ścianą Pamięci oddano hołd dla mjr. Krzysztofa Woźniaka z JW GROM poległego w Afganistanie. W dniach 20–21 grudnia 2015 w Warszawie odbyły się uroczyste obchody z okazji Dnia Pamięci o Poległych i Zmarłych w Misjach i Operacjach Wojskowych poza Granicami Państwa. 29 maja 2016 w Warszawie odbyły się centralne obchody Dnia Weterana Działań Poza Granicami Państwa oraz Międzynarodowego Dnia Uczestników Misji Pokojowych ONZ podczas których podsekretarz stanu w MON Bartłomiej Grabski oraz delegacje weteranów i przedstawicieli kierowniczej kadry MON i Sił Zbrojnych RP złożyli wieniec przed Pomnikiem Żołnierzy Poległych w Misjach i Operacjach Wojskowych poza Granicami Państwa, znajdującym się obok siedziby Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa. W katedrze polowej WP została odprawiona msza św. w intencji weteranów, której przewodniczył bp polowy WP Józef Guzdek. 15 lutego 2017 dyrektor Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa płk Leszek Stępień otworzył wystawę „W boju i potrzebie krwi”.
Lata 2018–2019 29 maja 2018 Centralne obchody Dnia Weterana Działań Poza Granicami Państwa oraz Międzynarodowego Dnia Uczestników Misji Pokojowych ONZ odbyły się w Kielcach. 22 września 2018 w Centrum Konferencyjnym MON, pod patronatem honorowym Prezydenta RP Andrzeja Dudy, odbyła się konferencja „Szacunek dla rannych weteranów świadectwem patriotyzmu”. Organizatorem przedsięwzięcia, przy współpracy z Centrum Weterana Działań Poza Granicami Państwa (CWDPGP), było Stowarzyszenie Rannych i Poszkodowanych w Misjach Poza Granicami Kraju. W konferencji uczestniczyli m.in.: szef SG WP gen. broni Rajmund Andrzejczak, dowódca operacyjny RSZ gen. dyw. Tomasz Piotrowski. Dyrektor CWDPGP płk Leszek Stępień przedstawił podczas konferencji formy pomocy realizowanej przez państwo na rzecz poszkodowanych weteranów. 5 października 2018 w Warszawie z okazji 45 rocznicy utworzenia Drugich Doraźnych Sił Zbrojnych Narodów Zjednoczonych w Egipcie (UNEF II) oraz sformowania Polskiej Wojskowej Jednostki Specjalnej Doraźnych Sił Zbrojnych ONZ na Bliskim Wschodzie w Centrum Weterana Działań Poza Granicami Państwa odbyło się spotkanie weteranów misji UNEF II z dyrektorem Centrum płk Leszkiem Stępniem oraz prezesem Zarządu Głównego Stowarzyszenia Kombatantów Misji Pokojowych ONZ gen. bryg. w st. spocz. Stanisławem Woźniakiem. 17 października 2018 Prezydent RP – Zwierzchnik Sił Zbrojnych Andrzej Duda złożył wizytę w Centrum Weterana Działań Poza Granicami Państwa podczas której prezydent podpisał m.in. nowelizację ustawy o weteranach. thumb|W 2018 Team Invictus Poland tworzyło 15 weteranów w Sydney. Zdj. Medale z Igrzysk Invictus Games 2014 w Londynie |alt= 20–27 października 2018 w Sydney w Australii odbyły się międzynarodowe igrzyska dla weteranów Invictus Games, w których wzięli udział polscy żołnierze. Team Invictus Poland tworzyło 15 weteranów o różnym stopniu niepełnosprawności. 27 kwietnia 2019 w Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa odbyło się spotkanie członków Stowarzyszenia Byłych Żołnierzy i Przyjaciół Legii Cudzoziemskiej w Polsce. W spotkaniu uczestniczył były dowódca Legii Cudzoziemskiej generał Jean-Pierre Jacob. 18 listopada 2019 w Warszawie odbyła się konferencja podsumowująca krajową kampanię honorowego krwiodawstwa pod nazwą „Niepodległą mamy we krwi”. Dyrektor Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa płk Leszek Stępień za pomoc w organizacji kampanii został wyróżniony pamiątkową statuetką. W czasie 71 dni trwania kampanii zebrano 1,9 tys. litrów krwi. 25 listopada 2019 w Warszawie następca tronu Królestwa Danii książę Fryderyk i księżna Maria Elżbieta oraz para prezydencka Andrzej Duda i Agata Kornhauser-Duda spotkali się w Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa z żołnierzami weteranami z Polski i Danii. 17 grudnia 2019 podczas uroczystości upamiętniającej żołnierzy poległych w misjach i operacjach wojskowych poza granicami Polski odsłonięto tablicę epitafijną śp. kpr. Artura Pyca, który służył w 18 batalionie powietrznodesantowym. 30 grudnia 2019 minister obrony narodowej Mariusz Błaszczak wręczył nominację na stanowisko dyrektora Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa płk. Szczepanowi Głuszczakowi.
Lata 2020–2022 Z początkiem stycznia 2020 płk Szczepan Głuszczak objął funkcję dyrektora Centrum, które było miejscem upamiętnienia poległych za granicą w realizacji kolejnych i nowych projektów.
29 maja 2020 Dzień Weterana Działań Poza Granicami Państwa odbył się w Warszawie, a obchody rozpoczęły się mszą świętą w Katedrze Polowej WP z udziałem przedstawicieli Ministerstwa Obrony Narodowej. Mszę św. celebrował ks. bp gen. bryg dr Józef Guzdek, a 28 maja 2021 obchody Dnia Weterana Działań poza Granicami Państwa odbyły się w Krakowie na terenie 16 bpd. 4 maja 2021 rozpoczął się w Warszawa-Wesołej 2 Rajd Motocyklowy Weteranów, który wyruszył z 1 Warszawskiej Brygady Pancernej z komandorem rajdu dyrektorem Centrum Weterana Działań poza Granicami Państwa płk. Szczepanem Głuszczakiem. W wydarzeniu wzięło udział ponad 1300 żołnierzy i pracowników ze wszystkich rodzajów sił zbrojnych oraz funkcjonariuszy innych służb. 28 maja 2021 w Krakowie został zorganizowany Dzień Weterana Działań poza Granicami Państwa, który odbył się w 16 batalionie powietrznodesantowym. Uczestniczył w nim Prezydent RP – Zwierzchnik Sił Zbrojnych Andrzej Duda, który wręczył Ordery Krzyża Wojskowego – Krzyż Kawalerski i Krzyż Komandorski – dwóm żołnierzom Wojsk Specjalnych z Jednostki Wojskowej Komandosów.