thumb| 1 Księga Królewska 13 (1 Krl 13) – trzynasty rozdział Pierwszej Księgi Królewskiej, wchodzącej w skład ksiąg historycznych Starego Testamentu chrześcijańskiej Biblii. Księga ta stanowi kompilację różnych kronik opisujących czyny królów Izraela i Judy, sporządzoną przez redaktora deuteronomistycznego w VII wieku p.n.e., z uzupełnieniami dodanymi w VI wieku p.n.e. Fragment od 1 Krl 12,1 do 16,14 opisuje konsolidację królestwa północnego (Izraela) i Judy: ten rozdział skupia się na początkach panowania Jeroboama w królestwie północnym.

Tekst Rozdział ten został pierwotnie napisany w języku hebrajskim i od XVI wieku podzielony jest na 34 wersety.

Świadkowie tekstu Wśród wczesnych rękopisów zawierających tekst tego rozdziału w języku hebrajskim wyróżnia się dokumenty należące do tradycji Tekstu Masoreckiego, w tym Kodeks Kairski (895 n.e.), Kodeks z Aleppo (X wiek) i Kodeks Leningradzki (1008 n.e.).

Istnieje również przekład na język greki koine znany jako Septuaginta, sporządzony w ostatnich kilku wiekach p.n.e. Do zachowanych starożytnych rękopisów Septuaginty należą Kodeks Watykański (B; B; IV wiek) i Kodeks Aleksandryjski (A; A; V wiek)Całość Pierwszej Księgi Królewskiej jest nieobecna w zachowanym Kodeksie Synajskim..

Odniesienia do innych ksiąg biblijnych 1 Krl 13,1–10: 2 Krl 23,4–20; 2 Krn 34,3–71 Kings 13, Berean Study Bible

Tło historyczne i postacie Wydarzenia opisane w tym rozdziale mają miejsce bezpośrednio po podziale zjednoczonego królestwa Izraela na część północną i południową. W królestwie południowym (Judzie) rządy objął syn Salomona, Roboam (ok. 975–958 p.n.e.), natomiast w królestwie północnym na króla wybrano Jeroboama, Efraimitę i dawnego sługę Salomona, którego na ten urząd przeznaczył Bóg po jego śmierci. Jeroboam panował przez 22 lata (1 Krl 14,20). Obawiając się, że pielgrzymki jego poddanych do Jerozolimy doprowadzą do ponownego zjednoczenia państwa, Jeroboam ustanowił nowe ośrodki kultu w Betel i Dan, umieszczając tam złote cielce. Mianował także kapłanów niebędących lewitami i nakazał składać ofiary na tzw. wyżynach (prawdopodobnie wzniesieniach służących do kultu, które wcześniej mogły stanowić miejsca święte plemion zamieszkujących Kanaan przed jego podbojem przez Izraelitów). Głównymi postaciami rozdziału są: Jeroboam – król północnego królestwa Izraela, który zinstytucjonalizował fałszywy kult. Mąż Boży (młody prorok) – prorok pochodzący z Judy, który publicznie potępił bałwochwalstwo Jeroboama. Stary prorok – starszy prorok, mieszkaniec Betel, który przez podstęp nakłonił młodszego proroka do złamania Bożego nakazu.

Uschnięcie ręki Jeroboama (13,1–10) Podczas składania ofiar „nielegalne praktyki kultowe” Jeroboama w „nielegalnym sanktuarium” w Betel zostały zdemaskowane przez proroka z Judy, który przybył tam na polecenie Jahwe. Udowodnił on, że cudowna moc Boga przewyższa władzę króla. Konflikt w Betel może stanowić tło dla historii późniejszego pojawienia się w tym mieście proroka Amosa (por. Am 7,10–17). Anonimowy prorok (mąż Boży) przepowiedział koniec dynastii Jeroboama i królestwa północnego, zapowiadając, że z „domu Dawida” narodzi się król imieniem Jozjasz, który zbezcześci wyżyny w Betel, paląc na nich ludzkie kości (co wypełniło się około 300 lat później – por. działania Jozjasza w 2 Krl 22,1–23,10).

Gdy oburzony Jeroboam wyciągnął rękę, rozkazując uwięzić proroka, jego ręka natychmiast uschła. Zniszczony cudownie ołtarz stanowił znak prawdziwości proroctwa, podczas gdy uschła ręka ukazywała bezsilność króla wobec proroczego słowa. Na prośbę przerażonego Jeroboama prorok pomodlił się do Boga, a ręka króla wróciła do pełnej sprawności. Wdzięczny władca zaprosił proroka na posiłek i chciał go obdarować, ten jednak zdecydowanie odmówił. Powołał się przy tym na wyraźny zakaz Boży, który zabraniał mu spożywania jakiegokolwiek pokarmu i picia wody w tym miejscu, a także powrotu tą samą drogą.

Werset 2

„Jozjasz”: szesnasty król Judy, który w czasie swojego panowania (ok. 640–609 p.n.e.) przeprowadził „reformę deuteronomiczną” w celu usunięcia wyżyn na północnych i południowych terytoriach IzraelaEdwin Thiele, The Mysterious Numbers of the Hebrew Kings, (1. wyd.; New York: Macmillan, 1951; 2. wyd.; Grand Rapids: Eerdmans, 1965; 3. wyd.; Grand Rapids: Zondervan/Kregel, 1983). , 9780825438257, 217.. Między wstąpieniem na tron Jeroboama a narodzinami Jozjasza minęło około 330 lat. Wzmianka o królu, wymieniająca go z imienia i zapowiadająca wypełnienie przez niego proroctwa po tak długim czasie, jest bardzo rzadka w Starym Testamencie (podobnie jak proroctwo dotyczące Cyrusa w Iz 44,28; Iz 45,1). Z tego powodu niektórzy badacze przypuszczają, że ten werset, podobnie jak inne części historii z tego rozdziału, zostały zredagowane do obecnej formy w późniejszym czasie niż epoka JeroboamaCambridge Bible for Schools and Colleges. 1 Kings 13. Dostęp: 28 kwietnia 2019..

Stary prorok i mąż Boży (13,11–34) Druga narracja w tym rozdziale opisuje spotkanie dwóch proroków, którego celem jest odpowiedź na pytanie: „kto może zdecydować, kto ma rację, gdy dwaj prorocy przemawiają, powołując się na autorytet Boga, a jednocześnie przeczą sobie nawzajem?” (por. 1 Krl 22 oraz Jr 27–28). Gdy miejscowy, stary prorok z Betel usłyszał o wydarzeniach przy ołtarzu, odszukał powracającego proroka z Judy. Odnalazł go siedzącego pod dębem i zaprosił go do swojego domu na posiłek. Mąż Boży z Judy początkowo odmówił, zachowując taką samą czujność jak w rozmowie z Jeroboamem i przypominając o Bożym zakazie. Stary prorok uciekł się jednak do kłamstwa, twierdząc, że z polecenia anioła ma go ugościć, podważając tym samym wcześniejsze polecenia Pana.

Młodszy prorok założył, że może ufać innemu prorokowi i uległ pokusie, łamiąc wytyczne otrzymane od Boga. W tej historii „prawdziwy” prorok pozwolił się zwieść „fałszywemu” i przypłacił to życiem. Po spożyciu posiłku, gdy młody prorok wsiadł na osła i wyruszył w drogę do domu, za karę za nieposłuszeństwo został zaatakowany i zabity przez lwa. Zwierzę zachowało się w sposób nadnaturalny – nie pożarło zwłok męża Bożego ani nie zaatakowało jego osła, lecz stało obok ciała na drodze. Śmierć wysłannika w takich okolicznościach przekonała sceptyków o więzi zmarłego proroka z Bogiem. Podobnie jak w poprzednim fragmencie, uwaga skupiona jest na „sanktuarium w Betel i jego ołtarzu”, skażonym przez „grzech Jeroboama”. Słowo proroka natychmiastowo zniszczyło ołtarz, a sanktuarium miało zostać zlikwidowane 300 lat później przez króla Jozjasza. Gdy stary prorok dowiedział się o dramacie, udał się na miejsce, opłakał ciało młodego proroka i pochował go we własnym grobie. Nakazał również swoim synom, by po śmierci pochowali go u jego boku. Dzięki temu, za czasów reform Jozjasza, ich wspólny grób został uchroniony przed zbezczeszczeniem (2 Krl 23,15–18). Przesłaniem tej historii jest to, że Bóg wymaga „całkowitego i radykalnego posłuszeństwa” swojemu słowu, a człowiek musi mieć się zawsze na baczności i nie ulegać twierdzeniom innych, choćby wyglądali na autorytety duchowe.

Ostatnie dwa wersety rozdziału (33–34) stanowią mroczne podsumowanie: pomimo dramatycznych wydarzeń przy ołtarzu, cudów i wyraźnego ostrzeżenia, Jeroboam nie odwrócił się od swoich grzechów (nie wyraził skruchy). Nadal pogłębiał proces zniekształcania czci należnej Bogu, ustanawiając w niedopuszczalny sposób nowych kapłanów wyżyn, czym doprowadził do odrzucenia i unicestwienia własnej dynastii.

Wersety 31–32

„Samaria”: przyszła stolica królestwa północnego, która została zbudowana i tak nazwana dopiero kilka lat po tym wydarzeniu (1 Krl 16,24); tutaj odnosi się do Izraela jako całości. Prawdopodobnie autor Księgi Królewskiej, pisząc w późniejszym okresie, dostosował pierwotną wypowiedź starego proroka do ówczesnej sobie geografiiUwaga do 1 Księgi Królewskiej 13,32 w NET Bible..

Zobacz też Dawid Bałwochwalstwo Starożytny Izrael Jerozolima Królestwo Judy Kohen Prorok Powiązane fragmenty Biblii: 1 Krl 12, 1 Krl 16, 2 Krl 22, 2 Krl 23, 2 Krn 34

Uwagi

Przypisy

Źródła

Linki zewnętrzne Przekłady żydowskie: Melachim I – I Kings – Chapter 13 (Judaica Press) – tekst hebrajski z angielskim tłumaczeniem [i komentarzem Rasziego] na Chabad.org Przekłady chrześcijańskie: 1 Krl 13 – Biblia Tysiąclecia (Pallottinum) na DEON.pl

13