Strzyżewo – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Zbąszyń, na prawym brzegu Obry.
Położenie Przez miejscowość przebiega nieczynna linia kolejowa Zbąszyń-Międzychód (stacja kolejowa Strzyżewo Zbąskie).
Integralne części wsi +Integralne części wsi Strzyżewo SIMC Nazwa Rodzaj 0917260 Piaski przysiółek
Nazwa Miejscowość pierwotnie związana była z Wielkopolską. Istniała co najmniej od pierwszej połowy XV wieku i ma średniowieczną metrykę. Kiedyś nosiła inną staropolską nazwę "Strzeżewo". Pierwszy zachowany zapis nazwy miejscowości pochodzi z łacińskiego dokumentu z 1428 kiedy to odnotowano ją pod nazwą „ Strzezewo”, 1456 „Strzeschewo”, 1461 „Strzeszewo”, 1530 „Strzezevo”, 1571 „Strzyzewo, Strzizewo”.
Po rozbiorach Polski nazwa została zgermanizowana i była notowana w języku niemieckim Strese.
Historia Okolice miejscowości były zasiedlone jednak już wcześniej niż odnotowały to zachowane zapisy historyczne. Na północny wschód od wsi archeolodzy odkryli ślady osady pochodzącej z VII-VIII wieku oraz z pełnego średniowiecza. 300 metrów na zachód od wsi leżała osada z VII-VIII wieku. Na zachód od wsi, na łąkach nad rzeką Obrą odkryto również zniszczone grodzisko z VII-X wieku oraz z XIII-XIV wieku. Odnotowano również niezlokalizowane znalezisko śladów osady na podstawie skorup naczyń z VII-VIII wieku.
Miejscowość była początkowo własnością szlachecką w dobrach zbąszyńskich i należała do lokalnej wielkopolskiej szlachty z rodu Zbąskich herbu Nałęcz, którzy od nazwy miasta Zbąszyń przyjęli odmiejscowe nazwisko. Od 1320 wieś leżała w Zjednoczonym Królestwie Polskim, a od 1380 w powiecie kościańskim województwa poznańskiego w Koronie Królestwa Polskiego. W 1456 odnotowana została w powiecie kościańskim Korony Królestwa Polskiego, a w 1510 należała do parafii Zbąszyń.
W 1428 jako właściciel we wsi odnotowany został Abraham Głowacz Zbąski ze Zbąszynia zmarły w 1441. Woźny sądu ziemskiego zapowiedział drogi boczne (łac. „vias indirectas”), łąki, pastwiska, lasy, zarośla, bory i wszystkie pożytki w jego dobrach w mieście Zbąszyń oraz w przyległych wsiach, m. in. w Strzyżewie.
W 1456 syn Abrahama Stanisław ze Zbąszynia (zm. 1466-69) zapisał swojej żonie Małgorzacie z Górki po 1200 grzywien posagu oraz wiana na Zbąszyniu oraz na przyległych wsiach, a w tym m. in. na Strzyżewie. W 1489 synowie Stanisława; Piotr i Marcin ze Zbąszynia dokonali podziału majątku wraz z bratem Abrahamem. Otrzymali oni siedzibę rodową Zbąskich - miasto Zbąszyń wraz z sąsiednimi wsiami, a w tym m. in. z Strzyżewo. W 1495 właścicielem we wsi był Marcin Zbąski. W 1531 syn Marcina Jan Zbąski otrzymał w podziale z bratem Piotrem m. in. Strzyżewo.
W połowie XVI wieku w wyniku konfliktu majątkowego pomiędzy dwoma lokalnymi rodami szlacheckimi Zbąskich oraz Ostrorogów opisano miejscowość i okolice. W 1568 Abraham Zbąski dziedzic w Strzyżewie pozwał Ostrorogów Lwowskich o zniszczenie kopca na granicy Strzyżewa i Trzciela. Kopiec ten stał przy drodze biegnącej ze Strzyżewa do Trzciela. Wspomniano też inne kopce stojące przy lesie zwanym „Drzewiane Laski”, m.in. kopiec zwany „Łoziny” oraz miejsce zwane „Gumieniska”. Ostrorogowie wyrąbali w granicznym lesie na długości pół mili nowe „miecisko” gdzie „rzucali sieci oraz gonili zwierza”. Zbąscy zarzucali również pozwanym, że Ostrorogowie wyrąbali też wiele dębów w miejscu zwanym „Żiwków Ostrów” (org „Sziwkow Osthroff”) leżącym na gruntach wsi Strzyżewo należącej do Zbąskich.
Zachowały się także zapisy w historycznych księgach podatkowych dotyczące wsi. W 1510 wieś Zbąskiego, w której żyło wtedy kilku braci Zbąskich miała 6 łanów. W 1530 miał miejsce pobór podatków od 3 łanów oraz 3 grosze od karczmy. W 1563 pobrano podatki od 6 łanów, karczmy dorocznej, młyna wodnego dziedzicznego o jednym kole walnym. W 1581 miał miejsce pobór od 6,5 łana, 0,5 łana, od 5 zagrodników, jednego młyna korzecznego o jednym kole zasilanego nurtem rzeki.
Pod koniec XVIII wieku właścicielem był dziedzic Zbąszynia, Stefan Garczyński. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim.
Strzyżewo było areną zaciętych walk w powstaniu wielkopolskim (10/11 lutego 1919 z udziałem kompanii opalenickiej, kórnickiej i śremskiej) i pod koniec stycznia 1945 roku, kiedy to nacierającą Armię Czerwoną wsparli ochotnicy. W okresie międzywojennym miejscowość leżała w granicach II Rzeczpospolitej. , a później placówka Straży Granicznej I linii „Strzyżewo”.
W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa zielonogórskiego.
Turystyka Wzgórze za cegielnią (Strzyżewska Góra) jest dobrym punktem widokowym na dolinę Obry. Po drugiej stronie rzeki zachowały się fragmenty grodziska stożkowatego z XIII wieku.
Przez miejscowość przebiegają znakowane szlaki piesze: Zbąszyń - Dąbrówka Wielkopolska - Miedzichowo. Trzciel - Wąsosz a także kajakowy Szlak Obry
Demografia Pod koniec XIX wieku Strzyżewo wchodziło w skład powiatu międzyrzeckiego i liczyło 100 domostw i 781 mieszkańców. Przeważali protestanci (605) nad katolikami (165) i żydami (11).
Liczba mieszkańców miejscowości w poszczególnych latach: +RokIlość mieszkańców19987182002680200973320117632021759
Zobacz też Strzyżewo Kościelne, Strzyżewo Paczkowe, Strzyżewo Smykowe, Strzyżewo Witkowskie
Przypisy Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części () GUS. Rejestr TERYT
Bibliografia
Linki zewnętrzne