Tony Shalhoub, właśc. Anthony Marcus Shalhoub (ur. 9 października 1953 w Green Bay) – amerykański aktor telewizyjny, filmowy i teatralny, także scenarzysta i producent filmowy pochodzenia libańskiego.
Międzynarodową rozpoznawalność zdobył dzięki kreacji cierpiącego na szereg fobii detektywa Adriana Monka w serialu USA Network Detektyw Monk i jako Antonio Scarpacci z sitcomu NBC Skrzydła.
Życiorys Wczesne lata Urodził się w Green Bay w Wisconsin w arabskojęzycznej, maronickiej, chrześcijańskiej rodzinie jako dziewiąte z dziesięciorga dzieci Helen (z domu Seroogy) i Joego Shalhouba, właściciela firmy. Jego matka miała pochodzenie libańsko-amerykańskie, a ojciec pochodził z Libanu i wyemigrował do Stanów Zjednoczonych jako sierota w wieku ośmiu lat. Tony wychowywał się z sześcioma siostrami – Maggie, Jane, Amy, Deborah, Susan i Sherry oraz trzema braćmi – Billem, Michaelem i Danem.
Kiedy miał sześć lat, jedna z jego sióstr zgłosiła go na ochotnika do przedstawienia Oscara Hammersteina II Króla i ja. W 1972 ukończył East High School. Po krótkim pobycie na University of Wisconsin-Green Bay w 1977 uzyskał licencjat na wydziale teatralnym na University of Southern Maine w Portland w Maine. W 1980 zdobył tytuł magistra w Yale School of Drama.
Kariera Po ukończeniu studiów przeniósł się do Cambridge w stanie Massachusetts, gdzie spędził cztery sezony w American Repertory Theatre. W tym okresie zagrał m.in. Olivera w Jak wam się podoba (1980), Ferdinanda / Casti-Piani w Lulu. Tragedia monstrum (1980), Figara w Weselu Figara (1981), Alcidasa/Lélie/Leandre w Rogaczu z urojenia (1981) Moliera, Solonya w Trzech siostrach (1982) i Pozzo w Czekając na Godota (1983). W 1985 zadebiutował na Broadwayu w produkcji duetu Ricie Moreno i Sally Struthers The Odd Couple.
W 1986 trafił na duży ekran, grając epizodyczną rolę w komediodramacie Mike’a Nicholsa Zgaga. W tym samym roku wystąpił jako terrorysta w jednym z odcinków serialu CBS McCall pt. „Breakpoint”. Pierwszą większą rolę Todda Hansena dostał w telewizyjnym dramacie sensacyjnym CBS Dowodzenie w piekle (1988) w reżyserii Georga Stanforda Browna.
W latach 1991–1997 grał pechowego włoskiego taksówkarza Antonio Scarpacci w sitcomie NBC Skrzydła. Kontynuował też karierę sceniczną, a w 1992 zdobył nominację do Tony Award za postać Charliego w przedstawieniu Rozmowy z moim ojcem. W kolejnych latach zagrał w m.in. w filmach: Narzeczona dla geniusza (1994), Faceci w czerni (1997), Paulie – gadający ptak (1998), Trzynaście duchów (2001) i Faceci w czerni II (2002). Za rolę Primo, współwłaściciela włoskiej restauracji w debiucie reżyserskim Campbella Scotta i Stanleya Tucci Wielkie otwarcie (1996) został uhonorowany nagrodą Stowarzyszenia Krytyków Filmowych i był nominowany do Independent Spirit Awards. W 1997 zebrał pochlebne recenzje za rolę Bobby’ego w spektaklu Davida Mameta The Old Neighborhood w American Repertory Theatre.
Największe uznanie zyskał rolą Adriana Monka, detektywa cierpiącego na szereg fobii w serialu USA Network Detektyw Monk (2002–2009). Za rolę otrzymał wiele nagród dla najlepszego aktora w serialu komediowym – Złoty Glob, Nagrodę Gildii Aktorów Ekranowych i trzy nagrody Emmy.
Za rolę Abiego Weissmana w serialu Wspaniała pani Maisel (od 2017) otrzymał dwie Nagrody Gildii Aktorów Ekranowych i nagrodę Emmy dla najlepszego aktora drugoplanowego w serialu komediowym.
Życie prywatne W kwietniu 1992 poślubił aktorkę Brooke Adams, którą poznał na Broadwayu, kiedy wystąpili razem w Heidi Chronicles. Wychowuje dwie córki – adoptowaną Josie (ur. 1989) i biologiczną Sophie (ur. 1993).
Filmografia thumb|Jason Gray-Stanford, Ted Levine i Tony Shalhoub w 2008
Filmy 2021: Linoleum jako dr Alvin 2018: Rosy jako dr Godin
2017: Ostatni portret (Final Portrait) jako Diego Giacometti 2017: Breakable You jako Adam Weller
2016: Mścicielka (The Assignment) jako dr Ralph Galen 2016: Custody jako Jason Schulman 2015: Siostra Jackie jako dr Bernard Prince 2015: The Adventures of Beatle Boyin jako agent Biura ds. Złego Parkowania 2014: Wojownicze Żółwie Ninja jako Splinter od 2014: We Are Men jako Frank Russo 2013: Sztanga i cash jako Victor Kershaw 2013: Movie 43 jako ojciec uprowadzonej dziewczyny 2012: Blow Me jako on sam 2012: Hemingway i Gellhorn jako Koltsov 2012: Obiady piątkowe jako Gene Fisher 2011: Pięć jako Mitch 2010: Skąd wiesz? jako psychiatra 2009: Feed the Fish jako szeryf Andersen 2008: AmericanEast jako Sam 2007: 1408 jako Sam Farrell 2006: Palec jako pan Roth 2005: Nowy, lepszy świat jako dr Trabulous 2004: Ujęcie jako Tommy The Black 2004: Królowa ringu jako Larocca 2003: Mali agenci 3D: Trójwymiarowy odjazd jako Alexander Minion 2003: Something More jako pan Avery 2002: Mali agenci 2: Wyspa marzeń jako Alexander Minion 2002: Co za życie jako Jack 2002: Inna twarz jako Max 2002: Faceci w czerni II jako Jack Jeebs 2001: Impostor: Test na człowieczeństwo jako Nelson Gittes 2001: Trzynaście duchów jako Artur 2001: Mali agenci jako Alexander Minion 2001: Człowiek, którego nie było jako Freddy Riedenschneider 1999: Kosmiczna załoga jako Fred Kwan 1999: Sezon mistrzów jako George Sitkowski 1999: Kod porozumienia jako Phill 1998: Stan oblężenia jako Frank Haddad 1998: Adwokat jako Kevin Conway 1998: Oszuści jako First Mate 1998: Paulie – gadający ptak jako Mish 1998: Barwy kampanii jako Eddie Reyes 1997: Życie mniej zwyczajne jako Al 1997: Gattaca – szok przyszłości jako German 1997: Faceci w czerni jako Jack Jeebs 1996: Wielkie Otwarcie jako Primo 1994: Narzeczona dla geniusza jako Bob Walters 1993: Rodzina Addamsów 2 jako Jorge 1993: Szachowe dzieciństwo jako członek klubu szachowego 1992: Miesiąc miodowy w Las Vegas jako Buddy Walker 1991: Barton Fink jako Ben Geisler 1990: Łatwy szmal jako Taksówkarz 1989: Długoletni przyjaciele jako lekarz Paul 1989: Dzień pierwszy jako Enrico Fermi 1988: Dowodzenie w piekle jako Nahid 1986: Zgaga jako pasażer samolotu
Seriale TV 2021: Central Park jako Marvin / Inwestor (gościnnie) 2017–2023: Wspaniała pani Maisel (The Marvelous Mrs. Maisel) jako Abe Weissman
2016: Czarna lista (The Blacklist) jako Alistair Pitt (gościnnie) 2016: BrainDead jako Red Wheatus 2015: Siostra Jackie (Nurse Jackie) jako dr Bernard Prince
2013: We Are Men jako Frank Russo 2011: Zbyt wielcy, by upaść jako John Mack 2002–2009: Detektyw Monk jako Adrian Monk (również jako producent) 1999–2000: Zakręcony jako Ian Stark 1997–2002: Ally McBeal jako Albert Shepley (gościnnie) 1995–1996: Almost Perfect jako Alex Thorpe 1993–2002: Z Archiwum X jako dr Chester Ray Banton (gościnnie) 1990–1997: Skrzydła jako Antonio Scarpacci 1988–1990: Monsters jako Mancini (gościnnie) 1985–1989: McCall jako Terrorysta (gościnnie)
Dubbing 2017: Auta 3 (Cars 3) jako Luigi 2016: Wojownicze żółwie ninja: Wyjście z cienia (Teenage Mutant Ninja Turtles: Out of the Shadows) jako Splinter 2014: Wojownicze Żółwie Ninja jako Splinter 2011: Auta 2 jako Luigi 2009: Cars Race-O-Rama jako Luigi 2006: Auta jako Luigi 1997: Fallout jako Aradesh
Gry 2017: Auta 3: Wysokie obroty (Cars 3: Driven to Win) jako Luigi 2011: Auta 2 (Cars 2: The Video Game) jako Luigi 2009: Cars Race-O-Rama jako Luigi 2007: Auta: Mistrzostwa Złomka (Cars Mater-National) jako Luigi
2006: Auta (Cars) jako Luigi 1997: Fallout jako Aradesh
Nagrody Rok Nagroda Kategoria Tytuł 1996 National Society of Film Critics (Amerykańskie Stowarzyszenie Krytyków Filmowych) Najlepszy aktor drugoplanowy Wielkie otwarcie 2002 Złoty Glob Najlepszy aktor w serialu komediowym Detektyw Monk 2003 Emmy Najlepszy aktor w serialu komediowym2004Nagroda Gildii Aktorów Ekranowych Najlepszy aktor w serialu komediowym2005 Najlepszy aktor w serialu komediowymEmmy Najlepszy aktor w serialu komediowym2006 Najlepszy aktor w serialu komediowym2018Tony AwardNajlepszy aktor w musicaluThe Band's VisitNagroda Gildii Aktorów Ekranowych Najlepszy aktor drugoplanowy w serialu komediowymWspaniała pani MaiselWybitny występ zespołu aktorskiego w serialu komediowym2019 Najlepszy aktor drugoplanowy w serialu komediowymWybitny występ zespołu aktorskiego w serialu komediowym Emmy Najlepszy aktor drugoplanowy w serialu komediowym
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańscy aktorzy filmowi Kategoria:Amerykańscy aktorzy teatralni Kategoria:Amerykańscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Yale Kategoria:Laureaci Złotego Globu dla najlepszego aktora w serialu komediowym lub musicalu Kategoria:Laureaci nagrody Emmy Kategoria:Amerykanie pochodzenia libańskiego Kategoria:Urodzeni w 1953