mały|Grób Leszka Herdegena na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera XXIb, rząd wschodni, grób 5) Leszek Herdegen (ur. 28 maja 1929 w Poznaniu, zm. 15 stycznia 1980 w Toruniu) – polski aktor i pisarz.
Życiorys Urodził się w Poznaniu, w rodzinie ekonomisty Mieczysława Herdegena i jego żony Marii, dzieciństwo spędził w Toruniu. Podczas II wojny światowej pracował fizycznie, wziął udział w powstaniu warszawskim. Zadebiutował w 1946 jako literat, publikując wiersze i artykuły. W 1953 poparł działania stalinowskich władz PRL, podpisując Rezolucję Związku Literatów Polskich w Krakowie w sprawie procesu krakowskiego. Studiował w Państwowej Wyższej Szkole Aktorskiej w Krakowie, którą ukończył w 1953. Przez pewien czas pracował jednocześnie w wydawnictwach literackich i w teatrze. Zasłynął z pracowitości i cieszył się sympatią widzów. W 1964 został wybrany „najulubieńszym aktorem Krakowa”.
Do jego popularności przyczyniły się role filmowe, m.in. te zagrane w Nieznanym (1964), Faraonie (1965) i Potopie (1974). Pojawiał się też w serialach, m.in.: Stawka większa niż życie (1967), Polskie drogi (1976–77) czy Życie na gorąco (1978).
Charakteryzował się bardzo niskim głosem. Znany jest jako wykonawca „Pieśni o małym rycerzu", ballady, którą zaśpiewał w serialu Przygody pana Michała. Ostatnią kinową rolę, sturmbannführera SS – zagrał w dramacie wojennym Henryka Bielskiego Gwiazdy poranne (1979).
Pośmiertnie otrzymał wyróżnienie „Złoty Ekran 79” za całokształt twórczości artystycznej w telewizji.
Życie prywatne Jego pierwszą żoną była aktorka Halina Zaczek w latach 1952–1961. Drugi związek małżeński zawarł z aktorką Lidią Zamkow.
W ostatnich latach życia zmagał się z chorobą alkoholową. Zmarł w wieku 50 lat. Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie (kwatera XXIb, rząd wschodni, grób 5).
Był przyjacielem pisarza Sławomira Mrożka.
Kariera zawodowa 1952: Teatr Młodego Widza w Krakowie – kierownik literacki 1953–1954: Teatr Wybrzeże w Gdańsku – aktor 1954–1955: Życie Literackie – kierownik działu krytyki literackiej 1954–1954: Teatr Wybrzeże w Gdańsku – kierownik literacki 1 września 1955 – 1 czerwca 1959: Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie – kierownik literacki 1958–1964: Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie – aktor 1964–1972: Teatr im. Juliusza Słowackiego w Krakowie – aktor 1972–1974: Teatr Studio w Warszawie – aktor 1974–1980: Teatr Powszechny w Warszawie – aktor
Filmografia Rok pierwszy (1960) – kapral Józef Dunajec Kwiecień (1961) – chorąży Juliusz Szumibór Mansarda (1963) – Aleksander Gierymski Faraon (1965) – Pentuer Stawka większa niż życie (serial telewizyjny, 1967–1968) – por. von Vormann (odc. 11. Hasło); płk Nichols (odc. 13. Bez instrukcji) Znicz olimpijski (1969) – major Raj na ziemi (1970) – członek Werwolfu Dzień listopadowy (1970) – Karol Starski Podróż za jeden uśmiech (serial telewizyjny, 1971) – kierowca Słyk (odc. 1. Pechowy dzień) Kopernik (1972) – mnich Mateusz Godzina szczytu (1973) – dyrektor Krzysztof Maksymowicz Akcja V (1973) – pułkownik Max Dachter Potop (1974) – Jan Sakowicz Polskie drogi (serial telewizyjny, 1976) – major Leon Korwin (odc. Misja specjalna) Biohazard (1977) – profesor Józef Molnar Żołnierze wolności (1977) – Paweł Finder Kłopoty to moja specjalność (Teatr TV, 1977) – Tom Bayon Bilet powrotny (1978) – Pierre Życie na gorąco (1978) – doktor Herman Gebhardt, szef organizacji „W” Gwiazdy poranne (1979) – sturmbannführer SS
Odznaczenia i nagrody Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1977) Złoty Krzyż Zasługi (1969) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1968) Złota Odznaka „Za zasługi dla Krakowa” (1965) „Srebrny Kormoran” za rolę w spektaklu No more Hiroshima na podstawie korespondencji Gunthera Andresa i mjr. Claude’a Eatherly na Festiwalu Teatrów Estradowych w Olsztynie (1964) Wielka Nagroda oraz Nagroda Artystyczna Jury na VI OPTMF w Szczecinie (1971) „Złoty Ekran 79” za całokształt twórczości artystycznej w TV (1980, pośmiertnie)
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Leszek Herdegen na zdjęciach w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie Kategoria:Polscy aktorzy filmowi Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Aktorzy związani z Krakowem Kategoria:Artyści Teatru Wybrzeże w Gdańsku Kategoria:Pisarze związani z Krakowem Kategoria:Powstańcy warszawscy Kategoria:Sygnatariusze rezolucji Związku Literatów Polskich w Krakowie w sprawie procesu krakowskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie urodzeni w Poznaniu Kategoria:Pochowani na cmentarzu Rakowickim Kategoria:Urodzeni w 1929 Kategoria:Zmarli w 1980