mały|Grób Ryszardy Hanin na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie,22 lipca 2008 Ryszarda Hanin właśc. Szarlota Hahn (ur. 30 sierpnia 1919Niektóre źródła podają rok 1917. we Lwowie, zm. 1 stycznia 1994 w Otwocku) – polska aktorka, reżyserka i pedagog, profesor sztuki.

Życiorys Urodziła się we Lwowie w zamożnej i spolonizowanej rodzinie żydowskiej. Jej ojciec Józef był przemysłowcem i urzędnikiem na kolei, a matka zajmowała się domemTygodnik „Życie na Gorąco” nr 33, 14 sierpnia 2014, s. 30–31.. Miała o dziesięć lat starszego brata Leonarda, który został lekarzem psychiatrą. Sama Hanin chciała zostać pielęgniarką. Uczęszczała do Prywatnego Gimnazjum Żeńskiego im. Adama Mickiewicza. Ponadto chodziła na lekcje tańca, miała instruktora jazdy na łyżwach, uczyła się też śpiewu i grała w przedstawieniach amatorskich. Po maturze w 1937 roku wyjechała do Paryża, gdzie przez dwa lata studiowała literaturę francuską na Sorbonie i jednocześnie uczęszczała do Studia Charles’a Dullina przy Théâtre de l’Atelier.

W sierpniu 1939 r. przyjechała na wakacje do Lwowa, gdzie zastał ją wybuch II wojny światowej. Pracowała w Domu Sierot, a następnie statystowała w Krakowiakach i góralach w Polskim Teatrze Dramatycznym. Po wkroczeniu Niemców do Lwowa wraz z mężem, poetą Leonem Pasternakiem (ślub 5 marca 1940), ewakuowała się w głąb ZSRR, gdzie została spikerką Rozgłośni Polskiej ZPP w Saratowie i Kujbyszewie, a następnie współzałożycielką i aktorką teatru 1 Dywizji im. Tadeusza Kościuszki, z którym wróciła do kraju. W teatrze tym w 1944 r. debiutowała jako Aniela w Ślubach panieńskich Aleksandra Fredry. W tym samym roku dowiedziała się, że jej brata rozstrzelano wraz z całym personelem szpitala na lwowskim Kulparkowie.

Następnie występowała w Teatrze Wojska Polskiego w Łodzi, gdzie w marcu 1945 zdała aktorski egzamin eksternistyczny. W 1949 roku przeniosła się do Warszawy, gdzie grała w Teatrze Polskim (1949–1954 i 1957–1963) oraz w Teatrze Domu Wojska Polskiego (Dramatycznym) (1954–1957 i od 1963 do śmierci). Występowała też gościnnie w innych teatrach. Współpracowała z Teatrem Telewizji od początku jego istnienia. Od 1951 roku aż do śmierci w 1994 roku była wykładowcą PWST w Warszawie, w latach 1966–1969 prodziekanem Wydziału Aktorskiego tej uczelni. W 1966 r. zdała reżyserski egzamin eksternistyczny. W 1956 r. rozstała się z mężem, następnie przez 16 lat była związana z aktorem Janem Matyjaszkiewiczem.

Weszła w skład Honorowego Komitetu Obchodów 70. rocznicy Odzyskania Niepodległości przez Polskę 11 listopada 1988 roku, którego przewodnictwo objął I sekretarz Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej gen. armii Wojciech Jaruzelski.

W ostatnich latach była ciężko chora, lecz mimo wszystko do ostatnich chwil występowała w teatrze. 31 grudnia 1993 roku wyrwała się na dzień z sanatorium w Świdrze (dzielnica Otwocka) i przyjechała do Warszawy, by wspólnie z przyjaciółmi spędzić sylwestra. Zmarła nagle wieczorem 1 stycznia 1994 roku po powrocie do sanatorium. Pochowana na cmentarzu Wojskowym na Powązkach (kwatera A3 tuje-1-17).

Filmografia 1965: Podziemny front jako Elza, współpracownica Gestapo (odc. 2) 1966: Don Gabriel jako Helena 1969: Zbrodniarz, który ukradł zbrodnię jako matka Ewy Salm 1970: Przystań jako Bosakowa 1970: Romantyczni jako ciotka rezydentka 1971: Antek jako matka Antka 1971: Brylanty pani Zuzy jako babka Joanny 1972: Opowieść jako pani Kawecka 1973: Ciemna rzeka jako matka Zenka 1973: Drzwi w murze jako matka Krystyny 1974: Najważniejszy dzień życia (odcinek Gra) jako Melania Kicała 1974: Zapamiętaj imię swoje jako Halina Truszczyńska, przybrana matka Eugeniusza 1975: Niespotykanie spokojny człowiek jako Aniela Włodkowa 1975: Noce i dnie jako Żarnecka, kucharka w Serbinowie 1976: Polskie drogi jako Ewelina Heimann, matka Johana 1976: Przepłyniesz rzekę jako matka 1976: Zofia jako Zofia 1977: Noce i dnie jako Żarnecka, kucharka Niechciców 1977: Żołnierze wolności jako rozstrzelana komunistka (cz. 2) 1978: Płomienie jako matka 1979: Gwiazdy poranne jako Aleksandra Walendowska 1980: Panienki jako chora 1981: Biłek jako Karolina, siostra Ignacego 1981: Errata, czyli sceny pokutne w nowych osiedlach jako matka Michała 1981: Ryś jako Hela, gospodyni księdza 1982: Coś się kończy jako nauczycielka Stanisława 1982: Śpiewy po rosie jako Januszkowa 1983: Seksmisja jako dr Jadwiga Yanda, córka Maksa 1983: Wedle wyroków twoich... jako siostra Teresa, przełożona klasztoru 1984: 07 zgłoś się jako gospodyni proboszcza w Ostrołęce (odc. 15) 1984: Kobieta z prowincji jako matka Andzi 1984: Umarłem, aby żyć jako służąca chorego na tyfus profesora 1985: Rośliny trujące jako Siarowa 1985: Zdaniem obrony jako opiekunka pałacu 1986: Inna wyspa jako Karolka, pensjonariuszka zakładu 1987: Rzeka kłamstwa jako Cyriakowa, matka Maryny 1988: Bliskie spotkania z wesołym diabłem jako turystka 1988: Przyjaciele wesołego diabła jako turystka (odc. 1 i 2) 1989: Deja vu jako Wanda Pollack, matka Johnny’ego 1989: Janka jako Weronika, ciotka Janki 1991: Jeszcze tylko ten las jako Kulgawcowa 1992: Naprawdę krótki film o miłości, zabijaniu i jeszcze jednym przykazaniu jako matka Wojtka (głos) 1993: Żywot człowieka rozbrojonego jako wdowa Zubrzyńska

Ordery i odznaczenia Order Sztandaru Pracy II klasy (1974) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (11 lipca 1955) „w 10 rocznicę Polski Ludowej za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Złoty Krzyż Zasługi (22 lipca 1953) „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki”. Medal 10-lecia Polski Ludowej (19 stycznia 1955) – Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/196 – na wniosek Ministra Kultury i Sztuki Medal „Za udział w walkach o Berlin” (1968) Złoty Medal „Za Zasługi dla Obronności Kraju” (1973) Brązowy Medal „Za zasługi dla obronności kraju” (1966)Wojskowy Przegląd Historyczny, nr 1 (41), styczeń - marzec 1967, s. 430. Odznaka 1000-lecia Państwa Polskiego (1967) Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej” (1989) Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” (1978) Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” (1969) Order Uśmiechu Złota Odznaka Honorowa Towarzystwa Przyjaźni Polsko-Radzieckiej (1988)Z ziemi radzieckiej do Polski, „Przyjaźń”, nr 17 (2034), 22 kwietnia 1988, s. 13.

Nagrody Nagroda Ministra Oświaty za rolę Ariela w Burzy na II Festiwalu Sztuk Szekspirowskich (1947) II nagroda na Festiwalu Sztuk Rosyjskich i Radzieckich w Warszawie (1950) III nagroda na Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych za rolę Anny Danielak w Trzeba było iskry oraz Hani Tokarek w Dobrym człowieku w Teatrze Polskim w Warszawie (1951) II nagroda na Festiwalu Polskich Sztuk Współczesnych (1952) Nagroda Komitetu do Spraw Radia i Telewizji (1966) I nagroda na Szczecińskim Tygodniu Kulturalnym (1968) Złoty Ekran za kreacje aktorskie w TV w sezonie 1969/70 (1970) Nagroda Komitetu do Spraw Radia i Telewizji za najwybitniejszą kreację roku w Teatrze – Niespodziance Rostworowskiego (1970) Nagroda Komitetu do Spraw Radia i Telewizji za wybitne kreacje aktorskie w Teatrze TV (1972) Złota Kamera przyznana przez pismo „Film” w kategorii najlepszy aktor lub debiut aktorski – nagroda za rolę w filmie Drzwi w murze (1974) Złote Grono na VI Lubuskim Lecie Filmowym w Łagowie za rolę kobiecą w filmie Drzwi w murze (1974) Srebrna Muszla na MFF w San Sebastian za rolę w filmie Drzwi w murze (1974) Kufel Warmiński – nagroda w plebiscycie „Panoramy Północy” (1975) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia w dziedzinie teatru (1975) Nagroda Przewodniczącego Komitetu do Spraw Radia i Telewizji za rolę w filmie Wielka gra (1975) Złote Grono na IX Lubuskim Lecie Filmowym w Łagowie za rolę w filmie Zofia (1977) Nagroda Ministra Obrony Narodowej I stopnia w dziedzinie teatru i filmu (1978) Nagroda Ministra Kultury i Sztuki I stopnia za całokształt twórczości aktorskiej w Teatrze TV (1981) Nagroda Miasta Stołecznego Warszawy za rok 1982 (1983) Nagroda Teatralna Prezydenta Warszawy za kreację aktorską w monodramie Róża jest różą, jest różą... (1984) Złote Lwy Gdańskie na XVI FPFF w Gdyni za najlepszą rolę żeńską (Kulgawcowa) w filmie Jeszcze tylko ten las (1991) Nagroda Szefa Kinematografii za kreacje aktorskie w dziedzinie filmu fabularnego – rolę Kulgawcowej w filmie Jeszcze tylko ten las (1991)

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Biografie kanonu polskiej Wikipedii Kategoria:Laureaci Nagrody Ministra Kultury i Sztuki (Polska Ludowa) Kategoria:Ludzie urodzeni we Lwowie Kategoria:Najlepsze aktorki pierwszoplanowe na FPFF Kategoria:Odznaczeni Brązowym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Medalem 10-lecia Polski Ludowej Kategoria:Odznaczeni Medalem „Za udział w walkach o Berlin” Kategoria:Odznaczeni Odznaką 1000-lecia Państwa Polskiego Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony dla Kultury Narodowej” Kategoria:Odznaczeni odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL” Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Odznaczeni Orderem Sztandaru Pracy II klasy Kategoria:Odznaczeni Orderem Uśmiechu Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Medalem „Za zasługi dla obronności kraju” Kategoria:Pochowani na Powązkach-Cmentarzu Wojskowym w Warszawie Kategoria:Polscy pedagodzy Kategoria:Polacy pochodzenia żydowskiego Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Urodzeni w 1919 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza Kategoria:Wyróżnieni Nagrodą Miasta Stołecznego Warszawy Kategoria:Zmarli w 1994