mały|upright=1.2|James McAvoy i Anne-Marie Duff (2007) James Andrew McAvoy (ur. 21 kwietnia 1979 w Glasgow) – szkocki aktor filmowy, teatralny i telewizyjny.
Życiorys Wczesne lata Urodził się i dorastał w Glasgow w rodzinie katolickiej jako syn pielęgniarki psychiatrycznej Elizabeth (z domu Johnstone, zm. 2018) i budowniczego Jamesa McAvoya, Seniora. Kiedy miał siedem lat, jego rodzice rozwiedli się. Matka McAvoya cierpiała na zły stan zdrowia, a następnie wysłała Jamesa do dziadków ze strony matki, Mary i Jamesa Johnstone’a, w pobliskiej dzielnicy Drumchapel w Glasgow. Jego matka mieszkała z nimi sporadycznie. McAvoy ma siostrę Joy (została potem wokalistką szkockiej grupy Streetside) i młodszego przyrodniego brata Donalda. Nie miał kontaktu z ojcem od dzieciństwa. Jako dziecko marzył, by zostać misjonarzem. Trenował boks, szermierkę, rugby. W latach 1990–1997 uczęszczał do katolickiej St. Thomas Aquinas Secondary School w Jordanhill. W latach 1997–2000 studiował w Royal Scottish Academy of Music and Drama w Glasgow.
Kariera Mając 16 lat zadebiutował na dużym ekranie w dreszczowcu Bliski pokój (The Near Room, 1995). Po udziale w miniserialu HBO/BBC Kompania Braci (Band of Brothers, 2001), wystąpił w roli Leto Atrydy II w miniserialu TV-Hallmark Dzieci Diuny (Children of Dune, 2003), będącego adaptacją powieści Franka Herberta.
Zwrócił na siebie uwagę rolą Rory’ego O’Shei, irlandzkiego nastolatka chorującego na dystrofię mięśniową w dramacie Ja w środku tańczę (Inside I’m Dancing, 2004). Wcielił się w drugoplanową postać Fauna Tumnusa w kinowej adaptacji powieści fantasy C.S. Lewisa Opowieści z Narnii: Lew, czarownica i stara szafa (The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe, 2005). Zagrał tytułowego Joe Macbetha w uwspółcześnionej i uproszczonej wersji dramatu Szekspira telewizji BBC Makbet (Macbeth, 2005), którego akcja toczy się w kuchni wykwintnej restauracji.
W 2005 wziął udział w przedstawieniu Breathing Corpses wystawianym w Royal Court Theatre. Za rolę narratora-osobistego lekarza ugandyjskiego dyktatora Idi Amina w dramacie historycznym Ostatni król Szkocji (The Last King of Scotland, 2006) był nominowany do nagrody BAFTA, którą otrzymał w 2006 w kategorii Dorastający Gwiazdor. Za rolę w dramacie Pokuta z 2007 był nominowany do Złotego Globu i nagrody BAFTA. W 2008 zagrał główną rolę w filmie akcji Wanted – Ścigani. W 2011 zagrał młodego Charlesa Xaviera w filmie X-Men: Pierwsza klasa; wystąpił w tej samej roli w X-Men: Przeszłość, która nadejdzie, X-Men: Apocalypse oraz X-Men: Mroczna Phoenix.
W filmach Split (2016) i Glass (2019) wcielił się w rolę mężczyzny, u którego zaburzenie dysocjacyjne tożsamości staje się źródłem nadludzkich zdolności.
Życie prywatne 18 października 2006 poślubił Anne-Marie Duff, którą poznał na planie serialu Shameless. Mają syna Brendana (ur. 2010). W 2016 rozwiedli się.
Filmografia Filmy 1995: Bliski pokój (The Near Room) jako Kevin Savage 1997: Sanatorium poetów (Regeneration) jako Anthony Balfour 2001: Basen (Swimming Pool – Der Tod feiert mit) jako Mike 2002: Królowa Bollywood (Bollywood Queen) jako Jay 2003: Cudowne lata bohemy (Bright Young Things) jako Simon Balcairn 2004: Zemsta Hebalończyka (Strings) jako Hal (głos) 2004: Wimbledon jako Carl Colt 2004: Ja w środku tańczę (Inside I’m Dancing) jako Rory O’Shea 2005: Opowieści z Narnii: Lew, czarownica i stara szafa (The Chronicles of Narnia: The Lion, the Witch and the Wardrobe) jako pan Tumnus 2006: Ostatni król Szkocji (The Last King of Scotland) jako dr Nicholas Garrigan 2006: Penelope jako Max 2006: Miłosna układanka (Starter for Ten) jako Brian Jackson 2007: Pokuta (Atonement) jako Robbie Turner 2007: Zakochana Jane (Becoming Jane) jako Tom Lefroy 2008: Wanted – Ścigani (Wanted) jako Wesley Gibson 2009: Ostatnia stacja (The Last Station) jako Walentin Bułhakow 2011: X-Men: Pierwsza klasa (X-Men: First Class) jako Charles Xavier / Professor X 2013: Zniknięcie Eleanor Rigby: Ona jako Conor 2013: Zniknięcie Eleanor Rigby: On jako Conor 2013: Brud jako Bruce Robertson 2013: Trans (Trance) jako Simon 2014: Zniknięcie Eleanor Rigby: Oni jako Conor 2014: X-Men: Przeszłość, która nadejdzie (X-Men: Days of Future Past) jako Charles Xavier / Professor X 2015: Victor Frankenstein jako Victor Frankenstein 2016: X-Men: Apocalypse jako Charles Xavier / Professor X 2016: Split jako: Dennis / Patricia / Hedwig / Kevin 2017: Atomic Blonde jako David Percival 2017: Zanurzeni (Submergence) jako James Moore 2018: Gnomeo i Julia. Tajemnica zaginionych krasnali (Sherlock Gnomes) jako Gnomeo (głos) 2018: Deadpool 2 jako Charles Xavier / Professor X (cameo) 2019: Glass jako Bestia, Patricia, Hedwig, Dennis oraz wiele innych 2019: X-Men: Mroczna Phoenix (Dark Phoenix) jako Charles Xavier / Professor X 2019: To: Rozdział 2 (It Chapter Two) jako Bill Denbrough 2021: Mój syn (My Son) jako Edmond Murray 2022: Bańka (The Bubble) jako on sam (cameo) 2023: Księga Clarence’a (The Book of Clarence) jako Poncjusz Piłat 2024: Nie mów zła (Speak No Evil) jako Paddy
Filmy TV 1997: Anioł mija przez (An Angel Passes By) jako miejscowy chłopak 2000: Lorna Doone jako sierżant Bloxham 2002: Białe zęby (White Teeth) jako Josh 2005: Makbet (Macbeth) jako Joe Makbet
Seriale TV 1997: Bill (The Bill) jako Gavin Donald 2001: Kompania Braci (Band of Brothers) jako szeregowy James Miller 2001: Morderstwo w pamięci (Murder in Mind) Martin Vosper 2002: Tajemnice inspektora Lynley (The Inspector Lynley Mysteries) jako Gowan Ross 2002: Detektyw Foyle (Foyle’s War) jako Ray Pritchard 2003: Rozgrywki (State of Play) jako Dan Foster 2003: Early Doors jako Liam 2003: Dzieci Diuny (Children of Dune) jako Leto II Atryda 2004–2005: Shameless jako Steve 2009–2010: Roztańczona Angelina: Nowe kroki jako pan Maurice Mouseling (głos) 2018: Wodnikowe wzgórze (Watership Down) Hazel (głos) 2019–2022: Mroczne materie (His Dark Materials) jako Lord Asriel
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Brytyjscy aktorzy filmowi Kategoria:Brytyjscy aktorzy telewizyjni Kategoria:Brytyjscy aktorzy głosowi Kategoria:Brytyjscy aktorzy teatralni Kategoria:Ludzie urodzeni w Glasgow Kategoria:Urodzeni w 1979