Hyrachyus – wymarły rodzaj ssaków nieparzystokopytnych z rodziny Hyracodontidae.
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmował gatunki występuje od wczesnego do środkowego eocenu w Ameryce Północnej i Eurazji:
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1871 roku amerykański paleontolog Joseph Leidy w artykule zatytułowanym Uwagi dotyczące kopalnych kręgowców z Wyoming, opublikowanym w czasopiśmie „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Hyrachyus modestus.
Etymologia Hyrachyus: rodzaj Hyrax Hermann, 1783 (góralek); hus, ὑος huos ‘świnia, wieprz’. Colonoceras: gr. κολος kolos ‘obcięty’; κερας keras, κερατος keratos ‘róg’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Colonoceras agrestis Marsh, 1873 (= Hyrachyus eximius Leidy, 1871). Metahyrachyus: gr. μετα meta ‘obok, tuż przy’; rodzaj Hyrachyus Leidy, 1871. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Metahyrachyus bicornutus Troxell, 1922 (= Lophiodon modestus Leidy, 1871).
Podział systematyczny Do rodzaju należały następujące gatunki: Gatunek Autor i rok opisu Miejsce typowe Holotyp EtymologiaHyrachyus affinis (Marsh, 1871)Lower Bridger, w pobliżu Grizzly Buttes, od Marsh’s Fork, Bridger Basin, Wyoming, Stany Zjednoczoneprawy P4 i M1–3 (sygnatura YPM VP 012530) ze zbiorów Yale Peabody Museum lub affinis ‘pokrewny, sprzymierzony, sąsiedzki’, od ad ‘ku, w kierunku’; finis ‘koniec, granica’Hyrachyus asiaticus Ranga Rao & Obergfell, 1973Kalakote, Indiebyć może w zbiorach Oil and Natural Gas Corporationłac. Asiaticus ‘azjatycki’, od gr. Ασιατικος Asiatikos ‘azjatycki’, od Ασια Asia ‘Azja’Hyrachyus crista Qi Tao, 1987Bayan Ulan, Mongolia Wewnętrzna, Chinyszczęka z P4–M3 (sygnatura IVPP V5722) ze zbiorów Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropologyłac. crista ‘grzebień, pióropusz’Hyrachyus douglassi Wood, 1934Sage Creek, około na północny wschód od Limy, Montana, Stany Zjednoczonewiększa część żuchwy ze wszystkimi zębami z wyjątkiem P1, przednią część czaszki z siekaczami i zębami przedtrzonowymi oraz szczyt żuchwy (sygnatura CM 784) ze zbiorów Carnegie Museum of Natural HistoryEarl Douglass (1862–1931), amerykański paleontologHyrachyus eximius Leidy, 1871formacja Upper Bridger, Henry’s Fork, Wyoming, Stany Zjednoczonefragmentaryczna lewa żuchwa z P4 i M1 (sygnatura ANSP 10320) ze zbiorów Academy of Natural Sciences of Drexel Universityłac. eximius ‘wybrać, wyróżnić’, od eximere ‘zabrać’, od emere ‘kupić’Hyrachyus lunanensis Huang Xueshi & Qi Tao, 1982gmina Lunan, Junnan, Chinylewa szczęka z P4–M3 (sygnatura IVPP V6515) ze zbiorów Institute of Vertebrate Paleontology and PaleoanthropologyLunan, Junnan, ChinyHyrachyus metalophus Zhou Mingzhen & Qi Tao, 1982formacja Kuanchuang w Xintai, Szantung, Chinyfragment szczęki z M1–2 (sygnatura IVPP V6391), żuchwa z mlecznymi P3–4 (sygnatura IVPP V6392–2) i żuchwa z M1–3 (sygnatura IVPP V6392–2) ze zbiorów Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropologygr. μετα meta ‘obok, tuż przy’; λοφος lophos ‘grzebień, czub’Hyrachyus minimus (J.B. Fischer, 1829)Argenton-sur-Creuse, Indre, Francjazęby trzonowe i kłyłac. minimus ‘najmniejszy’, forma wyższa od parvus ‘mały’Hyrachyus minorHuang Xueshi & Qi Tao, 1982gmina Lunan, Junnan, Chinyprawa szczęka z P4–M3 (sygnatura IVPP V6517) ze zbiorów Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropologyłac. minor ‘mniejszy’, forma wyższa od parvus ‘mały’Hyrachyus modestus (Leidy, 1871)Smith’s Fork, Green River, Wyoming, Stany Zjednoczonefragment lewej żuchwy z wyłamanymi zębami(sygnatura USNM:V:110) ze zbiorów Narodowego Muzeum Historii Naturalnejłac. modestus ‘prosty, skromny, niepozorny’, od modus ‘miara, standard’Hyrachyus neimongoliensis Qi Tao, 1987Huhe Bulak, Mongolia Zewnętrzna, Chinyniekompletna czaszka z lewymi P2, P4 i M1–3 (sygnatura IVPP V5721) ze zbiorów Institute of Vertebrate Paleontology and PaleoanthropologyMongolia Wewnętrzna, ChinyHyrachyus tongi Huang Xueshi & Wang Jingwen, 2002Huoshipo, Guojiazhuang, Wangmao, Yuanqu, Shanxi, Chinyzłamana czaszka z prawie kompletnymi zębami policzkowymi P1–4, M1–3 i P1–M3 (sygnatura IVPP V13100) ze zbiorów Institute of Vertebrate Paleontology and PaleoanthropologyTong Yongsheng, chiński paleontologHyrachyus tumidus Bai Bin, Meng Jin, Zhang Chi, Gong Yanxin & Wang Yuanqing, 2020formacja Arshanto, Nuhetingboerhe, Mongolia Zewnętrzna, Chinyprawa szczęka ze złamanymi P3–M2 (sygnatura IVPP V26253.1) ze zbiorów Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropologyłac. tumidus ‘spuchnięty’
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Wymarłe nieparzystokopytne Kategoria:Ssaki eocenu Kategoria:Wymarłe ssaki Europy